پيپلز پارٽي ۽ مسلم ليگ (ن) ٻه الڳ الڳ، بلڪه پنهنجي جوڙجڪ جي لحاظ کان هڪ ٻئي جون مخالف جماعتون آهن. تحريڪ انصاف جي وڏي جماعت بڻجڻ تائين ٻئي هڪ ٻئي سان اُلجهنديون رهيون. ماضي ۾ ٻنهي هڪ ٻئي جي اڳواڻن کي جيلن ۾ به بند ڪيو ۽ هڪ ٻئي تي ڪرپشن جا الزام به لڳايا. هڪ زماني ۾ مسلم ليگ (ن) بينظير ڀٽو تي الزام لڳايو ته هن سکن جون فهرستون ڀارت حوالي ڪيون، جڏهن ته هڪ وقت بلاول ڀٽو به نواز شريف کي موديءَ جو يار قرار ڏنو هو.
انهن سمورين تلخين باوجود عمران خان جي سوناميءَ، ٻنهي کي گڏ ٿيڻ تي مجبور ڪيو، ڇاڪاڻ ته عمران خان جي دور ۾ ٻنهي پارٽين جي قيادت کي جيل موڪليو ويو. عمران خان جي اقتدار کان ٻاهر ٿيڻ کان پوءِ پهريان ٻئي جماعتون پي ڊي ايم جي جهنڊي هيٺ گڏجي اقتدار ۾ ويٺيون ۽ پوءِ 2024ع جي چونڊن کان پوءِ گڏجي حڪومت قائم ڪئي. پيپلز پارٽي فيصلو ڪيو ته اها آئيني عهدن تي رهندي ۽ ڪابينا جو حصو نه بڻجندي. نتيجي طور صدر، سينيٽ جي چيئرمين ۽ قومي اسيمبلي جي ڊپٽي اسپيڪر جا عهدا پيپلز پارٽي جي حصي ۾ آيا. هڪ غير آئيني عهدو يعني بينظير انڪم سپورٽ پروگرام جي چيئرمين شپ به پيپلز پارٽي حاصل ڪري ورتي، جڏهن ته سنڌ جي حڪومت مڪمل طور تي ان جي حصي ۾ آئي. اهڙيءَ طرح بلوچستان حڪومت جي قيادت به پيپلز پارٽي کي ڏني وئي. اها ياري اڍائي سالن تائين خوش اسلوبيءَ سان هلي يا هلائي وئي، پر هاڻي ان ۾ ڪجهه ڏار پوندا نظر اچي رهيا آهن.
شروعات گلگت بلتستان جي چونڊن کان ٿي، جتي تحريڪ انصاف کي ٽيڪنيڪي طور ٻاهر ڪڍيو ويو هو، تنهنڪري مقابلو مسلم ليگ (ن) ۽ پيپلز پارٽي وچ ۾ رهيو. چونڊ مهم دوران ٻنهي جماعتن جا اڳواڻ هڪ ٻئي تي هلڪا ڦلڪا وار ڪندا رهيا، پر نتيجا اچڻ کان پوءِ، جيتوڻيڪ برتري پيپلز پارٽي حاصل ڪئي ۽ هاڻي حڪومت به ان مسلم ليگ (ن) سان گڏجي ٺاهي آهي، بلاول ڀٽو زرداري مسلم ليگ (ن) تي ڌانڌلي جا الزام لڳايا ۽ سندس لهجو به ڪجهه سخت ٿي ويو. بهرحال، ماحول خراب ڪرڻ ۾ بنيادي ڪردار آزاد ڄمون ۽ ڪشمير جي چونڊن ادا ڪيو. هتي تحريڪ انصاف چونڊن جو بائيڪاٽ ڪيو هو ۽ مقابلو مسلم ليگ (ن) ۽ پيپلز پارٽي وچ ۾ سڌو سنئون هو، تنهنڪري ٻنهي جماعتن کٽڻ لاءِ ڀرپور زور لڳايو.
جيتوڻيڪ آزاد ڪشمير ۾ پيپلز پارٽي جا فيصل ممتاز راٺوڙ وزيراعظم هئا، ۽ اتي جي قانون موجب چونڊن لاءِ نگران حڪومت قائم نه ٿيندي آهي، جڏهن ته پوليس ۽ بيوروڪريسي به انهن جي مقرر ڪيل هئي، تنهن هوندي به بلاول ڀٽو صاحب چونڊ مهم دوران الزام لڳائيندو رهيو ته نون ليگ ڌانڌلي ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. هن ڀيري سندس الزامن جي جواب ۾ ميان نواز شريف ۽ مريم نواز شريف به جوابي وار ڪيا. نتيجي ۾ سرد جنگ، گرم جنگ ۾ تبديل ٿي وئي ۽ پيپلز پارٽي جا ڪجهه اڳواڻ نون ليگي حڪومت کي طعنو ڏيڻ لڳا ته اها فارم 47 جي پيداوار آهي. اهي ڪاوڙ ۾ اهو به نه سوچي رهيا هئا ته جيڪڏهن حڪومت فارم 47 جي پيداوار آهي ته پوءِ صدر زرداري ۽ سينيٽ جي چيئرمين وغيره به فارم 47 جي پيداوار آهن، ڇاڪاڻ ته انهن کي انهن ماڻهن صدر چونڊيو، جيڪي فارم 47 جي پيداوار هئا.چونڊ نتيجا سامهون اچڻ ۽ مسلم ليگ (ن) جي ڪاميابي کان پوءِ بلاول ڀٽو جو لهجو اڃا وڌيڪ تلخ ٿي ويو ۽ هو اهو به چئي ويو ته هاڻي حڪومت جي الٽي ڳڻپ شروع ٿي وئي آهي.
ڪجهه ڏينهن کان پوءِ وزيراعظم ميان شهباز شريف وفد سان گڏ صدر آصف علي زرداري سان ملاقات ڪئي ۽ اميد ڪئي پئي وئي ته شايد هاڻي معاملو ختم ٿي ويو هوندو، پر ائين نه ٿيو. ان کان پوءِ به ٻنهي جماعتن وچ ۾ نه رڳو ڇڪتاڻ برقرار آهي، پر پيپلز پارٽي اعلان ڪري چڪي آهي ته جيستائين آزاد ڪشمير جي چونڊن بابت سندس اعتراض ختم نه ڪيا ويندا، تيستائين اها قانونسازي ۾ سهڪار نه ڪندي. ٻئي طرف دٻاءُ وڌائڻ لاءِ بلاول ڀٽو زرداري اپوزيشن ليڊر محمود خان اچڪزئي ۽ تحريڪ انصاف جي اڳواڻن سان پڻ ملاقات ڪئي.
سوال اهو آهي ته ڇا نون ليگ ۽ پيپلز پارٽي جا رستا الڳ ٿي رهيا آهن؟ منهنجي نظر ۾ ان جو جواب نفي ۾ آهي. دليل اهو آهي ته ٻئي پنهنجي پنهنجي جوڙجڪ جي لحاظ کان ڪيتريون ئي مخالف ڇو نه هجن، پر في الحال هڪ ئي ٻيڙيءَ جون سوار آهن ۽ هڪ ٻڏي ته ٻئي کي به ٻڏڻو پوندو. انهن هڪ ٻئي سان اتحاد ڪنهن نيڪ نيت سان نه ڪيو، پر تحريڪ انصاف سبب ڪيو آهي يا وري اسٽيبلشمينٽ ٻنهي کي گڏ ڪيو آهي. جيستائين هي سياسي بساط قائم آهي، ٻنهي جماعتن جي ڪوشش هوندي ته ان مان فائدو وٺن ۽ جيڪڏهن ٻيڙيءَ ۾ هڪ به سوراخ ٿيو ته سڀئي ٻڏي ويندا. في الحال ٻئي جماعتون چونڊن لاءِ به تيار ناهن، ڇاڪاڻ ته کين خبر آهي ته اهي پاڻ کي تحريڪ انصاف جو متبادل بڻائي نه سگهيون آهن.
آصف علي زرداري جي خواهش آهي ته هو پنهنجي حياتيءَ ۾ بلاول ڀٽو زرداري کي وزيراعظم بڻائي، جڏهن ته ميان نواز شريف پنهنجي حياتيءَ ۾ مريم نواز کي وزيراعظم بڻيل ڏسڻ چاهي ٿو. پر جيڪڏهن هاڻي فوري چونڊون ٿين ٿيون ته ٻنهي مان ڪنهن هڪ جو خواب به پورو نٿو ٿي سگهي. تنهن هوندي به اسان ان راءِ کي مڪمل طور رد نٿا ڪري سگهون ته ڳالهين ۽ ڇڪتاڻ دوران اها ويڙهه شايد اهڙي مرحلي تي پهچي وڃي، جتان واپسي ممڪن نه رهي.ڪڏهن ڪڏهن ائين ٿيندو آهي ته سياسي اڳواڻن جو هڪ خاص حد کان اڳتي وڃڻ جو ارادو نه هوندو آهي، پر پوءِ هڪ مرحلي تي اهي عوامي راءِ جا غلام بڻجي ويندا آهن ۽ مجبور ٿي اهي ڪم ڪرڻا پوندا آهن، جيڪي اصل ۾ سندن ارادو نه هوندا آهن.
اهڙيءَ طرح وچ ۾ تنگ اچي ڪجهه ماڻهو اهڙو قدم به کڻي سگهن ٿا، جيڪو انهن ٻنهي جماعتن کي قبول نه هجي. ڇاڪاڻ ته اهي ڪجهه ماڻهو معاشي حالتن ۽ ٻين ڪيترن ئي معاملن ۾ حڪومتي ڪارڪردگيءَ کان خوش ناهن. انهن ماڻهن جو خيال آهي ته اسان جي طرفان گهڻو ڪجهه ڪرڻ باوجود اهي ٻئي جماعتون تحريڪ انصاف کي سياسي طور ٻاهر نٿيون ڪري سگهن، جڏهن ته هاڻي ٻنهي جي پاڻ ۾ جاري ڇڪتاڻ مان به اهي ماڻهو گهڻو خوش ناهن.
