ايران ۽ آمريڪا وچ ۾ اسلام آباد ۾ ٿيل امن ڳالهين، جيتوڻيڪ رپورٽن موجب ڪامياب نه ٿيون، پر آمريڪي صدر جو چوڻ آهي ته اهي ڳالهيون ايندڙ ٻن ڏينهن اندر ٻيهر پاڪستان ۾ ٿي سگهن ٿيون۔ هن پاڪستان جي فوجي سربراهه جي ڪوششن کي به ساراهيو ۽ چيو ته جڏهن هي معاملو پاڪستان سان لاڳاپيل آهي ته پوءِ ڪنهن اهڙي ملڪ ۾ ڇو وڃجي جنهن جو هن مسئلي سان ڪو تعلق ئي نه هجي۔ ايراني قيادت طرفان به پاڪستان بابت اهڙا ئي مثبت بيان سامهون آيا آهن۔ اڄڪلهه ايران–آمريڪا جنگبندي ۽ ڳالهين جي حوالي سان پاڪستان جو نالو سڄي دنيا جي ميڊيا ۽ گاديءَ وارن شهرن ۾ گونجي رهيو آهي۔
اسلام آباد ڳالهين جو تفصيلي جائزو وٺڻ کان اڳ، اچو ته انهن جي مثبت پاسن تي نظر وجهون، جن جي ڪري اڃا به اڳڀرائي جي اميد باقي آهي۔ ايرانين جو وڏو ڏک اهو آهي ته هن جنگ دوران سندن اعليٰ قيادت متاثر ٿي، هزارين حملن سبب سندن ڍانچو سخت متاثر ٿيو ۽ معيشت وڌيڪ خراب ٿي وئي۔ سندن ڪرنسي ايتري ڪمزور ٿي وئي جو ڏهه لکين ريا ل جو نوٽ ٿوري رقم ۾ ملي رهيو آهي۔ ٻئي طرف آمريڪا آهي، جتي آئين ۽ جمهوري نظام صدر کي به بي لگام ٿيڻ کان روڪي ٿو۔ اتي ميڊيا آزاد آهي ۽ عام ماڻهو جنگن کان نفرت ڪن ٿا۔ ساڳئي وقت نومبر ۾ وچ مدي وارا چونڊ به ٿيڻا آهن، تنهنڪري جيڪڏهن عوامي راءِ جنگ خلاف هجي ته حڪمران پارٽي لاءِ اقتدار بچائڻ ڏکيو ٿي سگهي ٿو۔ اهڙي صورتحال ۾ اڳوڻو صدر جنگ کي وڌيڪ ڊگهو ڪرڻ جي پوزيشن ۾ نظر نٿو اچي۔
آمريڪا جي مستقبل جي قيادت ۾ اهم حيثيت رکندڙ نائب صدر پڻ هن جنگ جي کلي مخالفت ڪندو رهيو آهي، جنهن ڪري ايراني قيادت به کيس ڳالهين لاءِ مناسب سمجهي ٿي۔ جڏهن ته ڪجهه ٻيا اهم آمريڪي شخصيتون اڳوڻي صدر سان ويجهي هجڻ سان گڏ اسرائيل جي به ويجهو سمجهيون وڃن ٿيون۔پاڪستان جي وزيراعظم ۽ فوجي قيادت جو رويو آمريڪي ۽ ايراني قيادت سان ڪافي دوستاڻي رهيو، جنهن جي ساراهه ڪئي وئي۔ ٻنهي ڌرين کي ويجهو آڻڻ لاءِ سنجيده ڪوششون ڪيون ويون، ڇو ته ڳالهين جو عمل انتهائي حساس ۽ نازڪ هوندو آهي۔ ڳالهين دوران ٻنهي ملڪن جي نمائندن تي پنهنجن پنهنجن عوامي دٻائن جو اثر به واضح نظر آيو، جنهن جو اندازو ڊگهن اجلاسَن ۽ بار بار ٿيندڙ رابطن مان لڳائي سگهجي ٿو۔
هاڻي ڳالهين ۾ شامل اهم مسئلن تي نظر وجهون ته آمريڪا پنهنجي طرفان ڪيترائي شرط رکيا، جڏهن ته ايران به پنهنجون گهرجون پيش ڪيون۔ ايران هڪ طرف اهو يقين ڏياري رهيو هو ته هو ايٽمي هٿيار ٺاهڻ نٿو چاهي، پر ساڳئي وقت اهو مطالبو به ڪري رهيو هو ته محدود حد تائين يورينيم کي افزود ڪرڻ جو حق تسليم ڪيو وڃي۔ گڏوگڏ ايران اهو به چاهي ٿو ته سندس حامي گروهن خلاف هر قسم جي جارحيت ختم ڪئي وڃي۔ پر لڳي ٿو ته آمريڪا ايران جا گهڻا مطالبا قبول ڪرڻ لاءِ تيار ناهي۔ ماضي ۾ پرامن ايٽمي توانائي لاءِ جيڪا گنجائش ڏني وئي هئي، هاڻي حالتن جي تبديلي سبب آمريڪا گهٽ ۾ گهٽ ايندڙ ڪيترن سالن تائين اهڙي اجازت ڏيڻ لاءِ راضي نظر نٿو اچي۔
