اسلام آباد/واشنگٽن/تهران(ع آ نيوز) برطانوي نيوز ايجنسي رائٽرز جي مطابق، هڪ سينئر ايراني عهديدار پڻ تصديق ڪئي ته ايران کي پاڪستان کان فوري جنگ بندي جي تجويز ملي آهي ۽ جنگ بندي جي آڇ جو احتياط سان جائزو ورتو پيو وڃي. سينئر ايراني عهديدار چيو ته اسان کي لڳي ٿو ته واشنگٽن مستقل جنگ بندي بابت سنجيده نظر نٿو اچي، تهران عارضي جنگ بندي جي بدلي ۾ آبناءِ هرمز کي ٻيهر نه کوليندو. ايراني عهديدار چيو ته تهران ڪنهن به آخري تاريخ کيقبول ڪرڻ ۽ دٻاءُ ۾ تڪڙو فيصلو ڪرڻ لاءِ تيار ناهي. هوڏانهن پاڪستاني عهديدارن ايران خلاف جاري آمريڪا-اسرائيلي جنگ کي ختم ڪرڻ لاءِ ڪنهن به تجويز ڪيل فريم ورڪ تي تبصرو ڪرڻ کان پاسو ڪيو آهي. پاڪستان جي پرڏيهي وزارت جي ترجمان طاهر حسن اندراني، الجزيره سان ڳالهائيندي، ايران خلاف جاري آمريڪا-اسرائيلي جنگ کي ختم ڪرڻ لاءِ ڪنهن به تجويز ڪيل فريم ورڪ جي تصديق يا ترديد ڪرڻ کان انڪار ڪيو. پرڏيهي آفيس جي ترجمان چيو ته 45 ڏينهن جي جنگ بندي يا 15 نقطن جي مٽاسٽا جي آڇ بابت ڪيتريون ئي رپورٽون آيون آهن، پر اسان انفرادي ۽ مخصوص معاملن تي تبصرو نٿا ڪريون، اسان جو واضح موقف اهو آهي ته امن عمل جاري آهي. اهو ياد رکڻ گهرجي ته پاڪستان، مصر ۽ ترڪي سان گڏ، خطي ۾ امن لاءِ ڪوششون ڪري رهيو آهي ۽ ان حوالي سان، ڪجهه ڏينهن اڳ، ترڪي، مصري ۽ سعودي پرڏيهي وزيرن اسلام آباد ۾ نائب وزيراعظم اسحاق ڊار جي سربراهي ۾ هڪ اجلاس ۾ شرڪت ڪئي. هن اجلاس کان هڪ ڏينهن پوءِ، اسحاق ڊار چين جو به دورو ڪيو، جڏهن ته اسحاق ڊار ايراني پرڏيهي وزير عباس عراقچي ۽ آمريڪي عملدارن سان مسلسل رابطي ۾ پڻ آهي. پاڪستان آمريڪا ۽ ايران سان جامع جنگ بندي لاءِ فريم ورڪ شيئر ڪيو آهي ۽ معاهدي کي ‘اسلام آباد معاهدو’ جو نالو ڏنو پيو وڃي. برطانوي نيوز ايجنسي رائٽرز، جنگ بندي جي تجويز کان واقف ذريعن جو حوالو ڏيندي چيو ته پاڪستان پاران شيئر ڪيل جنگ بندي فريم ورڪ ٻن مرحلن تي مشتمل آهي. نيوز ايجنسي جي مطابق، پهرين مرحلي ۾ فوري جنگ بندي ۽ بعد ۾ هڪ جامع جنگ بندي جو معاهدو شامل آهي. رائٽرز جي رپورٽ ۾ چيو ويو آهي ته پاڪستان جي آرمي چيف فيلڊ مارشل عاصم منير گذريل رات جنگ بندي جي تجويز جي حوالي سان آمريڪي نائب صدر جي ڊي وينس، صدر ٽرمپ جي صلاحڪار اسٽيو وٽڪوف ۽ ايراني پرڏيهي وزير عباس عراقچي سان مسلسل رابطي ۾ هئا. هڪ سينئر ايراني عهديدار تصديق ڪئي ته پاڪستان کي فوري جنگ بندي جي تجويز ملي آهي. برطانوي خبر ايجنسي جي رپورٽ موجب، ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ جنگ بندي جي معاهدي کي ‘اسلام آباد معاهدو’ سڏيو پيو وڃي جنهن جي تحت آبناءِ هرمز کي فوري طور تي کوليو ويندو، پوءِ 15 کان 20 ڏينهن اندر جنگ بندي لاءِ هڪ جامع فريم ورڪ تيار ڪيو ويندو. اسلام آباد معاهدي تي اتفاق راءِ متوقع آهي. ٻئي طرف، سينئر ايراني عهديدارن پڻ تصديق ڪئي آهي ته پاڪستان کان فوري جنگ بندي جي تجويز ملي آهي. ايران پاڪستان جي تجويز جو جائزو وٺي رهيو آهي ۽ فيصلي لاءِ ڪا به آخري تاريخ يا دٻاءُ قبول نه ڪندو. پاڪستاني عملدارن ايران خلاف جاري آمريڪا-اسرائيلي جنگ کي ختم ڪرڻ لاءِ ڪنهن به تجويز ڪيل فريم ورڪ تي تبصرو ڪرڻ کان پاسو ڪيو آهي.
اسلام آباد(ابصار عالم) تازه ترين اطلاعن مطابق فيلڊ مارشل عاصم منير وڏي ڪوشش ڪري رهيو آهي ته جيڪا اڱاري جي ڊيڊ لائين صدر ٽرمپ ڏني آهي، جنهن کان پوءِ هو ايران تي حملو ڪرڻ جو ارادو رکن ٿا، ان ڊيڊ لائين کان اڳ ڪو اهڙو بريڪ ٿرو اچي وڃي جنهن سان هي جنگ روڪي سگهجي۔ هاڻي پاڪستان هڪ نئين حڪمت عملي سان هن معاملي ۾ داخل ٿيو آهي، ۽ ان جي ڪاميابي جا امڪان آهن، صدر ٽرمپ ڪالهه رات سخت ڳالهيون ڪيون، ان کان پوءِ ايران جي قيادت طرفان به سخت بيان آيا، سڌي طرح ڳالهين ۾ شامل ماڻهن جو پيغام اهو آهي ته لڳ ڀڳ نوانوي سيڪڙو معاملا طئي ٿي چڪا آهن ۽ هي فائنل ٿي سگهي ٿو، پاڪستان هڪ نئين حڪمت عملي پيش ڪئي آهي جنهن ۾ پهريان آمريڪا جا پندرهن شرط هئا، پوءِ ايران جا اٺ شرط هئا، اهي سڀ هن وقت روڪيل آهن ۽ هاڻي هڪ مختصر ٻن نقطن وارو ايجنڊا آهي: پهريون ته آمريڪا ۽ اسرائيل فوري حملا بند ڪن ۽ جنگبندي ٿي وڃي، ۽ ٻيو ته ايران آبناءِ هرمز کي فوري طور تي کوليو وڃي۔ صرف هڪ شرط هڪ طرف ۽ هڪ شرط ٻي طرف، ٻئي برابر سطح تي، ته جيئن ٻنهي جي انا به برقرار رهي۔ هي تجويز پاڪستان طرفان پيش ڪئي وئي آهي ۽ معاملا گذريل ڏينهن کان هلن پيا۔خبرن موجب آمريڪي نائب صدر ۽ پاڪستان جي فيلڊ مارشل مسلسل رابطي ۾ آهن، خاص نمائندو به رابطن ۾ شامل آهي، ۽ پاڪستان طرفان نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير ۽ وزيراعظم به ايران جي قيادت سان مسلسل ڳالهه ٻولهه ۾ آهن۔ پاڪستان جي نيشنل سيڪيورٽي سان لاڳاپيل اهم شخصيتون ايران جي مذهبي، سياسي ۽ فوجي قيادت سان پڻ رابطي ۾ آهن۔ ايران ۾ چار سطح تي ڳالهه ٻولهه ٿي رهي آهي: مذهبي قيادت، سياسي قيادت، فوجي قيادت ۽ پاسدارانِ انقلاب جي قيادت سان۔ساڳئي طرح ٻين آمريڪي حلقن سان به رابطا آهن، خاص طور نائب صدر جي ذريعي، جيڪو شروع کان هن جنگ جي مخالفت ڪندو رهيو آهي، ان کي پاڪستان جي تجويز تي اڳتي آندو ويو آهي، ڇو ته ايران شايد انهن تي وڌيڪ اعتبار ڪري ٿو. نائب صدر گذريل هڪ کان ڏيڍ مهيني کان پاڻ کي ڪجهه فاصلي تي رکيو آهي، خاص طور ايران تي حملي واري پاليسي کان اختلاف جي ڪري، ۽ مستقبل ۾ چونڊن جي حوالي سان به هو محتاط آهن ته هن جنگ جو بار انهن تي نه اچي۔هاڻي ايران جي طرفان بنيادي سوال اهو آهي ته جيڪڏهن جنگبندي ۽ آبناءِ هرمز کولڻ تي اتفاق ٿئي ٿو، ته پوءِ جيڪڏهن بعد ۾ ايران جي قيادت کي نشانو بڻايو ويو ته ان جي ضمانت ڪير ڏيندو؟ ان تي ڳالهه ٻولهه جاري آهي، پر اڃا تائين حتمي نتيجو نه نڪتو آهي۔ جيڪڏهن جنگبندي ٿي وڃي ۽ هرمز کلي وڃي، ته پوءِ پندرهن کان ويهن ڏينهن اندر باقي معاملن تي ڳالهه ٻولهه ٿيندي، جنهن ۾ آمريڪا جا شرط ۽ ايران جا شرط به شامل آهن۔ ان دوران ايران تي پابنديون هٽائڻ، ان جي ايٽمي پروگرام کي محدود ڪرڻ، صرف سويلين مقصدن تائين رکڻ، ۽ منجمد اثاثا بحال ڪرڻ تي ڳالهه ٿيندي۔ساڳئي وقت آبناءِ هرمز جي سيڪيورٽي لاءِ هڪ نئون نظام ٺاهڻ جي تجويز به آهي، جنهن ۾ ڪنهن هڪ ملڪ جي اجاره داري نه هوندي، بلڪه هڪ گڏيل بين الاقوامي نظام ٺاهيو ويندو جنهن تي علائقائي ملڪ اعتماد ڪندا۔پاڪستان جي انهن ڪوششن جي تصديق پاڪستان جي پرڏيهي آفيس جي ترجمان به ڪئي آهي، جنهن چيو آهي ته امن جو عمل جاري آهي ۽ پاڪستان خطي ۾ استحڪام چاهي ٿو۔پاڪستان جو موقف آهي ته جيڪڏهن جنگ جاري رهي ته ان مان سڀ کان وڏو فائدو اسرائيل کي ٿيندو، ڇو ته هو علائقي کي غير مستحڪم ڪرڻ چاهي ٿو ۽ “گريٽر اسرائيل” جو خواب رکي ٿو۔ پاڪستان عرب ملڪن کي به سمجهايو آهي ته جنگ سان صرف ڪمزوري وڌندي ۽ مستقبل ۾ ان جا منفي اثر پوندا۔ ساڳئي طرح ايران کي به اهو چيو پيو وڃي ته هو پنهنجو موقف حاصل ڪري چڪو آهي، هاڻي وڌيڪ جنگ جاري رکڻ سان علائقو وڌيڪ تباهه ٿيندو۔
