مصر جي قديم اهرامن جي اڏاوت بابت هڪ اهم ۽ دلچسپ ڳالهه سامهون آئي آهي. ماهرن دعويٰ ڪئي آهي ته مشهور ريڊ پيرامڊ ڀرسان واريءَ هيٺ دٻيل ٻه وڏا ڍانچا امڪاني طور هڪ منجهيل قديم آبي نظام جو حصو هئا، جنهن جي اڏاوتي ڪم دوران پاڻي جي وهڪري کي ضابطي ۾ رکڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو هو.
ريڊ پيرامڊ قاهرا کان لڳ ڀڳ 15 کان 25 ميل ڏکڻ طرف واقع آهي. ڪيترن ئي ڏهاڪن تائين انهن پراسرار ڍانچن کي پٿر منتقل ڪرڻ لاءِ ٺاهيل رستن يا قدرتي زميني اوچائين جو حصو سمجهيو ويندو رهيو. پر نئين تحقيق ۾ موقف اختيار ڪيو ويو آهي ته اهي اصل ۾ ٻوڏ جو پاڻي گڏ ڪرڻ، مٽي ۽ واري کي روڪڻ ۽ پاڻي جي وهڪري کي ضابطي ۾ رکڻ لاءِ ٺاهيل وڏا بند هئا.
محققن موجب تجويز ڪيل هن آبي نظام ۾ ٻه وڏا بند، پاڻي جو ذخيرو، پاڻي جو رخ موڙيندڙ واهه ۽ هڪ ممڪن قديم ٽڪنڊي شڪل جو پاڻي نيڪال وارو رستو شامل هو. جيڪڏهن اهو نظريو درست ثابت ٿيو ته اهو لڳ ڀڳ ساڍا چار هزار سال اڳ قديم مصرين جي پاڻي جي انجنيئرنگ ۾ غيرمعمولي مهارت جو ثبوت هوندو.
تحقيق موجب ضابطي هيٺ آندل پاڻي کي ڳرو سامان ۽ تعميراتي مواد اهرام جي ويجهو منتقل ڪرڻ، مزدورن کي پاڻي فراهم ڪرڻ، اڏاوت ۾ استعمال ٿيندڙ گاري تيار ڪرڻ ۽ اڏاوتي هنڌ کي شديد ٻوڏ کان محفوظ رکڻ لاءِ استعمال ڪري سگهجي پيو.
ماهرن جو خيال آهي ته هي نظام ان دور سان لاڳاپيل ٿي سگهي ٿو، جڏهن فرعون سنفرو دشور جي علائقي کي وڏن تعميراتي منصوبن جو مرڪز بڻايو هو.
بهرحال، محققن واضح ڪيو آهي ته اها دريافت اڃا تائين حتمي ثبوت ناهي. زمين هيٺ موجود ڍانچن جي باقاعده کوٽائي نه ڪئي وئي آهي ۽ نه ئي انهن جي تاريخ جو قابلِ اعتماد سڃاڻپ ٿي سگهي آهي. تنهن ڪري انهن جو ريڊ پيرامڊ جي اڏاوت سان سڌو سنئون تعلق هن وقت تائين هڪ دلچسپ، پر غير ثابت ٿيل نظريو آهي.
جيڪڏهن مستقبل ۾ کوٽائي ۽ سائنسي تحقيق هن نظريي جي تصديق ڪري ڇڏي ته اها دريافت اسان جي ان سمجهه کي تبديل ڪري سگهي ٿي ته قديم مصرين هزارين سال اڳ دنيا جي عظيم ترين اڏاوتي منصوبن دوران پاڻي ۽ انجنيئرنگ جي ٽيڪنالاجي کي ڪهڙي نموني استعمال ڪيو هو.
