سنڌ جي سياسي تاريخ، سماجي بناوٽ ۽ اقتداري ڍانچي کي سمجهڻ لاءِ هڪ اهم حقيقت ذهن ۾ رکڻ ضروري آهي ته سنڌ جي سياست صرف حڪومت ٺاهڻ يا اقتدار حاصل ڪرڻ تائين محدود ناهي، پر اها سنڌ جي ڌرتي، وسيلن، سڃاڻپ ۽ عوامي حقن سان سڌي طرح ڳنڍيل آهي. پاڪستان جي وفاقي پارلياماني نظام ۾ هر صوبي جي سياسي قوت ان جي نمائندگي ڪندڙ سياسي پارٽين ۽ انهن جي اقتداري ڪردار سان جڙيل هوندي آهي. سنڌ جي حوالي سان جڏهن سياست ۽ اقتداري ڪاريڊور جو جائزو ورتو وڃي ٿو ته ان ۾ پاڪستان پيپلز پارٽي جو ڪردار نمايان نظر اچي ٿو.سنڌ جي سياسي فڪر جي بنياد جمهوريت، پارلياماني سياست ۽ عوامي حقن جي تحفظ تي بيٺل رهي آهي. تاريخي طور تي به سنڌ جي سياسي قيادت وفاقي سياست ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. خاص طور تي شهيد ذوالفقار علي ڀٽو جي دور کان وٺي، پيپلز پارٽي سنڌ جي عوام جي نمائندگي ڪندڙ وڏي سياسي قوت طور سامهون آئي. ان سياسي روايت کي بعد ۾ شهيد بينظير ڀٽو ۽ موجوده قيادت آصف علي زرداري ۽ بلاول ڀٽو زرداري اڳتي وڌايو.سنڌ ۾ اقتداري ڪاريڊور جي اصل رمز اها آهي ته هتي جي سياست صرف چونڊن جي نتيجن تي نه پر عوامي اعتماد، سياسي تسلسل ۽ پارلياماني استحڪام تي بيٺل آهي. ان حوالي سان جڏهن پيپلز پارٽي جي حڪومتي دورن جو جائزو وٺجي ٿو ته اهو نظر اچي ٿو ته سنڌ ۾ ترقياتي منصوبن، سماجي بهتري ۽ ادارتي ڍانچي ۾ اهم اڳڀرائي ٿي آهي.
مثال طور، سنڌ حڪومت تعليم، صحت ۽ انفراسٽرڪچر جي شعبن ۾ اهم قدم کنيا آهن. تعليم جي شعبي ۾ سنڌ ايجوڪيشن فائونڊيشن ۽ بينظير انڪم سپورٽ پروگرام جهڙيون پاليسيون غريب طبقي جي مدد لاءِ اهم ثابت ٿيون آهن. سنڌ ۾ هزارين اسڪولن جي بحالي ۽ نون تعليمي ادارن جو قيام پڻ پيپلز پارٽي جي حڪومت دوران ٿيو. صحت جي شعبي ۾ سنڌ حڪومت ڪيترائي ضلعي اسپتالون اپگريڊ ڪيون ۽ جديد طبي سهولتون فراهم ڪيون. ڪراچي، حيدرآباد، سکر ۽ لاڙڪاڻي جهڙن شهرن ۾ جديد صحت مرڪزن جو قيام پڻ انهيءَ حڪومتي پاليسي جو حصو آهي. ان کان علاوه، روڊن، پلن ۽ مواصلاتي ڍانچي ۾ به وڏي پيماني تي ترقياتي ڪم ڪيا ويا آهن. سنڌ جي ڪيترن ئي ضلعن ۾ سوين ڪلو ميٽر روڊن جي تعمير ۽ مرمت ڪئي وئي آهي، جنهن سان مقامي معيشت ۽ ماڻهن جي روزمره زندگي تي مثبت اثر پيو آهي. زرعي شعبي ۾ به پاڻي جي فراهمي، ڪئنالن جي مرمت ۽ آبادگارن لاءِ سهولتن جي فراهمي لاءِ قدم کنيا ويا آهن.
سنڌ جي اقتداري سياست جو هڪ اهم پهلو اهو به آهي ته وفاقي پارلياماني سياست ۾ سنڌ جي آواز کي موثر نموني سان پيش ڪيو وڃي. پيپلز پارٽي وفاق ۾ به پارلياماني سياست کي مضبوط ڪرڻ، صوبائي خودمختياري ۽ وفاقي توازن لاءِ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. خاص طور تي ارڙهين آئيني ترميم، جيڪا صوبائي خودمختياري جي حوالي سان هڪ تاريخي قدم هئي، ان ۾ پيپلز پارٽي جو اهم ڪردار رهيو.جيڪڏهن سنڌ جي سياست کي ٻين وفاقي پارٽين جهڙوڪ مسلم ليگ (ن) يا پاڪستان تحريڪ انصاف جي سياست سان ڀيٽيو وڃي ته اهو واضح نظر اچي ٿو ته انهن پارٽين جي سياسي ترجيحن ۾ سنڌ جي مقامي سماجي ۽ ثقافتي حقيقتن کي ايتري اهميت حاصل ناهي رهي. سنڌ جي عوام جي نمائندگي لاءِ مقامي سياسي قوت جو اقتدار ۾ هجڻ وڌيڪ اهم سمجهيو وڃي ٿو.اتحادي حڪومتن جو تجربو به گهڻو ڪري اهو ڏيکاري ٿو ته اهڙيون حڪومتون پاليسي تسلسل ۽ ترقياتي منصوبن جي رفتار کي متاثر ڪن ٿيون. جڏهن ته واضح پارلياماني اڪثريت سان حڪومت ٺاهڻ سان پاليسين ۾ استحڪام ۽ عوامي منصوبن ۾ تسلسل برقرار رهي ٿو. ان ڪري سنڌ ۾ پيپلز پارٽي جو پارلياماني اڪثريت سان اقتدار ۾ اچڻ گهڻن سياسي مبصرن جي نظر ۾ صوبي جي سياسي استحڪام لاءِ ضروري سمجهيو وڃي ٿو.
ساڳئي وقت سنڌ جي ٻين سياسي ڌرين لاءِ به اهو ضروري آهي ته هو سنڌ جي مجموعي مفاد کي سامهون رکندي تعميري سياست ڪن. پيپلز پارٽي سان سياسي اختلاف جمهوريت جو حصو ٿي سگهي ٿو، پر سنڌ جي اجتماعي مفادن، وسيلن جي تحفظ ۽ صوبائي حقن جي معاملي ۾ گڏيل موقف اختيار ڪرڻ وقت جي اهم ضرورت آهي.سنڌ جي سياست ۽ اقتداري ڪاريڊور جي رمز اصل ۾ اها آهي ته هتي جي سياست جو مرڪز عوامي حقن، پارلياماني جمهوريت ۽ صوبائي خودمختياري تي بيٺل رهي. جيڪڏهن اها سياسي روايت جاري رهي ٿي ته نه رڳو سنڌ پر پوري پاڪستان جي وفاقي نظام کي به استحڪام حاصل ٿيندو.
