ڪراچي شهر ۾ ڪجهه ڏينهن اڳ هڪ نوجوان ميڊيڪل اسپيشلسٽ کي مصروف شاهراهِ فيصل تي نامعلوم ماڻهن رڪشي مان لاهي قتل ڪري ڇڏيو. شاهراهِ فيصل، جتي سي سي ٽي وي ڪيمرا لڳل آهن، اُتي قاتل هڪ ڪار ۾ آيا، ڊاڪٽر سارنگ کي رڪشي مان لاهي گوليون هنيون ۽ آرام سان فرار ٿي ويا. قتل وقت ڊاڪٽر سارنگ جي زال به ساڻس گڏ رڪشي ۾ موجود هئي. پوليس بعد ۾ دعويٰ ڪئي ته واردات ۾ استعمال ٿيل ڪار هٿ ڪئي وئي، جيڪا ڪرائي تي ورتل هئي۔
هن واقعي مان صاف ظاهر ٿئي ٿو ته شهر جي اهم شاهراهه تي لڳايل جديد ڪيمرائن جو نظام ناڪام ٿي ويو آهي. جيڪڏهن سيڪيورٽي ڪيمرا فوري طور ڪنٽرول روم کي اطلاع ڏين ها ته قاتلن کي موقعي تي پڪڙڻ ممڪن هو۔ صوبائي وزير گذريل 16 سالن کان ڪراچي سيف سٽي پراجيڪٽ جو وڏو ذڪر ڪندا رهيا آهن. هن منصوبي تحت شهر جي اهم رستن تي جديد ڪيمرا لڳايا ويا ۽ انهن جي نگراني لاءِ ڪروڙين رپين سان ڪنٽرول روم قائم ڪيو ويو، پر اهو نظام ڏوهن کي روڪڻ ۾ ناڪام رهيو آهي۔ سيف سٽي پراجيڪٽ شروع کان ئي خرابين جو شڪار رهيو آهي. گهڻا ڪيمرا ڪم نٿا ڪن، ۽ ڪيترن واقعن ۾ شاهراهِ فيصل سميت اهم هنڌن تي ٿيندڙ وارداتن جي رڪارڊنگ به نه ٿي سگهي. اهو به چيو ويو ته شهر جي گهڻين شاهراهَن تي ڪيمرا لڳل ئي ناهن، تنهنڪري هن منصوبي کي مڪمل طور سيف سٽي چوڻ درست ناهي۔
سنڌ حڪومت سڄي صوبي ۾ Provincial Motor Vehicles (Amendment) Act 2024 لاڳو ڪرڻ جو فيصلو ڪيو، جنهن تحت اجرڪ واري نئين نمبر پليٽ لڳائڻ لازمي قرار ڏنو ويو. هر گاڏي مالڪ لاءِ 2200 رپيا فيس مقرر ڪئي وئي ۽ پراڻا واجبات ادا ڪرڻ به لازمي ڪيو ويو. ان سان گڏ خاص نمبر پليٽن جي نيلامي به رٿابندي ڪئي وئي، جن جي قيمت 10 لک کان 30 لک رپين تائين رکيل آهي۔ ڪراچي ۾ لڳ ڀڳ 3.6 ملين گاڏيون آهن، جن مان 1.25 ملين خانگي ڪارون ۽ لڳ ڀڳ 450 هزار ڪمرشل گاڏيون آهن. حڪومت گذريل ٻن سالن کان بار بار نيون نمبر پليٽون حاصل ڪرڻ لاءِ تاريخون ڏيندي رهي، پوءِ انهن ۾ واڌ ڪئي وئي۔
سوين ماڻهو ايڪسائيز آفيسن جا چڪر ڪاٽيندا رهيا. ڪجهه ماڻهن کي سفارش يا راضپو ذريعي نمبر پليٽ ملي ويندي هئي، جڏهن ته عام ماڻهو پريشان رهيا. ڇهه مهينا اڳ نمبر پليٽن جي فراهمي ئي بند ٿي وئي، ۽ هاڻي ماڻهو روزانو آفيسن جا چڪر لڳائي مايوس موٽي وڃن ٿا۔ ان وچ ۾ ڪراچي پوليس ٽريفڪ قانونن جي ڀڃڪڙي تي 10 هزار کان 30 هزار رپين تائين اي-چالان جو نظام لاڳو ڪيو. سيٽ بيلٽ نه ٻڌڻ، موبائل استعمال ڪرڻ، ون وي جي خلاف ورزي، سگنل ٽوڙڻ ۽ غلط پارڪنگ جهڙن ڏوهن تي سخت جرمانا رکيا ويا. تنقيد باوجود حڪومت چيو ته اهو نظام شهرين جي حفاظت لاءِ آهي۔
پوليس پهرين ڀيري رعايت ڏيڻ جو اعلان ڪيو، پر ٻي ڀيري ڪيمرا ذريعي ڀڃڪڙي ظاهر ٿيڻ تي ٻيڻو چالان لاڳو ٿيڻ جو اصول رکيو ويو۔ ان وچ ۾ معلوم ٿيو ته ڪيترين گاڏين جون نمبر پليٽون جعلي آهن. ڪجهه ماڻهن کي اهڙن گاڏين جا اي چالان مليا جيڪي سالن اڳ چوري ٿي چڪيون هيون، جڏهن ته ڪجهه چيو ته سندن موٽر سائيڪل گهر ۾ بيٺي آهي پر ڪنهن جعلي نمبر پليٽ استعمال ڪري ڏوهن ۾ ملوث آهي۔ هڪ پاسي اهڙي افراتفري آهي، ٻئي پاسي نيون نمبر پليٽون ئي دستياب ناهن. سنڌ حڪومت جا وزير، جيڪي هميشه پنهنجي ڪارڪردگي جا ڳڻ ڳائين ٿا، هن مسئلي تي خاموش آهن. جيستائين سڀني گاڏين وٽ صحيح نمبر پليٽون نه هونديون، تيستائين ڪمپيوٽرائزڊ ڪيمرا به نتيجا نه ڏيندا۔ ضرورت ان ڳالهه جي آهي ته سنڌ جو وزيراعليٰ هن صورتحال جو فوري نوٽيس وٺي ۽ نظام کي درست ڪري، نه ته شهر ۾ قانون لاڳو ڪرڻ جا سمورا دعويٰ رڳو ڪاغذن تائين محدود رهجي ويندا۔
