اسلام آباد (امتياز گل) ايران ۾ جاري احتجاجن کي رڳو معاشي بحران يا ڪرنسي جي قدر ۾ گهٽتائي تائين محدود ڪرڻ صورتحال جي مڪمل طور تي عڪاسي نٿو ڪري. اهي حالتون جون 2025 جي ايران-اسرائيل جنگ جي تسلسل طور سامهون آيون آهن. هن جنگ جو هڪ مکيا مقصد ايران جي دفاعي ۽ فوجي صلاحيتن کي ڪمزور ڪرڻ هو، جنهن ۾ اعليٰ فوجي آفيسرن ۽ ايٽمي سائنسدانن سميت درجنين اهم شخصيتون مارجي ويون، جڏهن ته ٻيو مقصد اندروني طور تي حڪومتي نظام کي غير مستحڪم ڪرڻ هو، پر اهي ڪوششون اڃا تائين ڪامياب نه ٿيون آهن. ريال جي قدر ۾ تيز گهٽتائي کان پوءِ، حڪومت تقريبن پنجاهه سيڪڙو جي قدر ۾ گهٽتائي کي معاشي ضرورت قرار ڏنو، پر ان جا عوامي اثر سخت ثابت ٿيا. جڏهن احتجاج پرتشدد ٿي ويا ته رياست سخت قدم کنيا آهن، هزارين ماڻهن کي گرفتار ڪيو ويو آهي، انٽرنيٽ بند ڪيو ويو آهي ۽ ميڊيا تي پابنديون لاڳو ڪيون ويون آهن، پر عوامي بيچيني برقرار آهي. اولهه ۽ اسرائيلي ميڊيا احتجاج کي ظالم حڪومت خلاف بغاوت طور پيش ڪري رهيا آهن، پر ايراني رياست جا نظرياتي ۽ سماجي بنياد اڃا تائين مضبوط آهن. اسرائيل ايران کي علائقي جي پيچيده جيوپولٽيڪس ۾ هڪ وڏي چئلينج طور ڏسي ٿو، جڏهن ته ايران ڪنهن به جارحيت جو مقابلو ڪرڻ لاءِ پنهنجي عزم کي ورجايو آهي. ٻئي پاسي آمريڪا جي ايران تي حملي جا امڪان به گهٽجي ويا آهن جنهن کانپوءِ آمريڪا هاڻي ايران تي سخت معاشي پابنديون هڻندو.
