ڪراچي(عوامي آواز رپورٽ) زورين نظاماڻي آرڪنساس يونيورسٽي ۾ ڪرمنلاجي ۾ پي ايڇ ڊي ڪري رهيو آهي هن انگريزي اخبارايڪسپريس ٽربيون ۾ شايع ٿيل مضمون ۾ بزرگ سياسي اڳواڻن کي خبردار ڪندي لکيو ته ته ڪرپشن، ناانصافي ۽ سينسرشپ جي ماحول ۾ جنريشن زي وطن پرستي بابت ليڪچر قبول ڪرڻ لاءِ تيار ناهي، ۽ احتجاج ڪرڻ بدران ملڪ ڇڏڻ کي ترجيح ڏئي رهي آهي،نوجوان ذهن، جنريشن زي ۽ الفا، بلڪل ڄاڻن ٿا ته ڇا ٿي رهيو آهي، ۽ توهان جي مسلسل ڪوششن جي باوجود، ته جيئن توهان انهن کي پنهنجو وطن پرستي جو نقطه نظر وڪرو ڪريو، اهي سڀ ڏسي رهيا آهن، انٽرنيٽ جي مدد سان، جيڪا ٿوري گهڻو تعليم اسان وٽ باقي آهي، توهان جي بهترين ڪوششن جي باوجود عوام کي جيئن ٿي سگهي اڻ پڙهيل رکڻ ۾ توهان ناڪام ٿي ويا آهيو،هن لکيو ته توهان ناڪام ٿي ويا آهيو ماڻهن کي ٻڌائڻ ۾ ته اهي ڇا سوچين، ڇو ته اهي پاڻ ئي سوچين ٿا۔ شايد اهي پنهنجا خيال بلند آواز ۾ نه چئي سگهن، اهي توهان جي خود ساختہ نيڪي ۽ فضيلت جي نقاب کي ڏسي رهيا آهن۔توهان طاقت سان اقتدار ۾ رهي سگهو ٿا، پر ماڻهن کي توهان جي ڪا پرواهه ناهي۔ توهان سيڪيورٽي کانسواءِ گهر کان ٻاهر به نه نڪري سگهو ٿا، ۽ جيڪڏهن اهو توهان جي عوام ۾ مقبوليت بابت نه ٻڌائي ٿو، ته توهان کي حالتن جو جائزو وٺڻ گهرجي۔نوجوان چئي رهيا آهن "گهڻو ٿي ويو”، ۽ ڇو ته انهن سکيو آهي ته اهي طاقتورن کي چيلينج نه ڪري سگهن، ان ڪري اهي ملڪ ڇڏي رهيا آهن۔ اهو انتهائي مثالي هوندو جيڪڏهن اهي ڪرپشن خلاف تحريڪ شروع ڪن، پر اهي خاموشي سان نڪري وڃن ٿا ۽ پوئتي نه ڏسن ٿا، ڇو ته انهن جا دوست، جيڪي آواز بلند ڪيا هئا، خاموش ڪرايا ويا۔پر بومرز لاءِ اهو ختم ٿي چڪو آهي۔ انهن جو ڪو مستقبل ناهي۔ نوجوان آبادي ۽ موجوده حڪومت جي وچ ۾ وڏو خال آهي، جنريشن زي تيز انٽرنيٽ چاهي ٿي۽ اقتدار وارا مضبوط فائر وال،جنريشن زيڊسستا اسمارٽ فونز چاهي ٿي، بومرز انهن تي ٽيڪس لڳائڻ چاهين ٿا،جنريشن زيفري لانسنگ ۾ لچڪ چاهي ٿي، بومرز ريگيوليشن وڌائڻ چاهين ٿاانهن جي وچ ۾ ڪا گڏيل ڳالهه ناهي، ۽ انهيءَ سبب بومرز هارجي ويا آهن۔توهان جيتريون به جنگيون ڪريو، جنريشن زي انهن تي ميمز ٺاهيندي۔ مين اسٽريم ميڊيا کي سينسر ڪريو، جنريشن زي Rumble، YouTube ۽ Discord جهڙن پليٽ فارمن تي پنهنجو خيال رکي ٿي۔ بومرز! هاڻي توهان خيالن کي سينسر نٿا ڪري سگهو۔ اهي ڏينهن ختم ٿي ويا جڏهن توهان ماڻهن کي بيوقوف بڻائي سگهو ٿا۔ها، اسان وٽ لائبريريون نه آهن۔ها، اسان اپارٽمينٽ ڪرائي تي نه وٺي سگهون ٿا۔ها، ڪار خريدڻ اسان لاءِ مشڪل آهي۔توهان جي محنتن سان جيڪا معيشت اسان کي سونپي وئي آهي، اها توهان جي اخلاق کان به خراب آهي۔پر انهيءَ سڀ ڪجهه جي باوجود، اسان اڳتي وڌون ٿا—ڪتابن ۾، سوشل ميڊيا تي، ڪافي شاپس ۾ ،اسان توهان جون ٽي وي تي تقريرون نه ڏسون ٿا، ڇو ته گهڻو ڪري جيڪي توهان چوندا آهيو، اهو مذاق جو سامان بڻجي وڃي ٿو۔ انهي لاءِ اسان وٽ اسٽينڊ اپ ڪاميڊي آهي، مين اسٽريم ميڊيا ڇو ڏسون؟وقت بدلجي رهيو آهي، ۽ جيترو جلد توهان سمجهو، اوترو بهتر۔ پر توهان کي پرواهه ناهي۔ توهان جا ٻار ٻاهر آهن، توهان روزانو لکين ڪمائي رهيا آهيو، توهان وٽ لامحدود طاقت آهي، بهترين کاڌو کائي رهيا آهيو ۽ صاف پاڻي پي رهيا آهيو، توهان کي پرواهه ڇو ٿيندي؟اهو تڏهن ٿيندو جڏهن توهان کي خبر پوندي ته ڪو به توهان جي نه ٻڌي رهيو آهي،جنريشن زي هيڊ فون پائي بيٺل آهي ۽ Spotify پريميم آهي، جيڪڏهن صورتحال ناقابل برداشت ٿي وڃي، ته اڌ وٽ وڃڻ جا وسيلا هوندا، باقي اڌ توهان کي پنهنجو ”ميوزڪ“ ٻڌائيندا ۽ اهو سٺو انداز ۾ نه هوندو،بومرز! اسان تنگ ٿي چڪا آهيون۔ اسان توهان جو بيان هاڻي نه خريد ڪري رهيا آهيون۔هي پراڻو ٿي چڪو آهي۔
زورين نظاماڻي جو ڪالم انگريزي اخبار مان هٽايو ويو،سوشل ميڊيا تي بحث
ڪراچي(عوامي آواز رپورٽ)سوشل ميڊيا تي نوجوان ليکڪ زورين نظاماڻي جي هڪ ڪالم کي ڊيليٽ ڪرائڻ جو معاملو ٽاپ ٽرينڊ بڻيل آهي، ، انگريزي اخبارايڪسپريس ٽربيون ۾ شايع ٿيل مضمون ۾ بزرگ سياسي اڳواڻن کي خبردار ڪيو ويو هو ته ڪرپشن، ناانصافي ۽ سينسرشپ جي ماحول ۾ جنريشن زي وطن پرستي بابت ليڪچر قبول ڪرڻ لاءِ تيار ناهي، ۽ احتجاج ڪرڻ بدران ملڪ ڇڏڻ کي ترجيح ڏئي رهي آهي۔هي مضمون پهرين جنوري 2026 تي شايع ٿيو، پر ڪجهه ڪلاڪن اندر ئي آن لائن غائب ٿي ويو، جنهن کان پوءِ پي ٽي آءِ سان لاڳاپيل شخصيتن، جهڙوڪ ڊاڪٽر شهباز گل، ان جو ذميوار فوجي دٻاءُ قرار ڏنو ۽ مضمون کي وڏي پيماني تي شيئر ڪرڻ جي اپيل ڪئي۔هي تڪرار پاڪستان مان ٿيندڙ برين ڊرين جي سنگيني کي اجاگر ڪري ٿو، جتي رڳو 2023 دوران ئي 8 لک 62 هزار کان وڌيڪ ماڻهو ملڪ ڇڏي ويا۔ نوجوانن جو چوڻ آهي ته انهن کي وطن پرستي جي نعريبازي بدران برابر موقعا، تيز انٽرنيٽ، فري لانسنگ جي آزادي گهرجي، نه ڪي فائر وال، پابنديون ۽ سخت ضابطا۔انساني حقن جي اڳواڻ جبران الياس ٽوئيٽ ڪيو ته زوراين نظاماڻي (پي ايڇ ڊي جو شاگرد) جو هي مضمون انتهائي شاندار آهي۔ هي مضمون ايڪسپريس ٽربيون جي ويب سائيٽ تان غالباً ان ڪري هٽايو ويو، ڇاڪاڻتہ ان ۾ يونيورسٽين ۾ اسٽيبلشمينٽ جي شخصيت جي دورن کي فضول مشق قرار ڏنو ويو آهي، ڇو ته نوجوان هاڻي اهڙي پروپيگنڊا سان بيوقوف نٿا بڻجن،پي ٽي آءِ جي ٻاهرين ملڪ ويٺل اڳواڻ شهباز گل لکيو ته هي مضمون اڄ ايڪسپريس ٽربيون تان ڊليٽ ڪرايو ويو آهي۔ مان هن جو اردو ترجمو جاري ڪري رهيو آهيان۔ توهان پاڻ به پڙهو ۽ اڳتي به پکيڙيو، ته جيئن ٻيهر ڊليٽ ڪرائڻ کان اڳ ڏهه ڀيرا سوچڻ تي مجبور ٿين،سوشل ميڊيا صارف فيصل اڪبر کر لکيو ته اقتدار ۾ ويٺل وڏن مردن ۽ عورتن لاءِ هاڻي سڀ ڪجهه ختم ٿي چڪو آهي۔ نوجوان نسل اهو ڪجهه خريدڻ لاءِ تيار ناهي، جيڪو توهان انهن کي وڪڻڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهيو، ڀلي توهان اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ ڪيتريون ئي تقريرون ۽ سيمينار ڪرايو، ۽ وطن پرستي کي فروغ ڏيڻ لاءِ جيتري به ڪوشش ڪريو، هيءَ ڳالهه زبردستي نه سيکاري سگهجي ٿي۔وطن پرستي پاڻمرادو پيدا ٿئي ٿي، جڏهن موقعا برابر هجن، مضبوط انفراسٽرڪچر موجود هجي، ۽ نظام مؤثر طريقي سان ڪم ڪري رهيو هجي۔ جڏهن توهان پنهنجي عوام کي بنيادي ضرورتون فراهم ڪندا، انهن جا حق يقيني بڻائيندا، ته پوءِ توهان کي اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ وڃي شاگردن کي اهو ٻڌائڻ جي ضرورت نه پوندي ته انهن کي پنهنجي ملڪ سان محبت ڪرڻ گهرجي. اهي پاڻ ئي اهو ڪندا۔انور لوڌي لکيو ته هن مضمون کي زبردستي ڊليٽ ڪرڻ سان، “دانا ماڻهو” اصل ۾ لکين ماڻهن تائين اهو پيغام پهچائي ڇڏيو آهي۔ اهڙي سطح جي “دانائي” سان، جنهن سان پنهنجو پاڻ لاءِ حالتون وڌيڪ خراب ڪري ڇڏين، اهي اصرار ڪن ٿا ته رڳو اهي ئي هن ملڪ کي هلائڻ جي قابل آهن۔
زورين نظاماڻي جو آرٽيڪل ويب سائيٽ تان هٽائڻ ۾ طاقتورن جو هٿ؟
اسلام آباد(عمر چيما)نئين سال 2026 جي پهرين ڏينهن هڪ اهم ۽ تڪراري واقعو ٿيو، جيڪو سوشل ميڊيا تي بحث جو موضوع بڻجي ويو آهي. ايڪسپريس ٽريبيون ۾ هڪ انگريزي آرٽيڪل شايع ٿيو، جيڪو ڪجهه ئي وقت بعد غائب ٿي ويو، جنهن جي سببن بابت عوامي بحث تيز ٿي ويو.آرٽيڪل جو موضوع جين زي نسل ۽ موجوده حڪومت ۽ فوج سان انهن جي تعلقات بابت هو. آرٽيڪل اهو واضح ڪيو ته بومرز (60 سالن کان مٿي وارا) ۽ جين زي (1997 کان 2012 جي وچ ۾ پيدا ٿيل نوجوان) جي وچ ۾ وڏو فاصلو آهي. هن چيو ته جين زي جا نوجوان حڪومت يا فوج جا محب وطني بابت ليڪچر قبول نٿا ڪن ۽ انهن جي مسئلن کي نظرانداز ڪيو وڃي ٿو، آرٽيڪل هن ڳالهه کي اجاگر ڪري ٿو ته نوجوانن جي دنيا کي سمجهڻ ۽ انهن سان رابطو ڪرڻ حڪومت لاءِ اهم آهي، آرٽيڪل هٽائڻ سان مسئلو حل نه ٿيندو.آرٽيڪل کي هٽائڻ جي پويان مقصد شايد بحث کي محدود ڪرڻ هو، پر حقيقت ۾ اها ڳالهه سوشل ميڊيا تي وڌيڪ مقبول ٿي وئي
رڳو هڪ ڪالم سان هائبرڊ نظام ڊڄي ويو؟
اسلام آباد(اسد طور)پاڪستاني صحافت ۽ ميڊيا کي، خاص طور تي قومي ميڊيا کي، چٿي ڪمپرمائز ڪيو ويو آهي. جيڪڏهن توهان اسٽيبلشمينٽ جي پاسي آهيو، ته قومي ميڊيا ۾ ويهي توهان جي ڄاڻ نه هجڻ واري راءِ کي به وڪرو ڪيو ويندو؛ پر جيڪڏهن توهان طاقتورن جا ٽاؤٽ نه آهيو ۽ ڪو سنجيده آرٽيڪل لکو، ته توهان جو ڪم نه وڪرو ٿيندو، ۽ توهان جو آرٽيڪل ڊليٽ ڪرائي سگهجي ٿو. ان جو مثال زورين نظاماڻي جو آرٽيڪل آهي جيڪو ڊليٽ ڪرايو ويو، ڇاڪاڻ ته اهو نوجوان نسل ۽ سسٽم تي بي اعتمادي بابت ڳالهائي ٿو.زورين نظاماڻي جو آرٽيڪل حقيقت پسندي، نوجوان نسل جي شعور ۽ سسٽم خلاف اعتراض کي ظاهر ڪري ٿو. نتيجي طور، صرف زورين نظاماني جو هڪ آرٽيڪلهائبرڊ نظام ۾ خوف ۽ ردعمل پيدا ڪري سگهي ٿو، ڇو ته اهو نوجوانن جي شعور ۽ راءِ جي ترجماني ڪري ٿو، جيڪا ڊليٽ ڪرڻ باوجود اثرانداز ٿي رهي آهي.هي آرٽيڪل واضح ڪري ٿو ته هائبرڊ نظام ۾ طاقتور ادارا ۽ اشرافيا صرف پنهنجو موقف کي هٿي وٺرائڻ چاهين ٿا جڏهن ته نوجوان نسل پنهنجي سوچ ۽ حقن لاءِ آواز بلند ڪرڻ جاري رکندي آهي.
