اسلام آباد جي شاهراه دستور تي هڪ فائيو اسٽار هوٽل جي سامهون هڪ اوچي رهائشي عمارت جو مالڪ ڪافي عرصي کان پاڪستان جي آئين ۽ قانون لاءِ چئلينج بڻيل آهي. هن صاحب ڪيترائي سال اڳ هتي فائيو اسٽار هوٽل ٺاهڻ لاءِ جاءِ ورتي، پر ڪجهه عرصي بعد قانون کي نظرانداز ڪندي هتي هڪ رهائشي عمارت ٺاهي ڇڏي، جنهن جا اپارٽمينٽ انتهائي مهانگن اگهن تي وڪرو ڪيا ويا. پنهنجي غيرقانوني منصوبي کي تحفظ ڏيڻ لاءِ هن ڪجهه بااثر ماڻهن کي تمام گهٽ اگهن تي اپارٽمينٽ ڏنا. مان اهڙن ماڻهن کي به ڄاڻان ٿو، جن قرض وٺي انهن مهانگن اپارٽمينٽن جون قيمتون ادا ڪيون.
هي غيرقانوني منصوبو سي ڊي اي عدالت ۾ وٺي وئي، پر اعليٰ عدالتن به هن منصوبي کي جائز قرار ڏئي ڇڏيو. سي ڊي اي همت نه هاري، ڇو ته جيڪڏهن هتي سرينڊر ڪيو وڃي ها ته پوءِ عام ماڻهن جي ناجائز اڏاوتن خلاف ڪارروائي ڪرڻ جو اخلاقي جواز ختم ٿي وڃي ها. اهو چوڻ غلط نه ٿيندو ته هي معاملو ٻن مافيائن جي جنگ بڻجي ويو آهي. هڪ مافيا سي ڊي اي جي اندر آهي، جيڪا ٻين مافيائن کي سهولت فراهم ڪري ٿي. لينڊ مافيا، سي ڊي اي جي اعليٰ آفيسرن سان ملي ڀڳت ڪري اسلام آباد جي جهنگلن ۽ جبلن کي ڪٽي هائوسنگ اسڪيمون شروع ڪري ٿي. جيڪڏهن ڪو سرڪاري آفيسر هن ملي ڀڳت جو حصو نه بڻجي، ته ان جو ٽرانسفر ڪيو وڃي ٿو۔
مان سي ڊي اي جي هڪ اڳوڻي چيئرمين کي ڄاڻان ٿو، جنهن کي هڪ ناجائز عمارت خلاف آپريشن روڪڻ لاءِ هڪ ارب رپيا رشوت آڇي وئي، پر هن انڪار ڪري ڇڏيو. شاهراه دستور تي قائم هن متنازع عمارت جي معاملي ۾ ملڪ جي طاقتور ماڻهن جا مفاد ٽڪراءَ ۾ اچي ويا آهن، ۽ هاڻي اهي آمهون سامهون آهن. وفاقي ڪابينا به هن معاملي تي ورهائجي وئي آهي۔ دلچسپ ڳالهه اها آهي ته گرينڊ حيات نالي عمارت ۾ رهندڙ بااثر ماڻهن جو تعلق تقريباً سڀني وڏين سياسي پارٽين سان آهي. انهن ۾ ڪيترائي رٽائرڊ سرڪاري آفيسر ۽ سفارتڪار به شامل آهن. پر اها ڪا واحد عمارت ناهي جيڪا قانون جي خلاف ٺهي آهي. اسلام آباد جي ريڊ زون ۽ بليو ايريا ۾ به ڪيترين ئي ناجائز اڏاوتن موجود آهن، جن ڏانهن ڌيان ڏيڻ جي ضرورت آهي۔
وزيراعظم شهباز شريف ون ڪانسٽيٽيوشن ايونيو تي واقع گرينڊ حيات خلاف آپريشن روڪي هڪ انڪوائري ڪميٽي قائم ڪئي آهي. مون کي ذاتي طور تي هن عمارت ۾ رهندڙ ماڻهن سان همدردي آهي، ڇو ته انهن باقاعده رقم ڏئي اپارٽمينٽ خريد ڪيا آهن. جيڪڏهن ڪو ڏوهي روار آهي ته اهو اهو شخص آهي، جيڪو جنرل پرويز مشرف جي دور کان وٺي اڄ تائين هر حڪومت کي پنهنجي اثر هيٺ رکندو رهيو آهي. هن اعليٰ عدالتن مان به پنهنجي حق ۾ فيصلا ورتا ۽ سي ڊي اي جا آپريشن به روڪايا۔ پر هن عمارت کان صرف ٻه ڪلوميٽر پري نورپور شاهان جو علائقو آهي، جتي بري امام، حضرت عبد اللطيف بري سرڪار جو مزار موجود آهي. هن مزار جي چوڌاري صديون پراڻيون آباديون آهن، جن ۾ نورپور شاهان ۽ مل پور شامل آهن. مل پور جي قبرستانن ۾ ڪيترائي سئو سال پراڻيون قبرون موجود آهن۔
سي ڊي اي ڪيترن ئي مهينن کان نورپور شاهان ۽ مل پور ۾ آپريشن ڪري رهي آهي، جتي قيام پاڪستان کان اڳ ٺهيل هزارين گهر ڊاهي ڇڏيا ويا آهن. جڏهن کان وزيراعظم گرينڊ حيات خلاف آپريشن روڪيو آهي، تڏهن کان انهن علائقن جا ماڻهو سوال ڪري رهيا آهن: اسان جو قصور ڇا آهي؟ اسان وٽ ته قانوني ڪاغذ ۽ عدالتن جا فيصلا به موجود آهن. اسان لاءِ ڪو انڪوائري ڪميٽي ڇو نه ٺهي؟ ڇا اسان جو قصور صرف اهو آهي ته اسان غريب آهيون؟
منهنجي خيال ۾ هي امير ۽ غريب جو مسئلو ناهي، پر قانون جي بالادستي جو مسئلو آهي. سي ڊي اي جو نورپور شاهان ۽ مل پور ۾ آپريشن ناجائز هو، ڇاڪاڻتہ ڪيترائي اهڙا گهر به ڊاهي ڇڏيا ويا جن جا مالڪ قانوني دستاويز رکندڙ هئا. نه رڳو گهر ڊاهيا ويا، پر ڪيترن ئي هنڌن تي وڻ به ڪاٽيا ويا۔ مل پور اهو هنڌ آهي، جنهن کي سي ڊي اي پاڻ ماڊل وليج قرار ڏئي چڪي آهي. هي اهو مقام آهي جتي 1944ع ۾ قائداعظم محمد علي جناح اعلان ڪيو هو ته پاڪستان جو دارالحڪومت هتي قائم ڪيو ويندو. تاريخي حوالن موجب، 26 جولاءِ 1944ع تي جڏهن قائداعظم سرينگر کان راولپنڊي وڃي رهيا هئا، ته مل پور وٽ رڪجي هڪ وڻ جي ڇانوَ ۾ ويهي هن علائقي ڏانهن اشارو ڪندي چيو ته هتي دارالحڪومت ٺهندو۔ اڄ به اهو گهر موجود آهي، جتي محترمه فاطمه جناح ويٺي هئي، ۽ اهو وڻ به محفوظ آهي، جنهن جي ڇانوَ ۾ قائداعظم ويٺو هو. ان گهر جي مالڪ راجا ڪمال ڪياني سميت ٻين رهواسين کي سي ڊي اي جاءِ خالي ڪرڻ جا نوٽيس ڏنا آهن، ڇاڪاڻتہ هتان راولپنڊي کان مري تائين ٽرين هلائڻ جو منصوبو آهي۔ سوچڻ جي ڳالهه آهي: اهو گهر، جنهن قائداعظم ۽ فاطمه جناح جي ميزباني ڪئي، ڇا قومي ورثو ناهي؟ ڇا ان کي ڊاهڻ لاءِ نوٽيس جاري ڪرڻ قومي ڏوهه ناهي؟
وزيراعظم شهباز شريف گرينڊ حيات خلاف آپريشن روڪي ڇڏيو، پر ڇا هو مل پور ۽ نورپور شاهان جي ماڻهن کي ڏنل نوٽيسز جي به جاچ ڪرائيندا؟ ڇا هو معلوم ڪندا ته انهن تاريخي علائقن کي ڊاهي ڪهڙي هائوسنگ اسڪيم آندي ويندي؟ جيڪڏهن گرينڊ حيات جا رهواسي مظلوم آهن ته انهن کي رليف ضرور ملڻ گهرجي، پر ڇا نورپور شاهان ۽ مل پور جا ماڻهو پاڪستاني ناهن؟ هي رڳو اسلام آباد جو مسئلو ناهي، پر پاڪستان جي هر وڏي شهر جي ڪهاڻي آهي، جتي قانون اميرن اڳيان ڪمزور آهي۔ قانون سڀني لاءِ برابر هجڻ گهرجي۔ جيڪڏهن هڪ ملڪ ۾ ٻه قانون هلندا، ته هڪ ڏينهن اهو نظام پاڻ اوهان کي به پنهنجي ور وٺي ڇڏيندو الله جي لٺ بي آواز آهي ان کان بچڻ گهرجي۔
