ڪراچي (ويب ڊيسڪ) پاڪستان ۾ نون صوبن ۽ انتظامي سڌارن بابت بحث هڪ ڀيرو ٻيهر تيز ٿي ويو آهي.
وفاقي سطح تي ڪجهه سياسي بيانن کانپوءِ ملڪ جي انتظامي ڍانچي، وفاقي نظام ۽ صوبائي اختيارن بابت مختلف حلقن ۾ نئون بحث شروع ٿي ويو آهي.
ان حوالي سان ليکڪ ۽ تجزيه نگار نصير ميمڻ پنهنجي تازي مضمون ۾ موقف اختيار ڪيو آهي ته ”پاڪستان جا موجوده صوبا رڳو انتظامي يونٽ نه، پر تاريخي ۽ وفاقي اڪايون آهن، جن جي پنهنجي الڳ سڃاڻپ، تاريخ ۽ آئيني حيثيت موجود آهي.“
هن چيو ته سندس خيال ۾ گورننس جي بهتري جو حل صوبن جي ورهاست بدران موجوده وفاقي ڍانچي کي وڌيڪ متوازن ۽ مضبوط بڻائڻ ۾ آهي.
مضمون موجب، پاڪستان ۾ اڳ ئي ڊويزنن ۽ ضلعن جي صورت ۾ انتظامي يونٽن جو دائرو وقت سان گڏ وڌندو رهيو آهي، تنهن ڪري انتظامي سهولتن لاءِ نوان صوبا ٺاهڻ ضروري ناهن.
نصير ميمڻ جو چوڻ آهي ته جيڪڏهن انتظامي ڪارڪردگي بنيادي مقصد آهي ته اختيارن کي هيٺين سطح تائين منتقل ڪرڻ وڌيڪ اثرائتو قدم ٿي سگهي ٿو.
هن دليل ڏيندي چيو ته دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن ۾ صوبن يا رياستن جو وڏو انگ هجڻ لازمي طور تي ترقي جي ضمانت ناهي، جڏهن ته نون صوبن جي قيام سان نيون اسيمبليون، حڪومتون ۽ انتظامي ڍانچا قائم ڪرڻ سبب مالي بار به وڌي سگهي ٿو.
سندس چوڻ هو ته جيڪڏهن آبادي ۽ انتظامي سهولتن کي بنياد بڻايو وڃي ته پوءِ اهڙي بحث جي شروعات سڀ کان پهرين پنجاب مان ٿيڻ گهرجي، جتي آبادي ٻين صوبن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ آهي ۽ ماضي ۾ ڏکڻ پنجاب ۽ بهاولپور صوبي بابت ٺهراءَ پڻ منظور ٿي چڪا آهن.
نصير ميمڻ پنهنجي مضمون ۾ خدشو ظاهر ڪيو آهي ته ڪراچي يا سنڌ بابت ڪنهن به قسم جي نئين انتظامي ورهاست جي ڪوشش وفاقي هم آهنگي تي اثرانداز ٿي سگهي ٿي.
هن چيو ته پاڪستان کي نون صوبن بدران اهڙي وفاقي نظام جي ضرورت آهي، جتي سڀني صوبن سان برابري، انصاف ۽ آئيني حقن موجب ورتاءُ ڪيو وڃي ۽ جمهوري ادارن کي وڌيڪ مضبوط بڻايو وڃي.
واضح رهي ته هي بحث اهڙي وقت سامهون آيو آهي، جڏهن ملڪ ۾ انتظامي سڌارن، اختيارن جي ورڇ ۽ گورننس بابت سياسي سطح تي مختلف تجويزون ۽ رايا سامهون اچي رهيا آهن.
مختلف سياسي ڌرين جا ان حوالي سان پنهنجا پنهنجا موقف آهن، جڏهن ته حتمي فيصلو ڪنهن به آئيني يا قانوني تبديلي جي صورت ۾ پارليامينٽ ۽ لاڳاپيل آئيني طريقيڪار ذريعي ئي ممڪن هوندو.
