گلگت بلتستان ۾ چونڊ لاءِ حڪمران جماعتن جي مهم پنهنجي عروج تي پهتل آهي. عام طور تي چونڊ مهمن دوران سياسي پارٽيون پنهنجا منشور، ڪارڪردگي ۽ مستقبل جا پروگرام عوام آڏو پيش ڪنديون آهن ته جيئن ووٽرن کي قائل ڪري سگهن ته اهي کين ووٽ ڏين. پر هن ڀيري گلگت بلتستان جي چونڊ مهم جو هڪ انتهائي دلچسپ ۽ ساڳئي وقت افسوسناڪ پهلو سامهون آيو آهي. ملڪ جي ٻن وڏين حڪمران جماعتن، پاڪستان پيپلز پارٽي ۽ پاڪستان مسلم ليگ (ن)، جا اڳواڻ هڪ ٻئي تي شديد تنقيد ڪندي نه رڳو هڪٻئي جي ناڪامين کي وائکو ڪري رهيا آهن، پر اڻ سڌي طرح پنهنجي حڪمراني جي ناڪامين جو به اعتراف ڪري رهيا آهن.
جيڪڏهن چونڊ مهم ۾ سياسي اڳواڻن جي تقريرن کي غور سان ٻڌجي ته هڪ عجيب صورتحال نظر اچي ٿي. مسلم ليگ (ن) جا اڳواڻ سنڌ حڪومت جي ناقص ڪارڪردگي، بدعنواني، بدامني، تعليم ۽ صحت جي زبون حالي ۽ عوامي مسئلن جي حل ۾ ناڪامي جو ذڪر ڪري رهيا آهن. ٻئي طرف پيپلز پارٽي جا اڳواڻ پنجاب ۽ وفاقي حڪومت جي پاليسين، مهانگائي، بيروزگاري، توانائي جي بحران ۽ عوامي تڪليفن کي نشانو بڻائي رهيا آهن. ٻنهي طرفن کان اهڙا بيان ٻڌڻ کان پوءِ عام ووٽر جي ذهن ۾ هڪ فطري سوال پيدا ٿئي ٿو ته جيڪڏهن توهان جي چوڻ مطابق سڀئي حڪومتون ناڪام آهن ته پوءِ عوام اوهان کي ووٽ آخر ڇو ڏئي؟
سنڌ ۾ گذريل ڪيترن سالن کان پيپلز پارٽي حڪومت ڪري رهي آهي. جيڪڏهن مسلم ليگ (ن) جي اڳواڻن جي ڳالهين کي درست تسليم ڪجي ته پوءِ سنڌ ۾ امن امان، صاف پاڻي، صحت، تعليم، شهري سهولتن ۽ گورننس جي حوالي سان ڪيترائي سنگين مسئلا موجود آهن. ڪراچي کان ڪشمور تائين عوام مختلف بنيادي مسئلن جو شڪار آهي. ڪيترن علائقن ۾ پيئڻ جي صاف پاڻي جي کوٽ، اسپتالن جي خراب حالت، سرڪاري اسڪولن جي ناقص ڪارڪردگي ۽ ترقياتي منصوبن ۾ ڪرپشن جا الزام لڳندا رهيا آهن. جيڪڏهن اهي سڀ حقيقتون آهن ته پوءِ يقيناً پيپلز پارٽي کي پنهنجي ڪارڪردگي بابت عوام کي جواب ڏيڻو پوندو.
ساڳئي وقت جيڪڏهن پيپلز پارٽي جي اڳواڻن جي تقريرن تي نظر وجهجي ته اهي وفاقي حڪومت تي شديد تنقيد ڪن ٿا. انهن جو چوڻ آهي ته مهانگائي تاريخ جي بلند ترين سطح تي پهتل آهي، بيروزگاري وڌي رهي آهي، عوام جي قوت خريد گهٽجي رهي آهي ۽ معاشي پاليسين جو بار غريب ماڻهن تي وڌو پيو وڃي. جيڪڏهن اهي الزام درست آهن ته پوءِ وفاقي حڪومت ۽ ان جي اتحادي جماعتن کي به عوام آڏو جوابده ٿيڻ گهرجي.
اصل مسئلو اهو آهي ته اسان جي سياسي جماعتن چونڊ مهم کي عوامي خدمت جي مقابلي بدران الزام تراشي جي مقابلي ۾ تبديل ڪري ڇڏيو آهي. هر پارٽي پنهنجي ناڪامين جو ذڪر ڪرڻ بدران مخالفن جي ناڪامين کي نمايان ڪرڻ ۾ مصروف آهي. نتيجي طور عوام کي مثبت ايجنڊا، واضح پاليسيون ۽ مستقبل جو روڊ ميپ ٻڌڻ بدران رڳو هڪ ٻئي خلاف شڪايتون ٻڌڻ لاءِ ملن ٿيون.
گلگت بلتستان جي عوام جي صورتحال به ٻين علائقن کان مختلف ناهي. هتي جا ماڻهو به روزگار، تعليم، صحت، انفراسٽرڪچر، بجلي، سياحت ۽ آئيني حقن جهڙن مسئلن کي منهن ڏئي رهيا آهن. عوام کي اها پرواهه گهٽ آهي ته ڦلاڻي پارٽي ڦلاڻي پارٽي کي ڪهڙا لقب ڏئي رهي آهي. انهن کي ان ڳالهه سان دلچسپي آهي ته سندن زندگي ۾ عملي تبديلي ڪير آڻيندو. جيڪڏهن سياسي پارٽيون رڳو هڪ ٻئي جي نااهلي ثابت ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿين ٿيون ته پوءِ اهو دراصل سڄي سياسي نظام تي عدم اعتماد پيدا ڪرڻ جي برابر آهي.
سنڌ جي صورتحال تي نظر وجهجي ته ڪيترن علائقن ۾ ترقي جي رفتار عوام جي اميدن مطابق نه رهي آهي. پنجاب ۾ به بيروزگاري، مهانگائي ۽ شهري مسئلا موجود آهن. خيبر پختونخوا ۾ به امن امان ۽ معاشي چئلينجن بابت سوال اٿاريا ويندا رهيا آهن. بلوچستان اڄ به بنيادي سهولتن جي کوٽ ۽ احساس محرومي جهڙن مسئلن سان وڙهي رهيو آهي. جڏهن هر صوبي بابت سياسي مخالف پاڻ ناڪامي جا داستان بيان ڪن ٿا ته پوءِ عام ووٽر لاءِ ڪنهن به جماعت جي ڪارڪردگي کي مثالي سمجهڻ مشڪل ٿي پوي ٿو.
حقيقت اها آهي ته پاڪستان جي سياست ۾ احتساب جو معيار به چونڊيل آهي. جڏهن ڪا جماعت اقتدار ۾ هوندي آهي ته پنهنجي ڪارڪردگي کي تاريخي قرار ڏيندي آهي، پر ساڳي جماعت جڏهن مخالف ڌر ۾ ويهندي آهي ته ساڳين پاليسين ۽ ادارن کي ناڪام قرار ڏيڻ لڳندي آهي. اهڙي رويي سبب عوام ۾ سياسي بيزاري وڌندي آهي. ماڻهو محسوس ڪن ٿا ته سياسي جماعتن جو مقصد مسئلن جو حل نه پر اقتدار جو حصول آهي.
گلگت بلتستان جي چونڊ مهم ۾ هڪ اهم سوال اهو به آهي ته سياسي پارٽيون عوام کي اهو ٻڌائين ته گذريل دورن ۾ جيڪي واعدا ڪيا ويا هئا، انهن مان ڪيترا پورا ٿيا؟ روزگار جا ڪيترا موقعا پيدا ٿيا؟ تعليم ۽ صحت جي شعبي ۾ ڪهڙا بنيادي سڌارا آندا ويا؟ نوجوانن ۽ عورتن لاءِ ڪهڙا عملي قدم کنيا ويا؟ جيڪڏهن انهن سوالن جا اطمينان بخش جواب موجود نه آهن ته پوءِ رڳو مخالفن تي تنقيد ڪرڻ سان عوام مطمئن نه ٿيندو.
جمهوريت جو حسن ئي اهو آهي ته ووٽرن کي حق حاصل آهي ته هو پنهنجي نمائندن کان ڪارڪردگي بابت سوال ڪن. گلگت بلتستان جي عوام کي به گهرجي ته هو جلسن ۾ ڪيل جذباتي تقريرن کان وڌيڪ حقيقتن کي ڏسي. سياسي نعرا ۽ الزام شايد ڪجهه وقت لاءِ ماحول گرم ڪري سگهن، پر عوام جي زندگي ۾ بهتري رڳو سٺي حڪمراني، شفافيت، قانون جي بالادستي ۽ موثر پاليسين سان ئي اچي سگهي ٿي.
