حڪومت جو بنيادي فرض اهو هوندو آهي ته هو خلقِ خدا کي اشتعال ۾ اچڻ کان روڪي. اهو فرض صرف لٺ جي لڳاتار استعمال سان نڀائي نٿو سگهجي. سرڪار کي ”ماءُ پيءُ“ سڏڻ جو اصل سبب به اهو آهي ته ذلالت جو شڪار عوام پنهنجن حڪمرانن کان سختيءَ سان گڏ اها به اميد ڪن ٿا، جيڪا بيمار ٻارن کي آٿت ڏيڻ لاءِ مائرون استعمال ڪنديون آهن۔ اهو شخص انتهائي تعصب جو شڪار هوندو، جيڪو اهو دعويٰ ڪري ته پاڪستان، ايران تي مڙهيل جنگ جي ڪري پيدا ٿيندڙ توانائي بحران کان بچي سگهيو پئي. ماڻهن کي ممڪن بحران لاءِ تيار ڪرڻ بدران، معاشي معاملن جا ماهر بڻيل ڪجهه حڪومتي ترجمان ٽي وي اسڪرينن تي ”پينڪ بائنگ“ جهڙا ڳرا لفظ استعمال ڪري عوام کي يقين ڏياريندا رهيا ته اسان جو ملڪ پاڙيسري ۾ هلندڙ جنگ جي منفي اثرن کان محفوظ رهندو. اسان کي بار بار ٻڌايو ويو ته پاڪستان وٽ موجود تيل جا ذخيرا 28 ڏينهن جي ضرورت لاءِ ڪافي آهن. اهڙيون ڳالهيون به ٻڌايون ويون ته ايران، پاڪستان ايندڙ تيل بردار جهازن کي آبنائي هرمز مان گذرڻ ڏئي رهيو آهي. انهن دل کي وندرائيندڙ ڪهاڻين جي باوجود، هڪ ڏينهن اوچتو پيٽرول جي في ليٽر قيمت 55 رپيا ۽ ڊيزل جون قيمتون به انتهائي وڌايون ويون۔
انهن ٻنهي شين جي قيمتن ۾ حيران ڪندڙ واڌ جو جواز اهو پيش ڪيو ويو ته صارفين وڏي تعداد ۾ ممڪن واڌ جي خوف سبب بنا ضرورت تيل ۽ ڊيزل خريد ڪري ذخيرو ڪرڻ شروع ڪري ڇڏيو آهي. چيو ويو ته قيمتن ۾ اضافي جو اصل سبب کوٽ نه، پر عوام ۾ بيجا خوف سبب ذخيره اندوزي آهي. دنيا جي وڏين يونيورسٽين مان معاشيات جون ڊگريون وٺندڙ حڪومتي ترجمان هن بيڪار جواز کي ٽي وي ذريعي وڪڻندي اهو سوچڻ به مناسب نه سمجهيو ته گهٽ آمدني وارو ماڻهو پنهنجي موٽر سائيڪل لاءِ ڪيترو پيٽرول خريد ڪري، ڪٿي ۽ ڪيئن ذخيرو ڪري سگهي ٿو؟ 1000 سي سي کان گهٽ گاڏي وارو به اهڙي ذخيره اندوزي ڪري نٿو سگهي ته پوءِ گهٽ آمدني وارا ملازم يا ڏهاڙي ڪم ڪندڙ ماڻهو اهو مبينه ڪيئن ڪندا؟ اصل ۾ ذخيره اندوزي روڪڻ حڪومت جي ذميواري هئي، پر اها ناڪاميءَ تي شرمندگي محسوس ڪرڻ بدران عوام کان ئي ڏنڊ وصول ڪندي نظر آئي۔
قيمتن ۾ اوچتي واڌ کان پوءِ، صوبائي حڪومتن سان صلاح مشوري کانپوءِ قوم کي تيل ۽ گيس بحران کان بچائڻ لاءِ هڪ جامع منصوبو ٺاهڻ جو اعلان ڪيو ويو. فيصلو ڪيو ويو ته سڄي ملڪ ۾ بازارون رات 8 وڳي بند ڪيون وينديون ۽ 10 وڳي کانپوءِ ريسٽورنٽ کولڻ به ڏوهه هوندو. گهٽ آمدني وارن ماڻهن کي پيٽرول خريدڻ لاءِ مالي مدد ڏيڻ جو به اعلان ڪيو ويو. انهن اعلانن سان مون جهڙن سادن ماڻهن کي يقين ٿي ويو ته توانائي بحران کي منهن ڏيڻ لاءِ سنجيده حڪمت عملي تيار ڪئي وئي آهي، ۽ روزمره زندگي متاثر نه ٿيندي۔ پر هن هفتي جي شروعات سان اعلان ڪيو ويو ته شام 5 وڳي کان رات 1 وڳي تائين، گيس جي کوٽ سبب مختلف وقفن سان گهٽ ۾ گهٽ اڍائي ڪلاڪ بجلي بندش ڪئي ويندي. انهن ڪلاڪن کي ”پيڪ آورز“ چيو ويو. مون جهڙا ماڻهو اهو نه سمجهي سگهيا ته جڏهن بازارون ۽ ريسٽورنٽ بند آهن ته صرف گهريلو استعمال سان ”پيڪ آورز“ ڪيئن ٺهي سگهن ٿا؟
اسلام آباد کان سواءِ ٻين شهرن مان به ماڻهن اڳ ئي ڊگهي لوڊشيڊنگ جون شڪايتون ڪرڻ شروع ڪري ڇڏيون هيون. ڏکڻ پنجاب جي ڪيترن شهرن ۾ ماڻهن کي رات جو 6 کان 8 ڪلاڪ بجلي نه ملڻ جون خبرون مليون. منهنجي هڪ ويجهي دوست جو نوجوان ڀاءُ اوچتو فوت ٿي ويو ۽ مان کيس فون تي تسلي ڏيڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهيان، پر شام 6 وڳي کان پوءِ موبائل رابطو به ممڪن ناهي اهو واقعو ملتان ڀرسان جلال پور شهر ۾ ٿي رهيو آهي۔ سوشل ميڊيا کوليو ته ملڪ جي هر شهر مان ماڻهو بجلي نه هئڻ جون دانهون ڪري رهيا آهن. حڪومت ان جو سبب گيس جي کوٽ ٻڌائي ٿي، جڏهن ته اڳ چيو پئي ويو ته قطر کان گيس جي فراهمي ۾ مشڪلاتن باوجود بحران کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ حڪمت عملي تيار آهي۔
رڳو آمريڪي صدر نه، پر دنيا جي ڪيترن ملڪن جا اڳواڻ پاڪستان جي سياسي ۽ عسڪري قيادت جي ڪوششن کي ساراهين پيا، جيڪي ايران سان لاڳاپن کي استعمال ڪندي خطي ۾ امن قائم ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهن۔ گذريل هفتي آمريڪي نائب صدر اسلام آباد آيو ۽ ايران جي وفد سان 21 ڪلاڪن تائين هلندڙ ڳالهين ۾ شرڪت ڪئي۔ اهي ڳالهيون ڪنهن حتمي معاهدي تائين نه پهتيون، پر امڪان آهي ته ايندڙ هفتي وري اسلام آباد ۾ آمريڪا ۽ ايران وچ ۾ اهم ڳالهيون شروع ٿينديون۔ اهڙي صورتحال ۾، حڪومتي انتظام تي اختلافن باوجود، عوام کي ملڪ جي عالمي سطح تي ساراهه ٿيندڙ ڪردار تي فخر ٿيڻ گهرجي ها، پر ڊگهي بجلي بندش اسان کي پنهنجي ملڪ تي فخر ڪرڻ جو موقعو ئي نٿي ڏئي۔
