اوهان شايد ڏٺو هجي ته هڪ ئي جاءِ تي ويٺل ماڻهن مان ڪجهه ماڻهن کي مڇر تمام گهڻو ڏنگيندا آهن، جڏهن ته ڪجهه ماڻهن کي گهٽ يا بلڪل به نه ڏنگيندا آهن. ان جو سبب رڳو اتفاق نه آهي، پر انساني جسم جون ڪجهه حياتياتي خاصيتون آهن، جيڪي مڇرن کي ڪجهه ماڻهن ڏانهن وڌيڪ ڇڪين ٿيون.
مڇر خاص طور تي مادي مڇر (Female mosquitoes) لاءِ انسانن جي رت حاصل ڪندا آهن، ڇاڪاڻ ته انهن کي آنن جي تياري لاءِ رت ۾ موجود پروٽين جي ضرورت هوندي آهي. مڇر انسان کي ڳولڻ لاءِ ڪيترائي قدرتي سگنل استعمال ڪندا آهن، جن ۾ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ، جسم جي گرمي ۽ چمڙي مان نڪرندڙ قدرتي بدبوءِ شامل آهن.
جڏهن انسان ساهه کڻي ٿو ته جسم مان ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ خارج ٿئي ٿي، جنهن کي مڇر پنهنجي خاص حس ذريعي محسوس ڪري انسان تائين پهچن ٿا. جيڪي ماڻهو وڌيڪ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ خارج ڪن ٿا، جهڙوڪ وڏا جسم رکندڙ ماڻهو يا ورزش ڪندڙ ماڻهو، انهن ڏانهن مڇر وڌيڪ ڌيان ڏئي سگهن ٿا. ان کانسواءِ جسم جي گرمي به مڇرن کي انسان جي موجودگي جو احساس ڏيارڻ ۾ مدد ڪري ٿي.
انساني چمڙي تي موجود پگهر، بيڪٽيريا ۽ قدرتي ڪيميائي مادا مختلف قسم جي خوشبو پيدا ڪن ٿا، جيڪي مڇرن کي ڪجهه ماڻهن ڏانهن وڌيڪ ڇڪي ٿي. هر انسان جي جسم جي بوءِ مختلف هوندي آهي، ان ڪري مڇر ڪجهه ماڻهن کي ٻين جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ سولائيءَ سان ڳولي وٺندا آهن.
سائنسي تحقيقن مان اهو به معلوم ٿيو آهي ته رت جو گروپ مڇرن جي ڪشش تي ڪجهه حد تائين اثر وجهي سگهي ٿو. ڪجهه مطالعي مطابق O رت وارو گروپ رکندڙ ماڻهو ڪجهه قسمن جي مڇرن لاءِ وڌيڪ پرڪشش ٿي سگهن ٿا، پر رڳو رت جو گروپ ئي اڪيلو سبب ناهي.
ڳورهاري عورتن کي به مڇر وڌيڪ ڌيان ڪري سگهن ٿا، ڇاڪاڻ ته حمل دوران جسم جو گرمي پد ڪجهه وڌي ويندو آهي ۽ ساهه کڻڻ دوران ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ جي مقدار به وڌي سگهي ٿي. اهي ٻئي عنصر مڇرن کي انسان تائين پهچڻ ۾ مدد ڏين ٿا.
ورزش ڪندڙ ماڻهن کي به مڇر وڌيڪ ڏنگي سگهن ٿا، ڇاڪاڻ ته ورزش کان پوءِ جسم ۾ پگهر وڌي وڃي ٿو، جسم جي گرمي وڌي ٿي ۽ ليڪٽڪ ايسڊ جهڙا ڪيميائي مادا خارج ٿين ٿا، جيڪي مڇرن کي ڌيان ڏيارين ٿا.
مڇر بصري سگنلن کي به استعمال ڪندا آهن، ان ڪري ڪجهه تحقيقن مطابق اونداهي رنگن جهڙوڪ ڪاري ۽ نيري رنگن جا ڪپڙا پائڻ سان مڇر وڌيڪ اچي سگهن ٿا ۽ انهن ڏانهن ڌيان ڪن ٿا. تنهنڪري هلڪي رنگن جا ڪپڙا پائڻ مڇرن کان بچاءَ ۾ مددگار ثابت ٿي سگهي ٿو.
مڇر ڪنهن شخص کي ذاتي طور تي پسند نٿا ڪن، پر اهي انسان جي جسم مان نڪرندڙ قدرتي سگنلن جي بنياد تي پنهنجي شڪار کي چونڊيندا آهن. جسم جي بوءِ، ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ جي نيڪالي، جسم جي گرمي، جينياتي فرق ۽ ٻيا حياتياتي عنصر اهو طئي ڪن ٿا ته مڇر ڪنهن ماڻهو ڏانهن وڌيڪ ڌيان ڏيندا.
مڇرن کان بچڻ لاءِ گهر ۾ بيٺل پاڻي ختم ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته مڇر اتي نسل وڌائين ٿا. ان کانسواءِ مڇر ڀڄائڻ وارا ريپلينٽ استعمال ڪرڻ، مڇر داڻيون/مَهارا يا ڄاري لڳائڻ ۽ جسم کي ڍڪيندڙ ڪپڙا پائڻ به اثرائتا طريقا آهن.
