اسلام آباد(ع آ نيوز) وچ اوڀر ۾ جاري جنگ دوران عالمي سطح تي تيل جي قيمتن ۾ واڌ جي ڪري پاڪستاني حڪومت پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمتن ۾ سڀ کان وڏو اضافو ڪيو آهي. ڪالهه پيٽروليم وزير علي پرويز ملڪ ۽ ناڻي واري وزير محمد اورنگزيب هڪ گڏيل پريس ڪانفرنس ڪئي ۽ اعلان ڪيو ته پيٽرول جي قيمت ۾ 137.24 رپيا في ليٽر واڌ ڪئي وئي آهي، جنهن کان پوءِ پيٽرول جي نئين قيمت 458.41 رپيا في ليٽر ٿي وئي آهي. اهڙي طرح ڊيزل جي قيمت ۾ 184.49 رپيا في ليٽر واڌ ڪئي وئي آهي، جنهن سان ڊيزل جي نئين قيمت 520.35 رپيا ٿي وئي آهي. حڪومت پيٽرول جي قيمت ۾ 137.24 رپيا ۽ ڊيزل جي قيمت ۾ 184.49 رپيا في ليٽر واڌ ڪئي آهي. وچ اوڀر ۾ جنگ جي شروعات کان وٺي، ملڪ ۾ ڊيزل جي مجموعي قيمت ۾ 239.55 رپيا واڌ ٿي آهي، جڏهن ته پيٽرول جي قيمت ۾ 192.24 رپيا في ليٽر واڌ ٿي آهي. ٻئي طرف، جيڪڏهن اسان عالمي سطح تي نظر وجهون ٿا، ته گذريل هڪ مهيني ۾ WTI ڪچي تيل جي في بيرل قيمت ۾ 49 سيڪڙو واڌ ٿي آهي، جنهن کان پوءِ WTI جي في بيرل قيمت هن وقت 111 ڊالر في بيرل جي لڳ ڀڳ آهي. ساڳئي طرح، گذريل هڪ مهيني ۾ برينٽ خام تيل جي في بيرل قيمت ۾ 34 سيڪڙو واڌ ٿي آهي ۽ هن وقت ان جي في بيرل قيمت 110 ڊالر في بيرل جي لڳ ڀڳ آهي. ملڪ ۾ پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمتن ۾ هن اوچتو واڌ ماڻهن کي جاڳايو آهي ۽ انهن کي ڊپ آهي ته اهو اضافو مجموعي طور تي مهانگائي ۾ واڌ جو سبب بڻجندو. اسرائيل-آمريڪا-ايران جنگ کان پوءِ، ڊيزل جي قيمتن ۾ 239 رپيا ۽ پيٽرول ۾ 192 رپيا في ليٽر جو اضافو ٿيو آهي.پر ڇا پيٽرول صرف پاڪستان ۾ ايترو مهانگو آهي يا ٻين ملڪن ۾ به صورتحال ساڳي آهي؟ اچو ته ڄاڻون. پاڙيسري هندستان ۾، پاڪستان جي ابتڙ، هر شهر ۽ رياست ۾ پيٽرول ۽ ڊيزل جي قيمت مختلف آهي. هندستان ۾ اڄ پيٽرول جي سراسري قيمت تقريباً 101 هندستاني رپيا في ليٽر آهي. هندستان ۾ پيٽرول جي اها قيمت پاڪستاني روپين ۾ لڳ ڀڳ 303 رپيا ۽ آمريڪي ڊالرن ۾ لڳ ڀڳ 1.1 ڊالر في ليٽر آهي.جيڪڏهن اسان بنگلاديش تي نظر وجهون ٿا، ته هن مهيني اتي پيٽروليم شين جون قيمتون برقرار رکيون ويون آهن ۽ پيٽرول جي في ليٽر قيمت 116 ٽڪا آهي. اها قيمت پاڪستاني روپين ۾ لڳ ڀڳ 263 رپيا ۽ آمريڪي ڊالرن ۾ لڳ ڀڳ 0.95 ڊالر في ليٽر آهي. ساڳئي طرح، سريلنڪا ۾، پيٽرول جي موجوده قيمت 398 سريلنڪن روپيا في ليٽر آهي، جيڪا پاڪستاني روپين ۾ لڳ ڀڳ 352 ۽ آمريڪي ڊالر ۾ 1.26 ڊالر في ليٽر آهي. پاڪستاني شهري پيٽرول ۽ ڊيزل جي هڪ ليٽر تي ڪيترو ٽيڪس ادا ڪندا آهن؟ تفصيل سامهون آيا آهن پاڪستان ۾ پيٽرول جي نئين قيمت آمريڪي ڊالر ۾ 1.65 ڊالر في ليٽر آهي، ان ڪري پاڪستاني عوام خطي ۾ سڀ کان مهانگو پيٽرول خريد ڪرڻ تي مجبور آهن. اهو ياد رکڻ گهرجي ته توانائي وزارت جي دستاويزن موجب، پاڪستان ۾ پيٽرول جي هڪ ليٽر جي قيمت ۾ 46 سيڪڙو ٽيڪس ۽ منافعو شامل آهي، شهري پيٽرول جي هڪ ليٽر تي صرف ٽيڪس ۾ 211 رپيا 26 پئسا ادا ڪندا آهن، جڏهن ته پيٽرول جي اڳوڻي ريفائنري قيمت 247 رپيا 15 پئسا آهي. توانائي وزارت جي دستاويزن موجب، پيٽرول جي في ليٽر جي قيمت ۾ 24 رپيا 12 پئسا ڪسٽم ڊيوٽي ۽ 7 رپيا 52 پئسا اندروني مال جي مارجن پڻ شامل آهي. هڪ ليٽر پيٽرول تيل تي مارڪيٽنگ ڪمپني جو 7 رپيا 87 پئسا جو منافعو پڻ شامل آهي. دستاويزن موجب، في ليٽر پيٽرول جي قيمت ۾ 8.64 رپيا پمپ ڊيلرز جو ڪميشن پڻ شامل آهي. هڪ ليٽر پيٽرول جي قيمت تي 160.61 رپيا ليوي لاڳو ڪئي وئي آهي، جڏهن ته في ليٽر پيٽرول جي قيمت ۾ 2.50 رپيا ڪلائيميٽ سپورٽ ليوي پڻ شامل آهي. پاڪستاني عوام پاران پيٽرول ۽ ڊيزل جي هر هڪ ليٽر تي ادا ڪيل ٽيڪسن ۽ منافعي جا ڇرڪائيندڙ تفصيل سامهون اچي ويا آهن. وزارت توانائي جي جاري ڪيل دستاويزن موجب، پيٽرول جي في ليٽر قيمت جو 46 سيڪڙو حصو صرف ٽيڪسن ۽ منافعي تي ٻڌل آهي. شهري هڪ ليٽر پيٽرول تي 211 روپيا 26 پئسا صرف ٽيڪس جي مد ۾ ادا ڪري رهيا آهن، جڏهن ته پيٽرول جي اصل ريفائنري قيمت 247 روپيا 15 پئسا آهي. دستاويزن ۾ ٻڌايو ويو آهي ته پيٽرول تي 160 روپيا 61 پئسا پيٽروليم ليوي، 24 روپيا 12 پئسا ڪسٽم ڊيوٽي ۽ 2 روپيا 50 پئسا ڪلائميٽ سپورٽ ليوي شامل آهي. ان کان علاوه تيل ڪمپنين جو منافعو 7.87 روپيا ۽ پمپ ڊيلرز جو ڪميشن 8.64 روپيا في ليٽر مقرر ٿيل آهي. ٻئي طرف، ڊيزل جي في ليٽر قيمت ۾ 11.36 سيڪڙو ٽيڪس ۽ منافعو شامل آهي. ڊيزل جي اصل قيمت 461 روپيا 23 پئسا آهي، جنهن تي 35 روپيا 74 پئسا ڪسٽم ڊيوٽي وصول ڪئي پئي وڃي. جيتوڻيڪ ڊيزل تي پيٽروليم ليوي ٻڙي آهي، پر ان تي به ڪلائميٽ سپورٽ ليوي، ڪمپني مارجن ۽ ڊيلر ڪميشن سميت مجموعي طور 59 روپيا 12 پئسا واڌو رقم ورتي پئي وڃي. ياد رهي ته حڪومت تازو پيٽرول 137 روپيا ۽ ڊيزل 184 روپيا مهانگو ڪيو هو.
