اسلام آباد (اسد طور) پاڪستان جي معيشت جي هڪ تمام پريشان ڪندڙ تصوير پيش ڪري رهي آهي. هڪ طرف، اسان کي بار بار ٻڌايو پيو وڃي ته ملڪ مستحڪم ٿيو آهي، معيشت بحال ٿي وئي آهي،  پر ٻئي طرف، انگ اکر ۽ زميني حقيقتون هڪ مختلف ڪهاڻي ٻڌائي رهيون آهن. ڊان موجب، حڪومت بينڪن کي ايڪسچينج ڪمپنين ذريعي رياستي اڪائونٽس ۾ فنڊ منتقل ڪرڻ جي اجازت ڏني آهي، جنهن جو مک سبب پرڏيهي سيڙپڪاري ۾ گهٽتائي آهي. پرڏيهي ڪمپنيون نه رڳو نئين سيڙپڪاري کان پاسو ڪري رهيون آهن پر پاڪستان مان موجوده سيڙپ به ڪڍي رهيون آهن. وفاقي وزير محمد اورنگزيب اهو به اعتراف ڪيو آهي ته پيداوار جي قيمتن ۾ واڌ جي ڪري عالمي ڪمپنيون پاڪستان ۾ منافعو ڪمائڻ کان قاصر آهن. ساڳئي وقت، پاڪستان جي برآمد ۾ به نمايان گهٽتائي آئي آهي، جيڪا تقريبن 9 سيڪڙو گهٽجي وئي آهي، جيتوڻيڪ حڪومت برآمد ۾ 60 ارب ڊالر جو هدف مقرر ڪيو آهي. حڪومت هاڻي ڊالر اڪائونٽس کي سپورٽ ڪرڻ لاءِ وڌيڪ ترسيل تي ڀاڙي رهي آهي. هن صورتحال جي ڪري، ايڪسچينج ڪمپنين پنهنجي گراهڪن کي ڊالر ۽ درهم جي فراهمي کي به محدود ڪري ڇڏيو آهي. هڪ ٻي رپورٽ موجب، پاڪستان جي پرڏيهي مٽاسٽا جا ذخيرا ظاهري طور تي 15 ارب ڊالر کان وڌي ويا آهن، پر حقيقت اها آهي ته انهن مان 12 ارب ڊالر دوست ملڪن جا ذخيرا آهن. انهن ۾ سعودي عرب جا 5 ارب ڊالر، گڏيل عرب امارات جا 3 ارب ڊالر ۽ چين جا 4 ارب ڊالر شامل آهن. پاڪستان کي انهن قرضن تي ڳرو وياج به ادا ڪرڻو پيو آهي ۽ ادائيگي لاءِ وڌيڪ وقت جي درخواست ڪئي پئي وڃي. ٻئي طرف، عالمي بينڪ پڻ پاڪستان کي وڌيڪ قرض ڏيڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو آهي ۽ بجلي جي شعبي ۾ سڌارن کي هڪ شرط قرار ڏنو آهي. حڪومت خساري کي پورو ڪرڻ لاءِ عوام تي پيٽروليم ليوي جو بار وجهي رهي آهي، جيڪا تاريخ جي بلند ترين سطح تي پهچي چڪي آهي. ان جي باوجود، عالمي منڊي ۾ تيل جي گهٽ قيمتن جو فائدو عوام تائين ناهي پهچي رهيو. زرعي شعبو پڻ خراب حالت ۾ آهي. ڪڻڪ، ڪپهه ۽ ٽماٽن جي پيداوار متاثر ٿي آهي، جڏهن ته افغانستان سان بارٽر ٽريڊ مسئلن جي ڪري برآمد ممڪن ناهي. ٽيڪسٽائل انڊسٽري هڪ سنگين بحران ۾ آهي، سوين اسپننگ ۽ جننگ ملون بند ٿي ويون آهن ۽ وڏيون ٽيڪسٽائل فيڪٽريون پڻ بند ٿي ويون آهن. ريئل اسٽيٽ شعبي جي تباهي 40 کان وڌيڪ لاڳاپيل صنعتن کي مفلوج ڪري ڇڏيو آهي، جنهن جي نتيجي ۾ بيروزگاري وڌي وئي آهي. نيپرا موجب، گذريل 35 سالن ۾ بجلي جي منصوبن ۾ سيڙپڪاري معاشي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا نه ڪيو آهي، ڇاڪاڻ ته گهريلو شيون مهانگي بجلي جي ڪري عالمي مارڪيٽ ۾ مقابلو ڪرڻ جي قابل نه آهن. مهانگائي جي صورتحال اهڙي آهي جو اٽو، گئس، آنا، گوشت، کنڊ، کير، تيل ۽ ٻين بنيادي ضرورتن جي شين جون قيمتون هڪ سال ۾ 10 کان 35 سيڪڙو وڌي ويون آهن. عام ماڻهو جي زندگي ناقابل برداشت ٿي رهي آهي، پر ان جي باوجود، حڪومت معاشي استحڪام جا دعوائون ورجائي رهي آهي. حڪومت هڪ موقعو ضايع ڪيو آهي جڏهن معيشت کي اڳتي وٺي سگهجي ها، ۽ هاڻي ملڪ هڪ ڀيرو ٻيهر بحران ڏانهن وڌي رهيو آهي. ڪاروباري برادري جي نمائندن جي کليل تنقيد ان ڳالهه جو ثبوت آهي ته نظام اندر به بدامني وڌي رهي آهي. اهي سڀ حقيقتون ظاهر ڪن ٿيون ته رياست ڪمزور طبقن ۽ نقادن خلاف سخت موقف اختيار ڪري رهي آهي، جڏهن ته بااثر ۽ طاقتور عنصر قانون کان مٿانهون نظر اچن ٿا، جيڪا تمام پريشان ڪندڙ صورتحال آهي.

واپارين ۽ صنعتڪارن معاشي ترقي جا پول کولي ڇڏيا:مصطفيٰ کوکر

اسلام آباد(بيورو)تحريڪ تحفظ آئين پاڪستان جي اڳواڻ مصطفيٰ نواز کوکر چيو آهي ته ڪاروباري ماڻهن جي نمائنده تنظيم به حڪومت جي معاشي ترقي وارن دعوائن جو پول کولي ڇڏيو آهي۔چيمبر آف انڊسٽري اينڊ ڪامرس جي عهديدارن  موجب 150 ٽيڪسٽائل يونٽ بند ٿي چڪا آهن ۽ ماڻهو پنهنجو سرمايو ملڪ کان ٻاهر کڻي وڃي رهيا آهن،هن چيو ته صنعتڪارن جو چوڻ آهي ته بجلي، گيس جي مهانگائي ۽ ڳرن ٽيڪسن ڪاروبار توڙي ريئل اسٽيٽ کي مڪمل طور تي تباهه ڪري ڇڏيو آهي۔هي آهي 8 فيبروري کان پوءِ مڙهيل نظام جي “شاندار ڪارڪردگي”اڳوڻي وفاقي وزير مونس الاهي لکيو ته ٽيڪسٽائل صنعت برباد،ريئل اسٽيٽ وينٽي ليٽر تي،سيمينٽ،ٽائل،اسٽيل،پينٽ،فرنيچر انڊسٽري بند،ڏينهن ۾ ئي پاڪستان صنعتي قبرستان بڻجي ويو،

صنعتڪارن جو پٽڪو مناسب ناهي:وفاقي صلاحڪار

اسلام آباد(عوامي آواز رپورٽ) ناڻي واري وفاقي  وزير جي صلاحڪار خرم شهزاد چيو آهي ته گذريل ٽن چئن سالن ۾ صنعتن  کي خرچ وڌڻ جو مسئلو وڌيو آهي،آءِ ايم ايف  پروگرام ۾ وڃڻ کانپوءِ اسان ڊيفالٽ کان بچياسين،وياج شرح ۽ مهانگائي جي شرح گهٽ ٿي آهي،هن چيو ته اها مناسب ڳالهه ناهي ته 2023ع وانگر اهو چئون ته اسان مري رهيا آهيون،لارج اسڪيل مينوفيڪچرنگ جي شعبي ۾ گروٿ ۾ 10 سيڪڙو واڌ ٿي آهي،صنعتڪار ايس ايم تنوير هڪ نجي ٽي وي سان ڳالهيون ڪندي چيو ته مون ڪالهه پريس ڪانفرنس ۾ ورلڊ اڪنامڪ فورم جي گلوبل رسڪ رپورٽ 2026 تي ڳالهه ڪئي جنهن ۾ بيروزگاري جي شرح وڌڻ جو خطرو ٻڌايو ويو،مون کي خبر آهي ته حڪومت گهڻا سٺا ڪم ڪيا آهن،ڊالر 320 کان 280تي آڻي معيشت کي استحڪام ڏنو آهي،هن چيو ته اسان جو ڪاروبار تي خرچ ايترو وڌيڪ آهي جو 34 سيڪڙو اسان علائقائي طور تي مقابلي واري حيثيت ۾ ناهيون،حڪومت جي دعويٰ ڪيل لارج اسڪيل ۾ 10 سيڪڙو گروٿ مون کي ته ڪٿي نظر نه پئي اچي،900 ارب ته رڳو ايف بي آر جو روينيو جو شارٽ فال آهي،گروٿ آهي ته روينيو جو خسارو ڪٿان آيو؟

مستحڪم معيشت جي دعويدار حڪومت تي دٻاءُ وڌي ويو؟

اسلام آباد(شهزاد اقبال)معيشت مستحڪم ته ٿي وئي آهي پر معاشي اوسر جي شرح ڪيئن وڌندي؟اهو هڪ اهڙو رستو  آهي جنهن ۾ حڪومت کي ڪجهه نظر نه پيو اچي، اوسر جي شرح مسلسل ٻه کان ٽي سيڪڙو رهڻ ڪري صنعتي بحران،بيروزگاري ۽ غربت ۾ اضافو ٿي رهيو آهي، وفاقي حڪومت تي مسلسل دٻاءُ وڌي رهيو آهي، وزيراعظم کي اپيلون ڪيون پيون وڃن ته حڪومت فوري ۽ اهم قدم کڻي ۽ صنعتن کي وينٽيليٽر کان بچائي،اسلام آباد ۾ صنعتڪارن ايس ايم تنوير ۽ ٻين پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ٻن سالن ۾ 150 کان وڌيڪ ٽيڪسٽائل ملون بند ٿي چڪيون آهن،مهانگي بجلي ۽ گئس سبب صنعتي سيڪٽر جو ڪٻاڙ نڪري ويو آهي،ماڻهو سرمايو ٻاهرين ملڪ کڻي وڃي رهيا آهن،ريئل اسٽيٽ جو شعبو مڪمل طور تباهه ٿي چڪو آهي،صنعتڪارن ملڪ ۾ صنعتي ايمرجنسي جو مطالبو ڪندي چيو ته وياج جي شرح جنوري ۾ 9 پوءِ 7 سيڪڙو ڪريو،بجلي جي قيمت 9 سينٽ پوءِ 7 سينٽ في يونٽ ڪريو،ڪمپنين ۽ فردن تي ٽيڪس جي شرح به گهٽائي وڃي

معاشي اوسر کي بريڪ،غربت ۽ بيروزگاري ۾ واڌ

اسلام آباد(عوامي آواز رپورٽ)ناليواري تجزئي نگار نجم سيٺي چيو آهي ته معاشي اوسر (گروٿ) جي شرح نه پئي وڌي،  غربت وڌي رهي آهي، غير ملڪي سيڙپڪاري نٿي اچي، حقيقي اجرتون (ريئل ويجز) گهٽجي رهيون آهن،هن چيو ته  سڄي تنقيد “اتي” وڃي رهي آهي، ڇو ته ماڻهو اهوئي چون ٿا ته هي ”انهن “جي حڪومت آهي،هي فارم 47 جي حڪومت آهي۔فارم 47 ڪنهن ڪرايو؟هن چيو ته اهي ماڻهو انهن ڳالهين تي تمام گهڻو سنجيده ٿي ويا آهن، ڇاڪاڻ ته سڄو بار اسان تي اچي رهيو آهي ۽ حڪومت پنهنجو بار پاڻ کڻڻ لاءِ تيار ناهي۔ماڻهو چون ٿا ته جيڪڏهن هي هائبرڊ رجيم آهي ته پوءِ باس ڪير آهي؟هن چيو ته پ پ وانگر ن ليگ تي به وڏو دٻاءُ آهي،گذريل ٻن ٽن مهينن کان ”ونڊر بواءِ“ جون ڳالهيون هلي رهيون آهن،نئون ناڻي وارو،نئين ڪابينا ۾ ٽيڪنوڪريٽ،هن چيو ته مريم نواز جي سڌارن جو به ڪو اثر نه پيو ٿئي،ڪجهه ماڻهن ته اهو به چيو ته حڪومت کي ڇهن مهينن جو وقت ڏنو ويو آهي پوءِ ترديد هلرائي وئي

 ٽيڪس چوري ۽ اسمگلنگ سبب ملڪ کي ساليانو 1000 اربن جو نقصان

اسلام آباد(بيورو رپورٽ) ايف بي آر کي هلندڙ مالي سال جي پهرين اڌ ۾ پنهنجي هدف جي مقابلي ۾ 330 ارب رپين جي وڏي کوٽ سامهون آهي. مشهور ريسرچ انسٽيٽيوٽ اِپسوس انڪشاف ڪيو آهي ته ٽيڪس 0 چوري ۽ اسمگلنگ مختلف اهم شعبن ۾ ساليانو 1000 ارب رپين کان وڌيڪ جو نقصان ڪري رهي آهي ۽ پاڪستان جي ٽيڪس خساري کي ختم ڪرڻ لاءِ غير قانوني واپار تي ڪريڪ ڊائون اڻٽر آهي، جڏهن ته حڪومت غير قانوني واپار خلاف فيصلو ڪندڙ قدم کڻي ٽيڪس وصولي جا اعليٰ هدف حاصل ڪري سگهي ٿي. ان حوالي سان ڇنڇر تي هتي جاري ڪيل هڪ بيان ۾ چيو ويو آهي ته انگن اکرن موجب، فيڊرل بورڊ آف روينيو (ايف بي آر) کي موجوده مالي سال جي پهرين اڌ ۾ پنهنجي هدف جي مقابلي ۾ 330 ارب رپين جي وڏي گهٽتائي آهي. هي فرق معيشت ۾ وڏي پيماني تي آمدني جي نقصان کي ظاهر ڪري ٿو. مشهور ريسرچ فرم اِپسوس پاران پنجن اهم شعبن ۾ ٽيڪس چوري تي ڪيل هڪ مطالعي موجب، ٽيڪس چوري ۽ سمگلنگ مختلف اهم شعبن ۾ ساليانو 1000 ارب رپين کان وڌيڪ جو نقصان ڪري رهي آهي. پاڪستان ۾ غير دستاويزي معيشت معاشي بحالي ۾ سڀ کان وڏي رڪاوٽ بڻجي چڪي آهي. صرف ريئل اسٽيٽ سيڪٽر هر سال تقريبن 500 ارب رپين جو ٽيڪس وڃائي ٿو، جڏهن ته غير قانوني تمباکو واپار قومي ناڻي کي 310 ارب رپين جو ٻيو نقصان پهچائي رهيو آهي ڇاڪاڻ ته اسمگل ٿيل ۽ غير ٽيڪس ٿيل سگريٽ شامل آهن. ٽائر، لوبريڪنٽ، دواسازي ۽ چانهه سميت ٻين وڏين صنعتن ۾ هر سال ڪل 200 ارب رپين کان وڌيڪ ٽيڪس چوري ٿي رهي آهي. معاشي تجزيه نگار اسامه صديقي ٽيڪس وصولي جي هدفن کي پورو ڪرڻ ۾ ناڪامي ۽ ٽيڪس چوري جي معاشي نقصانن تي تبصرو ڪندي چيو ته جيئن ته اهي شعبا وڏي پيماني تي دستاويزي نظام کان ٻاهر ڪم ڪري رهيا آهن، ان ڪري هن وڏي ٽيڪس چوري جو مالي بار غير منصفانه طور تي محدود تعداد ۾ باقاعده ٽيڪس ڏيندڙن ڏانهن منتقل ڪيو ويندو آهي، جنهن جي نتيجي ۾ هڪ منفي چڪر پيدا ٿئي ٿو جنهن ۾ وڌيڪ ٽيڪس چوري کي هٿي ڏني ويندي آهي ۽ واپاري سرگرميون متاثر ٿينديون آهن. اسامه صديقي چيو ته هن مسئلي جو حل ٽيڪس جي شرح وڌائڻ بدران ٽارگيٽ ڪري ٽيڪس چوري کي ختم ڪرڻ آهي. هن چيو ته ٽيڪس هدف حاصل ڪرڻ لاءِ، حڪومت کي انهن چينلن کي بند ڪرڻ گهرجي جيڪي آمدني جي رساو جو سبب بڻجن ٿا ۽ ٽيڪس چوري ۾ ملوث عنصرن خلاف ٽارگيٽيڊ ڪارروائيون تيز ڪرڻ گهرجن. اسامه صديقي وڌيڪ چيو ته رياست کي غير دستاويزي شعبن کي ٽيڪس نيٽ ۾ آڻڻ ۽ اسمگلنگ کي ختم ڪرڻ تي ڌيان ڏيڻ گهرجي، ۽ صرف موجوده وسيلن تي ڀروسو نه ڪرڻ گهرجي. مختلف صنعتن ۾ ٽريڪ ۽ ٽريس سسٽم جو غير موثر نفاذ غير قانوني واپار جي خلاف حڪومتي عزم جي کوٽ کي ظاهر ڪري ٿو. هن زور ڏنو ته مالي استحڪام جو رستو هڪ اهڙي حڪمت عملي تي مشروط آهي جيڪا غير ٽيڪس ڏيندڙن کي ٽيڪس سسٽم ۾ آڻيندي انهن جي بدران جيڪي اڳ ۾ ئي ٽيڪس ادا ڪندا آهن. ريگيوليٽري نافذ ڪرڻ کي مضبوط ڪرڻ ۽ غير قانوني واپاري نيٽ ورڪ کي ختم ڪرڻ سان، اعليٰ ٽيڪس هدف به هنگامي قدمن جي بدران ترقي ۽ برابري ذريعي حاصل ڪري سگهجن ٿا.