گڏيل قومن سميت ڪيترين ئي بين الاقوامي تنظيمن افغانستان کان پاڪستان ڏانهن دهشتگردي جي خطري بابت رپورٽون جاري ڪيون آهن. ويجهڙ ئي مشهور عالمي ٿنڪ ٽينڪ انٽرنيشنل ڪرائسس گروپ پڻ صورتحال کي اجاگر ڪيو آهي ته 2021 ۾ طالبان جي افغانستان تي قبضي کان پوءِ پاڪستان دهشتگردي کان سڀ کان وڌيڪ متاثر ملڪ آهي. 2022 کان وٺي پاڪستان ۾ انتهاپسندي جي واقعن ۾ اضافو ٿيو آهي. پاڪستان افغان طالبان کان ٽي ٽي پي خلاف ڪارروائي جو مطالبو ڪري رهيو آهي، پر طالبان پاران ڪا خاص ۽ اثرائتي ڪارروائي نه ٿيڻ سبب، پاڪستان ۽ افغانستان جا لاڳاپا خراب ٿي ويا ۽ گذريل سال آڪٽوبر جي شروعات ۾ جهيڙا شروع ٿي ويا. جيتوڻيڪ قطر ۽ ترڪي جي وچ ۾ جنگ بندي ٿي هئي، پر افغان طالبان حڪومت اهو يقيني نه بڻائي سگهي ته پاڪستان پنهنجن مطالبن تي عمل ڪندو.
2021 ۾ افغانستان مان نڪرڻ دوران ڇڏيل هٿيار ۽ فوجي سامان دهشتگردن لاءِ هڪ وڏو اثاثو ثابت ٿيا آهن. واپسي وقت، افغانستان ۾ تقريبن 7 ارب ڊالر جو فوجي سامان بچيو هو – آمريڪي خاص جاچ ۽ تعمير نو ايجنسي (SIGAR) جي هڪ رپورٽ موجب، 2021 ۾ افغانستان ۾ اربين ڊالرن جا هٿيار ۽ فوجي سامان بچيا هئا، جيڪي دهشتگرد عنصرن جي سڀ کان وڏي طاقت ثابت ٿيا. افغانستان جي هن صورتحال پاڪستان سميت سڄي خطي لاءِ سيڪيورٽي خطرن کي وڌائي ڇڏيو آهي. گذريل پنجن سالن ۾ پاڪستان ۾ دهشتگرد واقعن ۾ مسلسل واڌ هن خدشي کي وڌيڪ مضبوط ڪيو آهي.لاهور انسٽيٽيوٽ آف پيس2025 ۾ ڪيل مطالعي جي رپورٽ ۾ چيو ويو هو ته پاڪستان ۾2025 ۾ دهشتگردي سبب 699 حملا ٿيا ۽ 100 موت ٿيا.واقعن ۾ 34 سيڪڙو اضافو ٿيو. دهشتگرد حملن ۾ 1034 ماڻهو فوت ٿيا ۽ 21 سيڪڙو موت وڌي ويو. 2025 ۾ دهشتگردي ۾ 1366 ماڻهو مارجي ويا ۽ سوين ماڻهو زخمي ٿيا. حملن ۾ 437 اهلڪار شهيد ٿيا.شهيدن ۾ 174 پوليس اهلڪار، 122 فوجي اهلڪار ۽ 107 ايف سي اهلڪار شامل هئا. 2025 ۾ دهشتگرد حملن ۾ 354 شهري به پنهنجون جانيون وڃائي ويٺا.جڏهن ته 2025 ۾ سيڪيورٽي فورسز جي ڪارروائين ۽ خودڪش حملن ۾ 243 دهشتگرد مارجي ويا. 454 دهشتگرد حملا انتها پسند گروپن پاران ڪيا ويا.يعني 2024 جي مقابلي ۾ انتهاپسند حملن ۾ نمايان اضافو ٿيو. پابندي مڙهيل تحريڪ طالبان پاڪستان (ٽي ٽي پي) ۽ ان جي اتحادي گروپن کي دهشتگردي جي مکيه ذميوارن طور سڃاتو ويو آهي. ٽي ٽي پي، حافظ گل بهادر گروپ، لشڪر اسلام ۽ داعش خراسان جي حملن ۾ 679 ماڻهو مارجي ويا ۽ 881 زخمي ٿيا.
ٻئي پاسي پرڏيهي آفيس جي ترجمان طاهر حسين اندرابي چيو آهي ته پاڪستان ۽ چين افغانستان ۾ موجود سمورين دهشتگرد تنظيمن کي ختم ڪرڻ جي لاءِ وڌيڪ واضح ۽ تصديق جوڳي قدمن تي زور ڏنو آهي، ٻنهي ملڪن پنهنجي ترقياتي منصوبن ۽ ترجيحن کي وڌيڪ هم آهنگ ڪرڻ ۽ چين پاڪستان اقتصادي لنگهه کي اڳتي وڌائڻ تي پڻ اتفاق ڪيو آهي. هن چيو ته هلندڙ هفتي نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير سينيٽر محمد اسحاق ڊار بيجنگ ۾ منعقد پاڪ چين پرڏيهي وزيرن واري اسٽريٽجڪ ڊائيلاگ جي ستين دور ۾ شرڪت جي لاءِ چين جو دورو ڪيو. هن چيو ته ان موقعي تي جاري ٿيندڙ پاڪ چين گڏيل پڌرنامو هڪ جامع دستاويز آهي جنهن ۾ اسٽريٽجڪ ۽ سياسي تعاون سان گڏوگڏ دفاع ۽ سلامتي، معيشت، واپار، سيڙپڪاري، ثقافتي ۽ عوام سان عوام جي مٽاسٽا سميت وسيع شعبن ۾ پاڪ چين لاڳاپن جي سمورن رخن تي ڳالهه ٻولهه ڪئي وئي. هن چيو ته ڳالهه ٻولهه ۾ گڏيل دلچسپي جي عالمي ۽ علائقائي معاملن تي پڻ خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي. ترجمان موجب ته ڌرين پنهنجي پنهنجي بنيادي مفادن سان لاڳاپيل معاملن تي هڪ ٻئي جي لاءِ اڻٿڪ حمايت جو ورجاءُ ڪيو. هن چيو ته پاڪستان ون چائنا اصول تي پنهنجي پختي عزم جو ورجاءُ ڪندي چيو ته تائيوان چين جو هڪ فتح نه ٿيڻ جوڳو حصو آهي، پاڪستان قومي اتحاد حاصل ڪرڻ ۽ سنڪيانگ، ريزانگ، هانگ ڪانگ ۽ ڏکڻ سمنڊ چين جي معاملن تي چين جي هر ڪوشش جي ڀرپور حمايت ڪري ٿو. ترجمان چيو ته چين پاڪستان جي خودمختياري، آزادي ۽ علائقائي سالميت جي تحفظ جي لاءِ پنهنجي مستقل حمايت جو ورجاءُ ڪيو. چين دهشتگردي کي منهن ڏيڻ جي لاءِ پاڪستان پاران کنيل جامع قدمن کي ساراهيو ۽ دهشتگردي جي خلاف ڪيترن ئي سالن دوران پاڪستان جي اهم حصيدارن ۽ عظيم قربانين کي مڪمل طور تي تسليم ڪيو. ڌرين پنهنجي ترقياتي منصوبن ۽ ترجيحن کي وڌيڪ هم آهنگ ڪرڻ ۽ چين پاڪستان اقتصادي لنگهه جي اپ گريڊ ٿيل ورزن 2.0 جي تعمير تي اتفاق ڪيو جيڪو بيلٽ اينڊ روڊ انيشي ايٽو جو هڪ اهم منصوبو آهي. هن چيو ته ٻنهي ڌرين گڏيل قومن جي چارٽر، عالمي قانون ۽ عالمي لاڳاپن کي ڪنٽرول ڪندڙ بنيادي اصولن تحت ڏکڻ ايشيائي علائقائي ترتيب جي اهميت جو ذڪر ڪندي هڪطرفي قدمن جي مخالفت جو ورجاءُ ڪيو ۽ ڏکڻ ايشيا ۾ امن ۽ استحڪام کي برقرار رکڻ جي اهميت ۽ سمورن حل طلب تڪرارن کي ڳالهه ٻولهه ۽ مشاورت جي ذريعي حل ڪرڻ جي ضرورت تي زور ڏنو. ترجمان چيو ته پاڪستان چين کي ڄمون ۽ ڪشمير جي صورتحال تي پنهنجي موقف ۽ تازه ترين اڳڀرائي کان آگاهه ڪيو. چين ان ڳالهه جو ورجاءُ ڪيو ته ڄمون ۽ ڪشمير تاريخ جو هڪ حل طلب تڪرار آهي ۽ ان کي گڏيل قومن جي چارٽر، سلامتي ڪائونسل جي لاڳاپيل قراردادن ۽ ٻطرفي معاهدن موجب مناسب ۽ پرامن طريقي سان حل ڪرڻ گهرجي، ڌرين برابري ۽ گڏيل فائدي جي اصول تحت سرحد پار پاڻي وسيلن جي تعاون جي لاءِ راضپي جو اظهار ڪيو ۽ عالمي قانوني ذميوارين کي پورو ڪرڻ جي ضرورت تي زور ڏنو. ترجمان چيو ته عالمي ۽ علائقائي سلامتي ۽ استحڪام کي برقرار رکڻ جي اهميت جو پڻ ورجاءُ ڪيو ويو، ٻنهي ڌرين نئين نتيجن جي فراهمي جي لاءِ چين – افغانستان – پاڪستان ٽه ڌريي پرڏيهي وزيرن واري ڳالهه ٻولهه ۽ چين – بنگلاديش – پاڪستان تعاون جي طريقيڪار مان فائدو کڻڻ جي لاءِ راضپي جو اظهار ڪيو. طاهر حسين اندرابي چيو ته ڌرين افغان مسئلي تي ويجهو رابطو برقرار رکڻ تي اتفاق ڪيو جڏهن ته ٻنهي ڌرين افغانستان ۾ موجود سمورين دهشتگرد تنظيمن جي خاتمي جي لاءِ وڌيڪ واضح ۽ تصديق جوڳي قدمن تي زور ڏنو جيڪي علائقائي ۽ عالمي سلامتي جي لاءِ بدستور سنگين خطرن جو سبب آهن. هن چيو ته دهشتگرد تنظيمن کي افغان سرزمين کي ڪنهن ٻئي ملڪ جي خلاف دهشتگردي جي لاءِ استعمال ڪرڻ ۽ ڪنهن ٻئي ملڪ کي خطري ۾ وجهڻ کان روڪڻ آهي.
