حيرت انگيز طور تي آمريڪي صدر دنيا جي ڪيترن ئي تڪرارن کي ختم ڪرائڻ ۽ پاڻ کي امن ۽ انسانيت جو وڏو علمبردار ثابت ڪرڻ جي دعوائن باوجود، ايران خلاف جنگ شروع ڪري پاڻ کي اصل ۾ امن جو دشمن ثابت ڪيو آهي۔ هي جنگ بغير ڪنهن جواز جي اهڙي وقت شروع ڪئي وئي، جڏهن عمان جي وچٿرائي ۾ ڌريون ايٽمي هٿيارن بابت هڪ قابلِ قبول معاهدي تائين پهچڻ جي ويجهو هيون۔ پر ٽرمپ، نيتن ياهو جي ڳالهه مڃيندي طاقت ذريعي مقصد حاصل ڪرڻ جو فيصلو ڪيو۔ هن مقصد ۾ ناڪامي ۽ چاليهه ڏينهن جي خوفناڪ ۽ انسان ڪُش جنگ کان پوءِ، جڏهن آمريڪا لاءِ هن تڪرار مان نڪرڻ جا سڀ رستا بند ٿي ويا، تڏهن ٽرمپ پنهنجي زهريلي بيانن ذريعي زور زبردستي سان جنگ ختم ڪرڻ ۽ ڌمڪين وسيلي پاڻ کي ڪامياب ثابت ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي۔
جڏهن ٽرمپ حواس باخته حالت ۾ پنهنجن ۽ پراين ٻنهي جي تنقيد جو نشانو بڻيل هو، تڏهن وزيراعظم شهباز شريف ۽ فيلڊ مارشل عاصم منير کيس چهرو بچائڻ جو موقعو ڏنو۔ پهرين عبوري جنگبندي ۽ پوءِ اسلام آباد ڳالهين وسيلي آمريڪا کي اهو موقعو مليو ته ايران سان ڪنهن مفاهمت تائين پهچي سگهي، جيئن ڌريون وڌيڪ شرمندگي، نقصان ۽ تباهي کان بچي سگهن۔ پر اهي ڳالهيون ٽرمپ جي ضد ۽ پنهنجي طاقت بابت غلط اندازن سبب ناڪام ٿي ويون۔ ايران ۾ ٿيل تباهي کي مڪمل شڪست سمجهي، ٽرمپ ۽ سندس ويجهن ساٿين اهو سمجهيو ته جيئن ئي نائب صدر وينس اسلام آباد پهچندو، ايران آمريڪا جون سڀ شرطون قبول ڪري وٺندو۔ پر ايران هڪ شڪست خور ملڪ بدران هڪ همت ڀري ڌر جي حيثيت سان پنهنجون شرطون پيش ڪيون ۽ واضح ڪيو ته امن معاهدو برابري جي بنياد تي ئي ٿيندو۔ اهڙي معاهدي ۾ آمريڪا کي فاتح ۽ ايران کي مفتوح نه ڏيکاريو ويندو۔ هڪ خودمختيار ملڪ جو اهو اعتماد ٽرمپ جهڙي خودپسند شخص لاءِ قابل قبول نه هو۔
اسلام آباد ڳالهين بابت سامهون ايندڙ ڄاڻ مان ظاهر ٿئي ٿو ته ايراني وفد ڪجهه لچڪ ڏيکارڻ ۽ رعايتون ڏيڻ لاءِ تيار هو، پر آمريڪي نائب صدر کي، پاڪستان جي درخواست باوجود، انهن پيچيده ڳالهين لاءِ هڪ ڏينهن جو اضافو به نه ڏنو ويو۔ ٽرمپ جي اهڙي سخت روئي مان ظاهر ٿئي ٿو ته هو سفارتڪاري ۽ معاهدي ڪرڻ جي هنر کان ڪيترو ناواقف آهي، ۽ ڳالهين بدران حڪم جاري ڪرڻ کي ئي سياست سمجهي ٿو۔ ڳالهين جي ناڪامي کان پوءِ ٽرمپ مسلسل مختلف بيان ڏيندو رهيو آهي۔ ايران سان ڳالهين کان اڳ به هو سخت ۽ انتهاپسندانه بيان ڏئي امن جا امڪان ختم ڪندو رهيو۔ انهن مان سڀ کان شرمناڪ بيان ايران جي تهذيب کي هڪ رات ۾ مٽائڻ بابت هو، جنهن کان پوءِ آمريڪي ڪانگريس جي ڪيترن ئي ميمبرن آئين جي شق 25 تحت کيس صدارت تان هٽائڻ جي مهم شروع ڪئي۔ 8 اپريل تي ٻن هفتن جي جنگبندي قبول ٿيڻ کان پوءِ اها بحث ٿڌي ٿي وئي۔ جيڪڏهن جنگبندي بدران ٽرمپ ايران کي تباهه ڪرڻ يا ان جي بجلي گهرن ۽ پلن کي نشانو بڻائڻ جو قدم کڻي ها ته شايد کيس اندروني طور اقتدار سنڀالڻ مشڪل ٿي پوي ها۔ هاڻي هو دعويٰ ڪري ٿو ته سندس سخت بيانن سبب ايران ڳالهين لاءِ مجبور ٿيو، جڏهن ته حقيقت ۾ جنگبندي جي تجويز پاڪستان ڏني هئي، جنهن کي آمريڪا قبول ڪيو۔ٽرمپ جو اهو چوڻ ته ايران تي دٻاءُ وجهڻ لاءِ سخت بيان ڏنا ويا، اصل ۾ اهو ظاهر ڪري ٿو ته هو آمريڪي صدر هجڻ باوجود به ڪوڙ ۽ وڌاءُ کي سياسي هٿيار طور استعمال ڪري ٿو۔ اسلام آباد ۾ ڳالهيون ختم ٿيڻ باوجود جنگبندي جاري رهي، ۽ آمريڪا اهو تاثر ڏئي رهيو آهي ته گهڻين ڳالهين تي اتفاق ٿي چڪو هو، صرف ڪجهه معاملا رهجي ويا هئا۔ ساڳئي وقت ٽرمپ ڌمڪين سان اهو به چوندو رهي ٿو ته ايران جلد ئي واپس اچي آمريڪي شرطون مڃيندو، جڏهن ته حقيقت ۾ پاڻ آمريڪا ئي ڳالهين لاءِ بي چين نظر اچي ٿو۔ تازو بيان ۾ هن دعويٰ ڪئي ته ايراني اڳواڻن ٻه ڀيرا فون تي رابطو ڪيو، جڏهن ته آمريڪا جي پنهنجي پوزيشن رهي آهي ته ايران سان رابطي پاڪستان ذريعي ٿيندا رهيا آهن۔ هڪ انٽرويو دوران ٽرمپ حڪمانه انداز ۾ چيو ته هو ايران کان سو سيڪڙو مطالبا مڃرائڻ چاهي ٿو، 90 يا 95 سيڪڙو تي راضي نه ٿيندو۔ جڏهن ته حقيقت اها آهي ته آمريڪا 15 نقطن تي ٻڌل مطالبا پيش ڪيا هئا، جن کي ايران رد ڪري 10 نقطا پيش ڪيا، جن جي بنياد تي معاهدو ممڪن هو۔ پوءِ ٽرمپ انهن کي ئي ڳالهين جو بنياد تسليم ڪيو۔
هاڻي آمريڪا جي حالت اهڙي ٿي وئي آهي، جيئن ڪو ماڻهو ڪمبل کان جان ڇڏائڻ چاهي، پر ڪمبل کيس نه ڇڏي۔ آمريڪا جنگ ختم ڪرڻ چاهي ٿو، پر ان جو بار ايران تي وجهڻ چاهي ٿو۔ جيڪڏهن سفارتي انداز اختيار ڪيو وڃي ها ته پاڪستان جهڙا وچٿرا ملڪ حل ڪڍي سگهن ها، پر ٽرمپ هڪ طرف ڳالهين جي ڳالهه ڪري ٿو ته ٻي طرف توهين آميز بيان ڏئي ٿو۔
ٽرمپ کي شايد اهو مڃڻ ۾ شرم محسوس ٿئي ٿو ته هن پنهنجي غلط پاليسين سان ايران کي اهڙي طاقت ڏئي ڇڏي آهي، جيڪا هو مستقبل ۾ استعمال ڪري سگهي ٿو۔ آمريڪا آبنائي هرمز کولرائڻ ۾ ناڪام رهيو آهي ۽ هاڻي بلاڪيڊ ذريعي ايران کي دٻائڻ چاهي ٿو، پر امڪان آهن ته عالمي معيشت تي اثرن سبب آمريڪا کي آخرڪار ڳالهين ڏانهن واپس اچڻو پوندو۔ ٽرمپ پاڻ کي امن قائم ڪندڙ اڳواڻ طور پيش ڪندو رهيو آهي ۽ دعويٰ ڪري ٿو ته هو نوبل امن انعام جو سڀ کان وڏو حقدار آهي، پر حقيقت ۾ سندس رويي سبب هو دنيا جي امن لاءِ هڪ وڏو خطرو بڻجي چڪو آهي۔
