عوام جي ترجماني جو منشور ڪنهن وٽ به ناهي

غلام مصطفيٰ جمالي

اليڪشن سال 2024ع جي ڊوڙ ۾ هر سياسي پارٽي ٻئي سياسي پارٽي کان اڳيان نڪرڻ ۽ ننهن چوٽي جو زور لڳائي رهيون آهن سندرا ٻڌي هڪ ٻئي جي ڄنڊا پٽ ڪري رهيون آهن عمران خان جي حڪومت ۾ جيڪي پارٽيون پاڻ ۾ گڏ هيون اهي ساڳيون پارٽيون هڪ ٻئي جا خوب عيب ڪڍي ڪري هڪ ٻئي کي تنقيد جو نشانو بڻائي رهيون آهن هڪ ٻئي جي منشور ۽ ايجنڊ مان عيب تلاش ڪري رهيو آهن،پر مان سمجهان ٿو ته ايتري قدر هڪ سياسي پارٽي ٻئي پارٽي مان عيب تلاش ڪندي سندس منشور کي ڪوڙو قرار ڏيندي آهي ڪاش اها سوچ اسان عوام کي اچي وڃي اسانکي سياسي پارٽين جي حقيقيي منشور جي خبر پئجي سگهي سياسي پارٽين جو منشور کائو ۽ کارايو آهي باقي عوام وڃي کڏ ۾،پر اها ڳالهه عوام کي ڪير سمجهائي.

منشور ڪنهن به سياسي پارٽيءَ جو پروگرام هوندو آهي جيڪو ان جي ايندڙ ۽ مستقبل جي ايڪشن پلان جي عڪاسي ڪندو آهي، جنهن ذريعي سياسي پارٽي ۽ ان جي قيادت عوام کي ٻڌائيندي آهي ته هو اقتدار ۾ اچڻ کانپوءِ انهن لاءِ ڇا ڪندا ۽ ان جي تڪليف مسئلن جي حل لاءِ ڪهڙا قدم کنيا ويندا. مطلب ته ڄڻ ته منشور ڪنهن به سياسي پارٽي ۽ ان جي قيادت جي مستقبل جو روڊ ميپ هوندو آهي. اليڪشن 2024ع ۾ ٽي چار قومي پارٽيون اليڪشن ۾ حصو وٺي رهيون آهن. پاڪستان تحريڪ انصاف پاڪستان مسلم ليگ (نواز)، پاڪستان پيپلز پارٽي، جماعت اسلامي ۽ تحريڪ لبيڪ پاڪستان کان سواءِ جمعيت علماءِ اسلام، ايم ڪيو ايم جي ڊي اي ۽ ٻيون علائقائي پارٽيون ايڪشن جي ميدان ۾ آهن.

جنهن ۾ ولي خان پارٽي وغيره به اليڪشن ۾ حصو وٺي رهيون آهن ٽي پارٽيون جن ۾ پي ٽي آءِ، پيپلز پارٽي ۽ مسلم ليگ نواز مرڪزي سياسي پارٽيون آهن، جن جو ووٽ بئنڪ آهي ۽ انهن کي مرڪزي ۽ صوبائي سطح تي حڪمراني ڪرڻ جو تجربو آهي، پيپلز پارٽي پاڪستان جي سڀ کان سينيئر سياسي پارٽي آهي، جيڪا ڊگهي عرصي کان پوءِ جي رد عمل ۾ ٺاهي وئي. جنرل ايوب خان جي حڪومت 1947ع کان 1956ع تائين جي 9 سالن جي حڪمراني ۾ سياستدانن ۽ سول بيوروڪريسي جي ملي ڀڳت ۽ جمهوريت خلاف بيوروڪريسي جي سازشن جو نمايان ڪردار رهيو، ان ۾ سپريم ڪورٽ به ناڪاري ڪردار ادا ڪيو، جنهن ۾ 6 ڏهاڪا گذرڻ باوجود به نظام ٺيڪ ٿي نه سگهيو.  پوءِ جنرل ايوب خان جيڪو اهو سڀ ڪجهه ڏسي رهيو هو، تنهن هن نظام کي لٽيو، 1958ع ۾ پهريون مارشل لا لاڳو ڪري ملڪ جي سياسي نظام ۾ فوجي مداخلت ڪئي ۽ اسان جي نظام جو رستو هموار ڪيو. جنهن ڪري ملڪ ۾ آمريت جي قيام کانپوءِ حڪومتون اڃا تائين ان ظلم ۽ مداخلت مان ٻاهر نه اچي سگهيون آهن،

پاڪستان مسلم ليگ (ن) جو مثال ڏسو. شهباز شريف کي کليل طور تي فوج جو پسنديده ليڊر چيو وڃي ٿو، کيس ان شهرت يا شهرت کان ڪا به الرجي يا ناپسنديده نه آهي، جڏهن ته ٻئي طرف نواز شريف ۽ سندس ڌيءَ مريم نواز کي اسٽيبلشمينٽ ۽ عوام جي نمائندگي ڪرڻ لاءِ چيلينج ڪيو ويو آهي. ووٽ جي عزت جي محافظ طور سڃاتو وڃي ٿو. نواز شريف جنرل ضياءُ الحق جي انجنيئرنگ جو شاهڪار آهي. ٻئي طرف پيپلز پارٽيءَ ۾ نمايان چهرا آهن، بلڪه اهي ٻئي چهرا سندس سياسي حڪمت عملي جو مظهر آهن. آصف علي زرداري کي مفاهمت جو بادشاهه چيو وڃي ٿو. اسٽيبلشمينٽ کان وٺي هيٺين سطح جي ايم اين ايز ۽ ايم پي ايز تائين هن ڪامياب ٽرانزيڪشن جي شهرت حاصل ڪئي،ان کان اڳ بينظير ڀٽو جو جنرل مشرف سان اين آر او اسان جي سياسي تاريخ جو هڪ اهم باب آهي.

ان پارٽيءَ جو باني ذوالفقار علي ڀٽو جنرل ايوب جي ڇانوَ ۾ اقتدار ۾ آيو، ان کان پوءِ هن پيپلز پارٽيءَ کي هڪ آزاد پارٽيءَ طور قائم ڪيو. 1973ع ۾ شڪست کاڌل قوم کي اميد ڏني ۽ حوصلي سان نئون پاڪستان ٺاهڻ لاءِ تيار ٿي ويا، پر 1977ع جي چونڊن ۾ ڌانڌلي سبب شروع ٿيندڙ عوامي تحريڪ جي نتيجي ۾ ضياءُ الحق مارشل لا هئي تاريخ جو رخ ئي بدلائي ڇڏيو ۽ اسان نئين پاڪستان جي رستي تي هليا وياسين. سفر، پوءِ بينظير ڀٽو جي ذريعي پيپلز پارٽي، پهرين آصف علي زرداري جي هٿان گذريو ۽ جديد ڪميونيڪيشن ٽيڪنالاجي جي اثرائتي استعمال سان، جماعت پڙهيل لکيل نوجوانن جي هڪ وڏي تعداد کي متاثر ڪيو آهي. عمران خان جي ڳالهائڻ جي غير روايتي انداز ۽ سياست کيس قومي سطح جو وڏو سياستدان بڻائي ڇڏيو.2011ع ۾ کيس مستقبل جي سياست ۾ فيصلو ڪندڙ ڪردار ادا ڪرڻ لاءِ چونڊيو، پوءِ نواز شريف کي سياست مان ڪڍڻ لاءِ عمران خان کي استعمال ڪيو ويو، 2018ع ۾ کيس اقتدار جي تخت تي ويهاريو ويو، عبقري جي دور ۾ هن جيڪو ڪجهه ڪيو انکي قبول نه ڪيو ويو. انڪري ڪنهن به طرح سان هاڻي عمران خان ۽ سندس پارٽي ملڪ دشمن ۽ ناپسنديده پارٽي طور ميدان ۾ آهن، هن وقت ٻه پارٽيون سياسي ڊوڙ جي ميدان مارڻ جي لاءِ ڏينهن رات محنت ۾َ لڳل آهن اهي پيپلز پارٽي ۽ مسلم ليگ ن آهن، پر تاثر اهو آهي ته مسلم ليگ (ن) کي اقتدار ۾ آڻڻ جو فيصلو ڪيو ويو آهي. جڏهن ته آءِ پي پي مولانا فضل الرحمان ايم ڪيو ايم ۽ ٻين آزاد ميمبرن جي سهڪار سان وسيع بنياد تي حڪومت ٺاهڻ واري آهي.

هن وقت ڪنهن به پارٽيءَ جو اعلانيل منشور مثالي يا مثالي سڏڻ جي قابل ناهي، ڪرنسي ڪيئن بهتر ٿيندي، قرضن تي وياج ڪيئن بند ٿيندو، قرضن جي واپسي ڪيئن ٿيندي، آءِ ايم ايف کانسواءِ معيشت ڪيئن هلندي؟ اهو ئي منشور ضروري آهي ان ملڪ ۽ هن ملڪ جي عوام لاءِ جيڪڏهن سچي دل ۽ سچي جذبي سان اهو منشور جنهن پارٽي وٽ آهي اها ۽ ملڪ جي تقدير ۽ تخت جي حقدار آهي.

 

You might also like
Leave A Reply

Your email address will not be published.