خميس جي صبح نو وڳي ارڙهن منٽن تي هي موضوع لکڻ لاءِ قلم کنيو اٿم۔ عالمي منڊي ۾ خام تيل جي قيمت طئي ڪندڙ معتبر ادارن مان سڀ کان نمايان برطانيا جو برينٽ آهي اتي تيل جي هڪ بيرل جي قيمت 121 ڊالر کي ڇهڻ واري هئي۔ اربع جي منجهند هڪ بيرل جي قيمت 115 ڊالر جي حد پار ڪري وئي هئي۔ ان کان پوءِ لڳ ڀڳ هر پنج يا ڏهه منٽن کان پوءِ واڌ ٿيندي رهي۔ پنهنجي ڪاري زبان کان ڊڄان ٿو، پر ان باوجود لکندڙ آهيان ته جڏهن اوهان تائين هي ليک پهچندو، تيل جو هڪ بيرل برينٽ مطابق شايد 130 ڊالر کان به وڌيڪ مهانگو ٿي چڪو هوندو۔
جمعي جي ڏينهن پاڪستان حڪومت به نئين هفتي جي شروعات کان ڪجهه ڪلاڪ اڳ پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمتن جو جائزو وٺندي برينٽ جي انگن اکرن کي نظر ۾ رکندي رڳو انتهائي خوش فهم ذهن ئي اهو دعويٰ ڪري سگهي ٿو ته حڪومت پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمتن ۾ وڏو اضافو ڪرڻ کان پاسو ڪندي۔ اربع ڏينهن وفاقي حڪومت جي اجلاس ۾ وزيراعظم شهباز شريف جيڪي لفظ ادا ڪيا، اهي ٽي وي ذريعي ماڻهن تائين پهچايا ويا۔ انهن مان صاف ظاهر هو ته حڪومت کي پيٽرول ۽ ڊيزل جون قيمتون وڌيڪ وڌائڻيون پونديون۔ ملڪ جي خزاني مان تيل درآمد ڪرڻ لاءِ هاڻي هر هفتي ايران خلاف جنگ شروع ٿيڻ کان اڳ واري هفتي جي ڀيٽ ۾ ٽي ڀيرا وڌيڪ ڊالر ادا ڪرڻا پيا رهيا آهن۔ 30 ڪروڙ ڊالر مان معاملو وڌي 80 ڪروڙ ڊالر تائين پهچي ويو آهي۔ حڪومت لاءِ اهو ممڪن ناهي ته اها تيل جي مهانگائي جو بار عوام ڏانهن منتقل نه ڪري۔ جڏهن قيمتون وڌنديون ته روزمرهه جي شين جي قيمتن ۾ به زبردست واڌ ٿيندي، جنهن سان محدود آمدني وڌيڪ گهٽجي ويندي ۽ گهٽ پگهار وارا ماڻهو غربت جي ليڪ کان به هيٺ وڃي پهچندا۔
حڪومتن جو دفاع ڪرڻ منهنجي عادت ناهي۔ جيڪڏهن اهو هنر سکيو هجي ها ته اڄ عمر جي هن حصي ۾ ڪنڊ ۾ ويهي ڪتاب پڙهي رهيو هجان ها يا دنيا جي انهن ملڪن جا چڪر لڳائي رهيو هجان ها جن جي تاريخ ۽ ثقافت مون کي ننڍپڻ کان متاثر ڪندي رهي آهي۔ پر هاڻي هر هفتي پنج ڏينهن صبح جو اٿي لکڻو پوي ٿو، ٽي وي شو ڪرڻو پوي ٿو ۽ سوشل ميڊيا تي به سرگرم رهڻو پوي ٿو۔ ان باوجود، حڪومتن کان هميشه پاسو ڪرڻ جي باوجود، مان شهباز حڪومت کي تيل جي بحران سبب پيدا ٿيل مهانگائي جي نئين عذاب جو اڪيلو ذميوار قرار نٿو ڏئي سگهان. اسان تي نازل ٿيل هن عذاب جا اصل ذميوار اسرائيل ۽ آمريڪا آهن، جن پهرين مارچ کان اڳ ايران تي جنگ مڙهي۔ ايران جي رهبر اعليٰ آيت الله خامنه اي کي فضائي حملي ۾ شهيد ڪرڻ کان پوءِ اهو سمجهيو ويو ته مذهبي قيادت ڪمزور ٿي ويندي۔ ايران ۾ سياسي قيادت کان وڌيڪ اختيار پاسدارانِ انقلاب وٽ آهن، جيڪي روايتي فوج نه پر نظرياتي سپاهي آهن۔ اهي نوجواني ۾ ئي جنگن ۾ شامل رهيا ۽ سخت نظرياتي سوچ رکن ٿا۔ انهن کي مختلف خودمختيار يونٽن ۾ ورهايو ويو آهي ۽ روايتي فوجي ڪنٽرول انهن تي لاڳو نٿو ٿئي۔
اسرائيل ايران جي مذهبي، سياسي ۽ فوجي اڳواڻن کي نشانو بڻائي قتل ڪيو۔ خامنه اي جي جاءِ تي سندس فرزند کي رهبر اعليٰ بڻايو ويو، جيڪو حملن ۾ زخمي ٿيو ۽ هاڻي به مڪمل طور صحتمند ناهي۔ ان هوندي به، آئيني طور هو ايران جو حتمي فيصلو ڪندڙ آهي ۽ هن جي اجازت کان سواءِ ڪو به اهم فيصلو نٿو ٿي سگهي۔ هن وقت تائين جي خبرن موجب هو آمريڪا سان ٺاهه لاءِ تيار ناهي ۽ مزاحمت جاري رکڻ جي حمايت ڪري ٿو۔ آمريڪا ۽ اسرائيل اهو سمجهيو هو ته قيادت جي کوٽ سبب ايران ۾ عوام اٿندا ۽ نئين قيادت آڻيندا، پر اهي سڀ اندازا غلط ثابت ٿيا۔ ايران نه رڳو مزاحمت جاري رکي پر جوابي ڪاررواين سان علائقي ۾ بي يقيني ۽ معاشي عدم استحڪام پيدا ڪيو۔
دنيا جي 20 سيڪڙو کان وڌيڪ تيل ۽ گئس آبنائي هرمز ذريعي گذري ٿو، جيڪو پاڪستان، ڀارت، بنگلاديش، سري لنڪا، فلپائن، ٿائيلينڊ، ويتنام، جاپان ۽ چين تائين وڃي ٿو۔ هاڻي آبنائي هرمز جي صورتحال سبب ڪيترائي ملڪ تيل مهانگي اگهه تي خريد ڪرڻ تي مجبور آهن۔ ايران جيڪڏهن هن رستي تي مڪمل ڪنٽرول حاصل ڪري ٿو ته آمريڪا بحري ناڪابندي ذريعي ايران کي معاشي طور ڪمزور ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي۔ اها صورتحال پراڻين جنگين جيان آهي، جتي شهرن کي گهيرو ڪري تباهه ڪيو ويندو هو۔ ان کان اڳ جو نتيجا ظاهر ٿين، ايران ڊرون ۽ ميزائل استعمال ڪري وڌيڪ خطري واري صورتحال پيدا ڪري سگهي ٿو۔ پاڪستان کان فلپائن تائين لکين ڪروڙين ماڻهو، جيڪي هن تڪرار جا ذميوار ناهن، ان جا اثر ڀوڳي رهيا آهن۔ ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ ڏهاڪن کان جاري دشمني اسان جي زندگين کي ڏکيو بڻائي ڇڏيو آهي، ۽ اسان انهن ٻنهي ملڪن کي نرم رويي تي مجبور نٿا ڪري سگهون۔
