اسلام آباد (سيد طلعت حسين) ڪجهه ماڻهن جو خيال آهي ته پاڪستان تحريڪ انصاف جو مسئلو هاڻي ختم ٿي چڪو آهي ۽ ان جي سياست هاڻي ڪم نه ڪندي. هي اهو نتيجو آهي جيڪو اسٽيبلشمينٽ سان ٻاهر هلندڙ ويڙهه کان پوءِ ڪڍيو پيو وڃي. ڪالهه کان وٺي، اهو به سامهون اچي رهيو آهي ته مسئلو رڳو پي ٽي آءِ سان ناهي، پي ٽي آءِ اڳ ئي ڪمزور ٿي چڪي آهي، اصل مسئلو موجوده حڪومت سان آهي ۽ هن حڪومت کي به وارننگ ڏني وئي آهي. محسن بيگ، انهن معاملن بابت تمام گهڻو ڄاڻو سمجهيو وڃي ٿو.هن هڪ انٽرويو ۾ اهو چيو آهي. ساڳئي طرح، محمد مالڪ پڻ اهو ئي چيو آهي. في الحال، اهو نٿو چئي سگهجي ته موجوده حڪومت سڄو وقت امن سان گذاريندي. ممڪن آهي ته ڪٿي نون تجربن جي ڳالهه ٿي رهي هجي، جيتوڻيڪ اميد اها آهي ته ائين نه ٿيندو ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن هن نظام جي ڪپڙي مان هڪ به ڌاڳو ڪڍيو وڃي ته سڄو ڍانچو ٽٽي سگهي ٿو. مسئلو بنيادي طور تي معيشت جو آهي. معيشت هڪ ذاتي معاملو آهي، عوام اهو نٿو ڏسي ته پرائمري سرپلس ڇا آهي يا جي ڊي پي جو تناسب ڇا آهي، ماڻهو ڏسندا آهن ته ڇا انهن جون حالتون اڄ چار يا پنج سال اڳ جي ڀيٽ ۾ بهتر آهن. اڄ، ڪجهه شعبن ۾ پگهارون 2015 جي سطح تي واپس آيون آهن، جنهن جو مطلب آهي ته عام ماڻهو کي پنهنجي معيار زندگي کي برقرار رکڻ لاءِ اڳ کان وڌيڪ محنت ڪرڻي پئي آهي. هي هن حڪومت جو اصل مسئلو آهي ۽ ان هڪ سنگين رخ اختيار ڪيو آهي. حڪومت کي واضح طور تي ٻڌايو ويو آهي ته پنجن کان ڇهن مهينن جو وقت آهي، جيڪڏهن هن دوران ڍانچي ۾ تبديليون نه ڪيون ويون ته گهڻو ڪجهه تبديل ٿي سگهي ٿو. هاڻي اهو سامهون آيو آهي ته اسٽيبلشمينٽ موجوده صورتحال کان مطمئن نه آهي. اسٽيبلشمينٽ هاڻي هڪ آهي ۽ چيف آف ڊفينس اسٽاف جنرل عاصم منير جي اڳواڻي ۾ آهي. جيڪڏهن ايندڙ ڇهن کان اٺن مهينن ۾ ڪارڪردگي بهتر نه ٿي ته پوءِ هڪ وڏي تبديلي اچي سگهي ٿي. هاڻي ۽ ايندڙ بجيٽ جي وچ ۾ وقت کي فيصلو ڪندڙ سمجهيو ويندو آهي. ڪجهه ممڪن منظرنامو آهن ته اڳتي ڇا ٿي سگهي ٿو. هڪ امڪان اهو آهي ته موجوده حڪومت کي ڪابينا ۾ وڏيون تبديليون ڪرڻ لاءِ چيو ويندو، نوان چهرا ۽ وڌيڪ ٽيڪنوڪريٽ شامل ڪيا ويندا. ٻيو امڪان اهو آهي ته وزيراعظم پاڻ کي تبديل ڪيو ويندو، جيتوڻيڪ اهو امڪان ناممڪن لڳي ٿو. ٽيون منظرنامو هڪ قومي حڪومت ٿي سگهي ٿو، جنهن ۾ مختلف پارٽين ۽ ٽيڪنوڪريٽ کي شامل ڪري هڪ باصلاحيت ڪابينا ٺاهي ويندي آهي. چوٿون ۽ وڌيڪ خطرناڪ منظرنامو اهو ٿي سگهي ٿو ته پوري نظام کي ختم ڪيو وڃي ۽ نئين چونڊن يا هڪ ڊگهي عبوري دور ڏانهن وڌيو وڃي.انهن سڀني منظرنامي ۾ هڪ بنيادي مسئلو اهو آهي ته مڪمل سياسي حمايت دستياب نه هوندي. پاڪستان جي تاريخ جي سڀني تجربن ۾، ڪنهن کي ڪٿي نه ڪٿي ڪنهن مشهور سياسي قوت تي ڀروسو ڪرڻو پيو. جيڪڏهن موجوده حڪومت کي برطرف ڪيو وڃي ٿو، ته پوءِ ملڪ کي ڪنهن مضبوط سياسي حمايت کان سواءِ هلائڻ هڪ غير معمولي صورتحال هوندي. اهي سڀ امڪان آهن ۽ پاڪستان ۾ ڪجهه به ناممڪن ناهي. پر اها دلچسپ ڳالهه آهي ته پي ٽي آءِ بابت بحث سڌو سنئون حڪومت جي مستقبل تائين پهچي چڪو آهي، جيڪو پاڻ صورتحال جي سنگيني کي ظاهر ڪري ٿو.
