آمريڪا ۽ اسرائيل پاران ايران تي تازي حملن کان پوءِ خليج جي علائقي ۾ جاري جنگ جي حوالي سان گڏيل قومن ۾ روس طرفان پيش ڪيل جنگ بندي واري قرارداد کي آمريڪا ويٽو ڪري ڇڏيو آهي. هن قدم سان آمريڪا عملي طور اهو پيغام ڏنو آهي ته هو هن خطي کي جنگ ۽ ٽڪراءَ ۾ مبتلا رکڻ چاهي ٿو. اهڙي رويي دنيا جي امن پسند ماڻهن ۽ جنگي جنون کان نفرت ڪندڙ حلقن کي اهو واضح اشارو ڏنو آهي ته آمريڪا ۽ ان جا سرمائيدار اتحادي ملڪ پنهنجي سرمائي مفادن جي تحفظ ۽ دنيا جي معدني وسيلن تي قبضو ڪرڻ لاءِ طاقت ۽ سرمائي ٻنهي کي استعمال ڪرڻ چاهين ٿا. انهن مفادن ۾ آمريڪي سرمائيدار مفادن کي يورپ کان وٺي خليج ۽ برصغير جي ڪيترن ملڪن جي حمايت حاصل آهي، جڏهن ته ايران، روس ۽ چين آمريڪي جارحيت خلاف دنيا ۾ اهڙو ماحول پيدا ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن جيڪو آمريڪا ۽ اسرائيل جي ضد ۽ هٺ ڌرميءَ جي مخالفت ڪري. پر عالمي سامراج يعني امپيريلزم جي سرمائيداراڻي ڦرلٽ ۽ اتحاد بابت دنيا جي عوام جي توجهه گهڻي حد تائين مبذول نه ڪرائي پئي وڃي، نه ئي عالمي سامراج جي جبر بابت ڪو واضح موقف سامهون اچي رهيو آهي.
سوشلسٽ روس جي شروعاتي سالن ۾، پهرين عالمي جنگ کان پوءِ قائم ٿيل تنظيم ليگ آف نيشنز بنيادي طور انگلينڊ، فرانس ۽ جرمني جي نوآبادياتي مفادن جي تحفظ لاءِ قائم ڪئي وئي هئي. ان حوالي سان لينن پنهنجي مشهور پمفليٽ سوشلسٽ انقلاب ۾ چيو هو ته اهڙا ادارا سرمائيداري جي انتهائي ترقي يافته دور ۾ دنيا جي اربين ماڻهن جي ڦرلٽ لاءِ مٺي ڀر وڏي طاقتن پاران قائم ڪيا ويندا آهن، ۽ اهڙن ادارن ذريعي سامراجي ملڪ پنهنجي نوآبادين کي ورهائڻ ۽ وسيلن تي قبضو ڪرڻ لاءِ سرمائيداراڻي اتحاد ٺاهيندا آهن. لينن ان وقت ئي دنيا کي خبردار ڪيو هو ته معاشي ۽ سياسي ترقيءَ ۾ عدم توازن سرمائيداري نظام جو هڪ لازمي قانون آهي، جنهن جو خاتمو رڳو سوشلسٽ نظام جي ڪاميابي سان ئي ممڪن آهي. لينن جون اهي ڳالهيون اڄ به ٻي عالمي جنگ کان پوءِ واري دور ۾ صحيح نظر اچن ٿيون ۽ دنيا ۾ سرمائيداراڻي ڦرلٽ جو خوفناڪ چهرو ظاهر ڪن ٿيون.
ياد رهي ته جڏهن دنيا ۾ آمريڪي بالادستي کي سامراجي قوتن جي طاقت سان لاڳو ڪيو ويو ته ٻي عالمي جنگ کان پوءِ 1945ع ۾ گڏيل قومن جو ادارو قائم ڪيو ويو، جنهن ۾ دنيا جا لڳ ڀڳ پنجاهه ملڪ شامل هئا جيڪي گهڻو ڪري آمريڪا جي اثر هيٺ هئا. ان وقت ڪيترين ئي سوشلسٽ رياستن گڏيل قومن جي قيام جي مخالفت ڪئي هئي. وينزويلا جي صدر کي اغوا ڪرڻ جو واقعو هجي يا ايران تي آمريڪا ۽ اسرائيل جي جارحيت، سامراجي ملڪن ۽ انهن جي حمايت يافته بادشاهتن ايران خلاف جنگ مسلط ڪرڻ جي حوالي سان مجرماڻي خاموشي اختيار ڪئي آهي. اهڙي صورتحال ۾ اهو سوال پيدا ٿئي ٿو ته ڇا جديد ٽيڪنالاجي واري دنيا ۾ به گڏيل قومن جو ادارو آمريڪا ۽ ان جي سرمائيدار اتحادي ملڪن جو اهڙو غلام بڻجي ويو آهي جيڪو خريد ڪيل ووٽن جي طاقت سان ڪنهن به ملڪ تي حملو ڪرڻ يا پنهنجي مرضيءَ جي حڪومت مسلط ڪرڻ جي اجازت ڏئي سگهي ٿو؟
حقيقت اها آهي ته گڏيل قومن جو ادارو سامراجي قوتن جي نمائندي آمريڪا آڏو عملي طور بي اثر بڻيل نظر اچي ٿو. دنيا جي غريب ۽ محروم عوام لاءِ اهو سوال انتهائي اهم آهي، جنهن بابت هڪ صدي اڳ روس جي انقلابي اڳواڻ لينن به سامراجي ادارن بابت خبردار ڪري چڪا هئا. اڄ به سامراجي ملڪ آمريڪا جي اڳواڻيءَ ۾ ترقي پذير ملڪن جي آزادي ۽ خودمختياري کي لتاڙي رهيا آهن ۽ عوام جي وسيلن جي ڦرلٽ جاري رکيا ويٺا آهن. ٻئي طرف گڏيل قومن جو ادارو پنهنجي مجرماڻي بي حسيءَ سان پنهنجي ئي چارٽر جي کليل خلاف ورزي ڪري رهيو آهي. گڏيل قومن جي قيام وقت واضح طور تي اهو لکيل هو ته هن اداري جو بنيادي مقصد دنيا ۾ امن قائم رکڻ ۽ جنگين کي روڪڻ آهي. هاڻي سوال اهو آهي ته ڇا گڏيل قومون پنهنجي بنيادي مقصد يعني امن ۽ سلامتي کي يقيني بڻائڻ ۾ ڪامياب ٿي رهيون آهن؟ جيڪڏهن ائين نه آهي ته لينن جو اهو چوڻ بلڪل درست ثابت ٿئي ٿو ته اهڙا ادارا اصل ۾ دنيا جي اربين ماڻهن جي معاشي ڦرلٽ ۽ وسيلن تي قبضو ڪرڻ لاءِ قائم ڪيا ويندا آهن.
آمريڪا، اسرائيل ۽ ايران جي وچ ۾ موجوده جنگي صورتحال ۾ ٽيئي ڌريون پنهنجي پنهنجي برتري جون دعوائون ڪري رهيون آهن. ساڳئي وقت آبنائي هرمز تي ايراني پاسداران انقلاب جي فوجي ڪنٽرول سبب دنيا ۾ تيل جي قيمتن ۾ شديد واڌ جو خدشو پيدا ٿي ويو آهي. هن رستي ۾ رکيل بارودي سرنگون تيل جي ترسيل کي متاثر ڪري رهيون آهن، جنهن جو سڌو اثر عالمي معيشت تي پئجي رهيو آهي. تيل جي قيمتن ۾ اضافي سبب دنيا جي عوام تي معاشي دٻاءُ وڌي رهيو آهي ۽ ڪيترن ئي ملڪن جي حڪومتن جي بقا خطري ۾ نظر اچي رهي آهي. اهڙي صورتحال ۾ آمريڪا جي عالمي طاقت بابت عوام ۾ منفي رجحان پيدا ٿي رهيو آهي، جنهن جو فائدو ايران پنهنجي سياسي ۽ ميڊيا حڪمت عملي ذريعي کڻي رهيو آهي.ايران ۽ ان سان لاڳاپيل ميڊيا آمريڪا ۽ اسرائيل جي جارحيت کي وڏي پيماني تي اجاگر ڪري رهيا آهن، جنهن سبب عالمي سطح تي آمريڪا جي طاقت ۽ ساک تي سوال اڀري رهيا آهن. خاص طور تي خليجي ملڪن جو آمريڪا تي دفاعي ڀروسو به هاڻي بحث هيٺ اچي رهيو آهي. مستقبل ۾ اهي ملڪ پنهنجي دفاع کي ڪيئن يقيني بڻائيندا، اهو هڪ اهم سوال بڻجي چڪو آهي.
جيتوڻيڪ گڏيل قومن ۾ آمريڪا پنهنجي اثر رسوخ ذريعي خليجي ملڪن جي حمايت ۾ قرارداد منظور ڪرائي ورتي آهي، پر ان باوجود ايران جي جوابي حملن ۾ ڪا خاص گهٽتائي نظر نه آئي آهي. عالمي تبصرن ۾ اهو به چيو پيو وڃي ته آمريڪا جي جديد هٿيارن ۽ ٽيڪنالاجيءَ کي شڪست ڏيڻ ايران لاءِ آسان ڪم نه آهي. پر ٻئي طرف اهو به دليل ڏنو پيو وڃي ته ايران جي ميزائل ۽ ڊرون صلاحيت سبب هي جنگ آمريڪا لاءِ معاشي طور انتهائي مهانگي ثابت ٿي رهي آهي ۽ ان جي جديد ٽيڪنالاجي به سوالن جي گهيري ۾ اچي رهي آهي. اهو امڪان به رد نٿو ڪري سگهجي ته جيڪڏهن آمريڪا جا مهانگا هٿيار تباهه ٿين يا غير مؤثر ثابت ٿين ته آمريڪي معيشت به ڪنهن وڏي بحران کي منهن ڏئي سگهي ٿي. موجوده جنگ ۾ اهو به ممڪن آهي ته ايران ڊگهي جنگي حڪمت عملي اختيار ڪرڻ کي پنهنجي سلامتي ۽ مفادن لاءِ ضروري سمجهي، جڏهن ته آمريڪا ۽ اسرائيل چاهين ٿا ته جنگ جلد ختم ٿئي ته جيئن هو وڏي تباهي کان بچي سگهن ۽ مستقبل لاءِ نوان فوجي منصوبا تيار ڪري سگهن.
جڏهن دنيا ۾ آمريڪي بالادستي کي سامراجي قوتن جي طاقت سان لاڳو ڪيو ويو ته ٻي عالمي جنگ کان پوءِ 1945ع ۾ گڏيل قومن جو ادارو قائم ڪيو ويو، جنهن ۾ دنيا جا لڳ ڀڳ پنجاهه ملڪ شامل هئا جيڪي گهڻو ڪري آمريڪا جي اثر هيٺ هئا. ان وقت ڪيترين ئي سوشلسٽ رياستن گڏيل قومن جي قيام جي مخالفت ڪئي هئي. وينزويلا جي صدر کي اغوا ڪرڻ جو واقعو هجي يا ايران تي آمريڪا ۽ اسرائيل جي جارحيت، سامراجي ملڪن ۽ انهن جي حمايت يافته بادشاهتن ايران خلاف جنگ مسلط ڪرڻ جي حوالي سان مجرماڻي خاموشي اختيار ڪئي آهي. اهڙي صورتحال ۾ اهو سوال پيدا ٿئي ٿو ته ڇا جديد ٽيڪنالاجي واري دنيا ۾ به گڏيل قومن جو ادارو آمريڪا ۽ ان جي سرمائيدار اتحادي ملڪن جو اهڙو غلام بڻجي ويو آهي
