لاهور( امداد سومرو) نئين سال ۾ پاڪستان جي سياسي ۽ حڪومتي ڍانچي ۾ تبديلين، آئيني تبديلين جا امڪان آهن۔ ڪنهن ونڊر بوائي(غيرمعمولي نوجوان) جي ڳولا ٿي رهي آهي، جيڪو شايد 2026 جي شروعات تائين منظر عام تي اچي وڃي،سياسي ماهرن جو خيال آهي ته جيڪڏهن اهڙي ڪا تبديلي ڪئي وئي، ته نتيجو سٺو نه ٿيندو۔ 26هين آئيني ترميم کان پوءِ 27هين آئيني ترميم پڻ ٿي چڪي آهي۔ 26هين ترميم ۾ عدالتن جي ڍانچي کي ڪجهه حد تائين تبديل ڪيو ويو، آئيني بينچ کي آئيني عدالت ۾ تبديل ڪيو ويو، ۽ چيف جسٽس جي مقرري جو طريقو بدلجي ويو،سپريم ڪورٽ جي سگهه وڌائي وئي، ۽ 27هين ترميم ۾ عدالت جو ڍانچو الڳ ڪيو ويو۔پاڪستان جي سڀ کان طاقتور شعبي آفيس آف آرمي چيف جو ڍانچو به تبديل ڪيو ويو، فيلڊ مارشل عاصم منير کي پهريان ئي پنجن سالن لاءِ آرمي چيف مقرر ڪيو ويو هو، پر مئي 2025 ۾ 27هين آئيني ترميم جي ذريعي هن کي چيف آف ڊفينس فورس جو عهدو به ڏنو ويو، جيڪو 2025 تائين لاءِ مقرر ڪيو ويو. اهڙي طرح صدر جي عهدي کي به ڇوٽ ڏني وئي،ذريعن جو چوڻ آهي ته 2026 ۾ وڌيڪ ري اسٽرڪچرنگ ٿيندي،اهي به خبرون آهن ته ملڪ ۾ وڌيڪ صوبن جي ضرورت آهي، پر پاڪستان جي حساسيت ۽ وفاقي ڍانچي سبب اهو عمل خطرناڪ ٿي سگهي ٿو۔هڪ ٻيو رخ اهو آهي ته صوبن جي ورهاڱي کي بارگيننگ لاءِ استعمال ڪيو ويندو، يعني سياسي پارٽيون يا ته تسليم ڪنديون يا قومي حڪومت ٺاهي ويندي، جنهن ۾ ٽيڪنوڪريٽس کي اختيار ڏنو ويندو، ۽ ملڪ هلائڻ جو منصوبو پيش ڪيو ويندو۔ اهو پروجيڪٽ شايد 2030 تائين لاڳو رهندو۔ڪجهه ذريعن موجب 2026 ۾ سياسي پارٽين تي پابندي ٿي سگهي ٿي، يعني هڪ سال لاءِ ڪا به سياسي سرگرمي نه ٿيندي، جيڪو اڳ ۾ پڻ ڪجهه وقت لاءِ ڏٺو ويو هو،ٻئي پاسي فيض حميد جي وڪيل جي دعويٰ موجب عمران خان خلاف ڪيسن ۾ ڪجهه نرميون برقرار آهن، مطلب اهو ته عمران خان لاءِ ڪنهن به سخت فيصلو نه ٿيندو، ۽ جيڪڏهن ضرورت پئي ته سياسي بارگيننگ ۾ انهن کي استعمال ڪيو ويندو۔
اسلام آباد(منيب فاروق)نئين سال 2026 جي شروعات سان ئي پاڪستان ۾ اهم سياسي ۽ انتظامي خبرن جو سلسلو زور وٺي ويو آهي، جنهن ۾ ملڪ جي موجوده نظام ۾ امڪاني تبديلين ۽ فيصلاسازن جي نون منصوبن جو ذڪر آهي.ڪجهه اعتبار لائق ذريعن جي دعويٰ آهي ته ملڪ جي موجوده نظام ۾ تبديليون ٿيڻ واريون آهن ۽ فيصلا اڳ ۾ ئي طئي ٿي چڪا آهن. اهو تبديلي وارو عمل عام خبرن کان مختلف آهي، جنهن ۾ نوان سياسي ۽ انتظامي چهرا“ٽروجن هارس” جي حيثيت سان منظر عام تي اچڻ وارا آهن، جيڪي اسٽيبليشمنٽ پاران متعارف ڪرايا ويندا.مالياتي ۽ معاشي معاملن ۾ به وڏيون تبديليون متوقع آهن، جنهن جي ڪري معاشي ٽيم ۾ اهم تبديلين جا امڪان آهن. ذريعن موجب ناڻي وزارت ۽ حڪومتي عملي ۾ نوان چهرا اچي سگهن ٿا ۽ ڪجهه موجوده شخصيتون پنهنجو ڪردار وڃائي سگهن ٿيون،ٻئي پاسي حفيظ الله نيازي جيڪو عمران خان جو ويجهو مائٽ آهي، پنهنجي خاندان جي مسئلن ۽ موجوده سياسي صورتحال کي ڏسي عمران خان سان ملاقات لاءِ درخواست ڪئي آهي. مقصد اهو آهي ته عمران خان کي صورتحال جي لحاظ سان رهنمائي مهيا ڪئي وڃي ۽ ڪجهه نرم قدمن جي ذريعي موجوده بحران کان بچاءُ ڪيو وڃي ڪجهه شخصيتون، عمران خان۽ اسٽيبلمينٽ وچ ۾ نرم ڳالهين ذريعي معاملن کي بهتر بڻائڻ جي ڪوشش ڪري رهيون آهن، ۽ اها دري ايندڙ ٻن کان ٽن مهينن اندر استعمال ٿي سگهي ٿي. ان کان پوءِ اهڙو ڪو ٻيو موقعو شايد نه ملي.تجزئي نگارن موجب ملڪ ۾ موجوده نظام تي اسٽيبلشمينٽ جي مضبوط گرفت برقرار آهي. گذريل ٻن سالن ۾ هي “هائبرڊ ماڊل” وڌيڪ مستحڪم ٿي چڪو آهي، جنهن ۾ سويلين حڪومت جو ڪردار موجود آهي پر فيصلا اڪثر طاقتور ادارن جي مصلحت سان ٿيندا آهن. سال 2025 ۾ به هي گرفت مستحڪم رهي آهي ۽ 2026 ۾ ان ۾ واڌ جو امڪان آهي.تجزئي نگارن مطابق موجوده پارليامينٽ، عدليه، انتظاميا ۽ ڪاموراشاهي عوام جي ضرورتن کي نظر ۾ نه رکندي آهي، جنهن سبب فيصلا سازن کي موجوده نظام ۾ تبديلي آڻڻ جي ضرورت محسوس ٿي رهي آهي.پاڪستان جي اهميت ۽ فوجي حيثيت ۾ به ممڪن واڌ، ۽ بين الاقوامي سطح تي عزت ۾ واڌ جو امڪان آهي. ملڪ ۾ ڪجهه اهڙيون ترقيون ٿينديون، جيڪي پاڪستان کي عالمي مرڪزي ڪردار ڏيارينديون.
