اڄ گلگت بلتستان جو عوام پنهنجي سياسي مستقبل جو فيصلو ڪرڻ لاءِ پولنگ اسٽيشنن ڏانهن رخ ڪري رهيا آهن. ڪيترن ئي هفتن تي ٻڌل چونڊ مهم، جلسن، ڪنڊ ڪڙڇ جي گڏجاڻين، نعرن، واعدن ۽ سياسي دعوائن کان پوءِ هاڻي اهو وقت اچي ويو آهي جڏهن فيصلو سياسي اڳواڻن، اميدوارن يا تجزيه نگارن نه پر عوام کي ڪرڻو آهي. جمهوريت جي اصل روح به اها ئي آهي ته اقتدار جو سرچشمو عوام هوندو آهي ۽ عوام ئي پنهنجي ووٽ ذريعي اهو طئي ڪندا آهن ته سندن نمائندگي ڪير ڪندو ۽ ايندڙ سالن ۾ سندن مسئلن جي حل لاءِ ڪير ڪم ڪندو. گلگت بلتستان جون چونڊون هميشه قومي دلچسپي جو مرڪز رهيون آهن. ان جو هڪ وڏو سبب هن خطي جي جاگرافيائي، سياسي ۽ معاشي اهميت آهي. دنيا جي بلند ترين چوٽين، وسيع گليشيئرن، قدرتي وسيلن ۽ سياحت جي بي پناهه موقعن سان مالا مال هي خطو نه رڳو پاڪستان لاءِ اهميت رکي ٿو پر علائقائي سطح تي به ان جي حيثيت انتهائي اهم آهي. انهيءَ ڪري هتي ٿيندڙ چونڊن کي رڳو مقامي سياسي سرگرمي نه پر قومي سياست جي تناظر ۾ به ڏٺو ويندو آهي.
هن ڀيري چوويهه تڪن ۾ ٽي سئو ڇيانوي اميدوار قسمت آزمائي ڪري رهيا آهن، جن مان ٻه سئو ڇياسٺ آزاد اميدوار آهن. آزاد اميدوارن جي اها وڏي انگ اکر ظاهر ڪري ٿي ته گلگت بلتستان ۾ مقامي سياست، علائقائي اثر رسوخ ۽ شخصي بنيادن تي ووٽ ڏيڻ جو رجحان اڃا تائين مضبوط آهي. جيتوڻيڪ ملڪ جون وڏيون سياسي پارٽيون به ڀرپور چونڊ مهم هلائي چڪيون آهن، پر مقامي سطح تي آزاد اميدوارن جو ڪردار به ڪنهن به صورت ۾ گهٽ اهم ناهي. اڄ ٿيندڙ چونڊن ۾ ست عورت اميدوار پڻ ميدان ۾ موجود آهن. جيتوڻيڪ اهو انگ گهڻو ناهي، پر ان جي باوجود عورتن جي سياسي شرڪت جي اهميت کان انڪار نٿو ڪري سگهجي. اهڙي سماج ۾ جتي عورتن جي سياسي نمائندگي اڃا به ڪيترن ئي چئلينجن کي منهن ڏئي رهي آهي، اتي عورت اميدوارن جي موجودگي هڪ مثبت اڳڀرائي سمجهي وڃي ٿي. جمهوريت جي مضبوطي تڏهن ئي ممڪن آهي جڏهن سماج جي سڀني طبقن کي برابر موقعا حاصل هجن.
چونڊن لاءِ 1368 پولنگ اسٽيشن قائم ڪيا ويا آهن. انهن مان 480 انتهائي حساس، 350 حساس ۽ 457 نارمل قرار ڏنا ويا آهن. اهي انگ اکر ظاهر ڪن ٿا ته انتظاميه چونڊ عمل کي پرامن ۽ شفاف بڻائڻ لاءِ خاص انتظام ڪيا آهن. لڳ ڀڳ پندرهن هزار پوليس اهلڪار سيڪيورٽي جا فرض سرانجام ڏئي رهيا آهن ته جيئن ووٽر بنا ڪنهن خوف جي پنهنجو ووٽ استعمال ڪري سگهن. جمهوريت صرف ووٽ وجهڻ جو نالو ناهي، پر اها عوامي شعور، سياسي ذميواري ۽ گڏيل فيصلي جو عمل به آهي. اڄ گلگت بلتستان جي عوام آڏو سڀ کان اهم سوال اهو آهي ته هو ڪهڙين بنيادن تي پنهنجو فيصلو ڪندا؟ ڇا هو روايتي سياسي وابستگين کي ترجيح ڏيندا؟ ڇا هو برادري، خاندان يا ذاتي لاڳاپن جي بنياد تي ووٽ ڏيندا؟ يا وري اميدوارن جي ڪارڪردگي، صلاحيت ۽ عوامي خدمت کي نظر ۾ رکندا؟ اهو ئي سوال هر چونڊ ۾ جمهوريت جي معيار جو تعين ڪندو آهي. رجسٽرڊ ووٽرز جي تعداد تقريباً نو لک اسي هزار جي لڳ ڀڳ آهي، جنهن ۾ مرد ۽ عورت ووٽر ٻئي شامل آهن. اهو وڏو ووٽر بيس هن ڳالهه جو ثبوت آهي ته گلگت بلتستان جو عوام سياسي طور انتهائي باشعور ٿي چڪو آهي. خاص طور نوجوان نسل هن چونڊ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي، جيڪو مستقبل جي سياسي رخ کي تبديل ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿو. نوجوانن جو سڀ کان وڏو مسئلو روزگار آهي. تعليم حاصل ڪرڻ کان پوءِ به نوڪريون محدود هجڻ سبب بي روزگاري وڌي رهي آهي. ڪيترائي نوجوان وڏن شهرن ڏانهن رخ ڪرڻ تي مجبور ٿين ٿا. سياسي جماعتن هميشه روزگار جا وعدا ڪيا آهن، پر عوام هاڻي عملي نتيجا چاهي ٿو، رڳو نعرا نه.
گلگت بلتستان جي سياست ۾ هميشه کان مقامي اثر رسوخ اهم رهيو آهي. برادري سسٽم، ذاتي لاڳاپا ۽ مقامي شخصيتون اڪثر ڪري فيصلو ڪن ٿيون. پر هاڻي آهستي آهستي سياسي شعور وڌي رهيو آهي، جيڪو هڪ مثبت تبديلي آهي. انتظاميا پاران سيڪيورٽي جا سخت انتظام ڪيا ويا آهن. پندرهن هزار پوليس اهلڪار پولنگ جي عمل کي محفوظ بڻائڻ لاءِ مقرر آهن. حساس پولنگ اسٽيشنن تي خاص نگراني ڪئي پئي وڃي ته جيئن ڪنهن به قسم جي بدامني يا غير قانوني سرگرمي کي روڪي سگهجي. جمهوري عمل جي ڪاميابي صرف چونڊ ڪرائڻ ۾ ناهي، پر ان ڳالهه ۾ آهي ته عوام جو اعتماد برقرار رهي. جيڪڏهن عوام سمجهي ته ان جو ووٽ محفوظ آهي ۽ نتيجا شفاف آهن ته جمهوريت وڌيڪ مضبوط ٿيندي.
اڄ جو ڏينهن صرف سياسي مقابلي جو ڏينهن ناهي، پر اهو عوامي شعور جو امتحان به آهي. گلگت بلتستان جا ماڻهو اهو طئي ڪندا ته هو ايندڙ پنجن سالن لاءِ ڪهڙي سياسي سوچ ۽ ڪهڙي قيادت کي موقعو ڏين ٿا. آخر ۾ اهو ئي چئي سگهجي ٿو ته اڄ جو فيصلو صرف حڪومت جو ناهي، پر مستقبل جو آهي. ۽ اهو فيصلو هاڻي عوام جي هٿ ۾ آهي، مڪمل طور تي آزاد ۽ بااختيار انداز ۾.
