اسان پهريون به ايڊيٽوريل لکيو هو ته پاڪستان کي عالمي سطح ته آمريڪا ۽ ايران جي وچ ۾ ٽياڪڙي جو ڪردار ادا ڪرڻ جو جيڪو تاريخي موقعو مليو آهي تنهن ۾ پاڪستان فيصلائتي سفارت ڪاري ۾ ڪامياب ٿي ويو ته عالمي سطح تي پاڪستان لاءِ اهو تمام وڏو سنگ ميل هوندو ۽ ايئن ئي ٿيو آهي ۽ پاڪستان جي وزيراعظم شهباز شريف کي فاتحاڻي سفارتڪاري جو اعزاز حاصل ٿي ويو آهي.
پاڪستان جي وزير اعظم شھباز شريف جي سفارتي ڪوششن جي نتيجي ۾ آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ ٻن هفتن لاءِ جنگ بندي جو اعلان، رڳو هڪ عارضي امن جو قدم ناهي، پر اهو عالمي سياست ۾ پاڪستان جي نئين ۽ اثرائتي ڪردار جي واضح نشاني طور به ڏٺو پيو وڃي. اهڙي اڳڀرائي ان ڳالهه جو ثبوت آهي ته جيڪڏهن سنجيده نيت، متوازن پاليسي ۽ فعال سفارتڪاري اختيار ڪئي وڃي ته وچولي درجي جا ملڪ به عالمي بحرانن ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگهن ٿا.
عالمي سطح تي ڇڪتاڻ، خاص ڪري وچ اوڀر جي خطي ۾، گذريل ڪجهه مهينن کان وڌندي پئي وئي. ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ اختلاف نوان ناهن، پر جڏهن به اهي شدت اختيار ڪن ٿا ته ان جا اثر رڳو ٻن ملڪن تائين محدود ناهن رهندا، پر سڄي دنيا جي امن، معيشت ۽ سياسي استحڪام تي پوندا آهن. اهڙي صورتحال ۾ جنگ بندي ڪرائڻ ڪا معمولي ڳالهه ناهي، خاص طور تي جڏهن ٻنهي ڌرين ۾ بي اعتمادي جي گهري تاريخ موجود هجي.
هتي پاڪستان جي سفارتڪاري جي اهميت اجاگر ٿئي ٿي. وزير اعظم شھباز شريف جي اڳواڻي ۾ پاڪستان هڪ اهڙو ڪردار ادا ڪيو، جيڪو نه رڳو خطي جي حالتن کي بهتر ڪرڻ ۾ مددگار ثابت ٿيو، پر عالمي سطح تي پاڪستان جي ساک کي به مضبوط ڪيو. هي ڪاميابي ان ڳالهه جو به اظهار آهي ته پاڪستان پنهنجي پرڏيهي پاليسي کي محض روايتي حدن تائين محدود نه رکندي، ان کي عملي ۽ نتيجو جوڳو بڻائڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي.
جنگ بندي جي اهميت کي سمجهڻ لاءِ ضروري آهي ته ان جي پس منظر تي نظر وڌي وڃي. ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ تڪرار جي صورت ۾ سڄو وچ اوڀر عدم استحڪام جو شڪار ٿي سگهي ٿو. ان سان نه رڳو تيل جي فراهمي متاثر ٿيندي، پر عالمي مارڪيٽن ۾ به بيچيني پيدا ٿيندي، جنهن جا اثر پاڪستان جهڙن ترقي پذير ملڪن تي وڌيڪ شدت سان پوندا. اهڙي پس منظر ۾ جنگ بندي هڪ اهم رليف طور سامهون آئي آهي، جيڪا گهٽ ۾ گهٽ عارضي طور تي ڇڪتاڻ کي گهٽائڻ ۾ مددگار ٿيندي.پاڪستان لاءِ هن سفارتي ڪاميابي جا ڪيترائي مثبت پهلو آهن. پهريون ته اهو ملڪ جي عالمي ساک ۾ واڌ جو سبب بڻيو آهي. گهڻي عرصي تائين پاڪستان کي عالمي سطح تي هڪ اهڙي ملڪ طور ڏٺو ويندو رهيو آهي، جيڪو رڳو پنهنجن اندروني مسئلن ۾ الجهيل آهي. پر هاڻي، جڏهن اهو عالمي تڪرارن ۾ ٽياڪڙي جو ڪردار ادا ڪري رهيو آهي، ته ان جي حيثيت ۾ واضع تبديلي نظر اچي رهي آهي.
ٻيو اهم پهلو اهو آهي ته هن ڪاميابي سان پاڪستان کي مستقبل ۾ به اهڙا موقعا ملي سگهن ٿا، جتي اهو امن قائم ڪرڻ لاءِ پنهنجو ڪردار ادا ڪري سگهي. دنيا هن وقت اهڙي سفارتڪاري جي سخت ضرورت محسوس ڪري رهي آهي، جيڪا تڪرارن کي وڌائڻ بدران گهٽائڻ تي يقين رکي. جيڪڏهن پاڪستان اهڙي پاليسي تي قائم رهي ٿو ته اهو عالمي برادري ۾ هڪ ذميوار ۽ معتبر ملڪ طور سڃاتو ويندو.ان سان گڏ، هن اڳڀرائي سان پاڪستان جي اندروني سياسي ۽ معاشي حالتن تي به مثبت اثر پئجي سگهي ٿو. عالمي سطح تي سٺي ساک هجڻ سان پرڏيهي سيڙپڪاري جا امڪان وڌندا آهن، جڏهن ته بين الاقوامي ادارن سان لاڳاپا به بهتر ٿيندا آهن. ان کان علاوه، هڪ ذميوار ملڪ جي حيثيت سان پاڪستان کي عالمي فورمز تي وڌيڪ اهميت ملي سگهي ٿي.
تنهن هوندي به، هن ڪاميابي کي مستقل بڻائڻ لاءِ ڪجهه اهم قدم کڻڻ ضروري آهن. پهريون ته پاڪستان کي پنهنجي غير جانبدار پاليسي تي قائم رهڻو پوندو. جيڪڏهن اهو ڪنهن هڪ ڌر ڏانهن وڌيڪ جهڪاءُ ڏيکاريندو ته ان جي اعتبار تي سوال اٿيا سگهن ٿا. ٻيو ته سفارتي سرگرمين کي تسلسل ڏيڻ ضروري آهي، ڇو ته هڪ ڀيرو حاصل ڪيل ڪاميابي کي برقرار رکڻ اڪثر وڌيڪ مشڪل هوندو آهي.هڪ ٻيو اهم پهلو اهو آهي ته جنگ بندي کي مستقل امن ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ عالمي برادري کي گڏجي ڪم ڪرڻو پوندو. پاڪستان هن عمل ۾ هڪ پل جو ڪردار ادا ڪري سگهي ٿو، پر حتمي ذميواري انهن ملڪن تي آهي جيڪي سڌي طرح تڪرار ۾ شامل آهن.
جيڪڏهن ايران ۽ آمريڪا سنجيدگي سان ڳالهين جي عمل کي اڳتي وڌائين ٿا ته اهو نه رڳو خطي لاءِ، پر سڄي دنيا لاءِ فائديمند هوندو.اهو به ذهن ۾ رکڻ گهرجي ته اهڙيون جنگ بنديون گهڻو ڪري عارضي هونديون آهن. جيڪڏهن بنيادي مسئلن جو حل نه ڪڍيو وڃي ته تڪرار ٻيهر ڀڙڪي سگهن ٿا. تنهن ڪري، هن موقعي کي ضايع ڪرڻ بدران ان کي مستقل امن جي بنياد رکڻ لاءِ استعمال ڪرڻ گهرجي. پاڪستان کي به هن حوالي سان پنهنجو ڪردار جاري رکڻو پوندو، جيئن اهو عالمي امن جي ڪوششن ۾ هڪ اهم حصيدار بڻيل رهي.
سو وزير اعظم شھباز شريف جي سفارتي ڪوششن سان حاصل ٿيل هي جنگ بندي، پاڪستان لاءِ هڪ اهم سنگ ميل آهي. هن نه رڳو عالمي سطح تي ملڪ جي حيثيت کي مضبوط ڪيو آهي، پر اهو پڻ ثابت ڪيو آهي ته امن جي راهه تي هلڻ ئي اصل ترقي جو ذريعو آهي. دنيا کي اڄ اهڙن ملڪن ۽ اڳواڻن جي ضرورت آهي، جيڪي جنگ بدران ڳالهين تي يقين رکن. جيڪڏهن پاڪستان هن راهه تي ثابت قدم رهي ٿو ته اهو نه رڳو پنهنجي لاءِ، پر سڄي دنيا لاءِ امن، استحڪام ۽ خوشحالي جو پيغام بڻجي سگهي ٿو.
