لاهور( اجمل جامي) حڪومت جي هڪ پراڻي خواهش هاڻي سامهون اچي رهي آهي ڇا ووٽ ڏيڻ جي عمر 18 سال مان وڌائي 25 سال ڪئي وڃي؟ اهو خيال گهڻي وقت کان فيصلو ڪندڙ حلقن ۾ موجود هو، خاص طور تي نوجوان ووٽرن جي وڌندڙ سياسي اثر کي روڪڻ لاءِ، جيڪو پاڪستان تحريڪ انصاف سان جڙيل سمجهيو وڃي ٿو۔راڻا ثناءُ الله ۽ سليم صافي جي پروگرام ۾ به اهو معاملو سامهون آيو آهي، جتي ٻڌايو ويو ته 28هين آئيني ترميم تي به ڪم ٿي رهيو آهي، ۽ ان ۾ ووٽ جي عمر بابت تجويز شامل ٿي سگهي ٿي۔ڇا دنيا ۾ واقعي ووٽ ڏيڻ جي عمر 25 سال آهي؟ ۽ جيڪڏهن نوجوان 18 يا 19 سالن ۾ فوج، پوليس، ڊاڪٽر، انجنيئر يا آفيسر ٿي سگهي ٿو، ته پوءِ ووٽ ڏيڻ جو حق ڇو نه؟ فوج ۾ نوجوان 18 سالن ۾ شامل ٿي سگهي ٿو سي ايس ايس ۽ ٻيا امتحان 21–22 سالن ۾ پاس ٿين ٿا جج، ڊاڪٽر ۽ انجنيئر به گهٽ عمر ۾ ڪم شروع ڪن ٿا ته پوءِ ووٽ ڏيڻ جي عمر وڌائڻ کي هو غير منطقي سمجهي ٿو۔هو وڌيڪ چوي ٿو ته دنيا جي گهڻن ملڪن ۾ ووٽر جي عمر 18 سال آهي، ۽ ڪجهه ملڪن جهڙوڪ گڏيل عرب امارات، عمان، ڪويت ۽ لبنان ۾ اها 21 سال تائين آهي، پر عالمي سطح تي 80 سيڪڙو کان وڌيڪ ملڪن ۾ ووٽ جي عمر 18 سال مقرر آهي۔پاڪستان ۾ نوجوان آبادي تمام وڏي آهي، ۽ تقريباً 70 سيڪڙو ووٽر 18 کان 45 سالن جي عمر وارا آهن، تنهنڪري عمر وڌائڻ سان سياسي نتيجا تبديل نه ٿيندا۔اسلام آباد ۾ ڪجهه حلقا صدارتي نظام بابت به ڳالهه ڪن ٿا، پر پاڪستان ۾ پارلياماني نظام تي ئي گهڻو اتفاق آهي، هر ڪجهه مهينن کان پوءِ اسلام آباد ۾ مختلف “پلان” ۽ قياس آرائيون شروع ٿي وڃن ٿيون، پر اڳوڻا صدارتي تجربا (ايوب خان، ضياءُ الحق، پرويز مشرف) اڳ ئي ڏٺا ويا آهن، تنهنڪري ملڪ آخرڪار وري پارلياماني نظام ڏانهن موٽي ٿو۔نوجوان ڪنهن به سياسي تبديلي کان متاثر نه ٿيندا، ڇو ته اصل مسئلو روزگار، معيشت، صحت ۽ رياستي سهولتون آهن۔جڏهن معيشت بهتر هوندي روزگار موجود هوندو ۽ حڪومت سٺي ڪارڪردگي ڏيکاريندي ته پوءِ عوام پاڻ ئي سياسي فيصلا بدلائيندو۔
