اسلام آباد(بيورو رپورٽ) پبلڪ اڪائونٽس ڪميٽي (پي اي سي) جي اجلاس ۾ انڪشاف ٿيو ته ڪمپنيون عوام کان پيٽروليم ليوي جي صورت ۾ گڏ ڪيل مڪمل رقم قومي ناڻي ۾ جمع نه ڪرائينديون آهن. اڱاري ڏينهن قومي اسيمبلي جي پبلڪ اڪائونٽس ڪميٽي جو اجلاس چيئرمين سيد نويد قمر جي صدارت هيٺ ٿيو، جنهن ۾ پيٽروليم ڊويزن ۽ اوگرا جي مالي سال 2023-24 جي آڊٽ رپورٽن جو تفصيلي جائزو ورتو ويو. اجلاس دوران پيٽروليم ليوي، دير سان ادائيگي جي سرچارج، سبسڊيز، وصولي ۾ ناڪامي ۽ غير قانوني خريداري جي ڪري اربين رپين جو نقصان ظاهر ٿيو. ڊي جي آئل چيو ته پيٽروليم ليوي جي صورت ۾ هر سال لڳ ڀڳ 1400 ارب رپيا گڏ ڪيا ويندا آهن، جڏهن ته ڪمپنين کان مڪمل وصولي لاءِ ڪو به اثرائتو ۽ مضبوط طريقو موجود ناهي. ان تي نويد قمر ريمارڪس ڏنا ته ان جو مطلب آهي ته جيڪو به ليوي ادا ڪري ٿو اهو ٺيڪ آهي ۽ جيڪو به ادا نٿو ڪري اهو ٺيڪ آهي. پي اي سي ميمبر شازيه مري چيو ته ليوي عوام کي دٻائي گڏ ڪئي ويندي آهي، جڏهن ته ڪمپنين لاءِ ڪو واضح نظام ناهي، جيڪڏهن ائين آهي ته پوءِ عوام کي ليوي ۾ به رليف ملڻ گهرجي.ڪميٽي ڪمپنين کان پيٽروليم ليوي گڏ ڪرڻ لاءِ قانون ۽ طريقيڪار کي سخت ڪرڻ جي هدايت ڪئي. اجلاس ۾ ٻڌايو ويو ته پيٽروليم ورهائيندڙ ڪمپنين سنرجي ۽ هاسڪول تي پيٽروليم ليوي ۽ ڏنڊ جي حوالي سان ڪل 14.63 ارب رپيا رهتون هيون پر هاڻي تائين صرف 190 ملين رپيا وصول ڪيا ويا آهن. پي اي سي چيئرمين ان تي ڪاوڙ جو اظهار ڪندي چيو ته هي هڪ تمام پراڻو ڪيس آهي ۽ اڃا تائين وصولي نه ٿيڻ هڪ سنگين غفلت آهي.سيڪريٽري پيٽروليم ڪميٽي کي ٻڌايو ته هاسڪول رقم ادا ڪئي هئي، پر اها غلط اڪائونٽ ۾ جمع ڪرائي وئي هئي، جنهن تي آڊيٽر جنرل وضاحت ڪئي ته ڄاڻايل اڪائونٽ بند ڪيو ويو آهي ۽ هاڻي رڪارڊ ۾ ڪا به اصلاح ممڪن ناهي. بعد ۾، ڪميٽي هاسڪول جو مسئلو حل ڪيو.پيٽروليم سيڪريٽري چيو ته حڪومت سان ٿيل معاهدي تحت، سنرجي ڪمپني کي چئن سالن ۾ 48 قسطن ۾ 47 ارب رپيا ادا ڪرڻا آهن، جڏهن ته 21 ارب رپيا دير سان ادائيگي جي سرچارج ۾ پڻ واجب الادا آهن. هن چيو ته دير سان ادائيگي جي سرچارج تي بحث جاري آهي ۽ قسطن جي ادائيگي شروع ٿي چڪي آهي. پي اي سي چيئرمين چيو ته هي ڊيل اسپيشل انويسٽمينٽ فيسليٽيشن ڪائونسل ذريعي ڪئي وئي آهي. ڪميٽي ٻن هفتن اندر دير سان ادائيگي جي سرچارج بابت تحريري جواب طلب ڪيو آهي. اجلاس دوران اهو به انڪشاف ٿيو ته ٽيڪنيڪل ڊيٽا جي وڪرو مان حاصل ٿيندڙ 1 ارب رپيا گذريل اٺن سالن کان ڪمرشل بينڪ جي ڪرنٽ اڪائونٽ ۾ رکيا ويا هئا، جيتوڻيڪ ناڻي واري وزارت جي واضح هدايتن جي باوجود، اها رقم قومي خزاني ۾ جمع نه ڪرائي وئي. پي اي سي چيئرمين پڇيو ته ڇا هي رقم بچت اڪائونٽ ۾ رکي وئي هئي، جنهن تي پيٽروليم سيڪريٽري چيو ته رقم ڪرنٽ اڪائونٽ ۾ رکي وئي هئي. نويد قمر ان قدم کي مجرمانه غفلت قرار ڏنو ۽ ذميوار ماڻهن جي سڃاڻپ ڪرڻ ۽ رقم فوري طور تي قومي خزاني ۾ جمع ڪرائڻ جون هدايتون جاري ڪيون.آڊٽ عملدارن چيو ته پيٽروليم ڊويزن کي سبسڊي جي استعمال بابت ٽه ماهي رپورٽون نه مليون ۽ نه ئي اهو چيڪ ڪيو ويو ته ڇا برآمدات اصل ۾ سبسڊي حاصل ڪرڻ کان پوءِ ٿيون. آفيسرن تسليم ڪيو ته رپورٽون اي سي سي ڏانهن نه موڪليون ويون، پر انهن دعويٰ ڪئي ته سبسڊي جي فراهمي ڪابينا ۽ اي سي سي جي هدايتن جي مطابق هئي. اجلاس ۾ ايس اين جي پي ايل، ايس ايس جي سي ۽ پاڪستان پيٽروليم لميٽيڊ پاران 1 ارب رپين جي ايل پي ايس جي عدم ادائيگي جي معاملي تي به بحث ڪيو ويو. ڊي جي آئل چيو ته ايل پي ايس تحت مختلف ڪمپنين تي ڪل 222 ارب رپيا واجب الادا آهن.چيئرمين پي اي سي چيو ته هي سپريم ڪورٽ جي فيصلي جي خلاف ورزي آهي، جڏهن ته پي اي سي ميمبر بلال احمد چيو ته سپريم ڪورٽ هن مخصوص مسئلي تي واضح هدايتون ڏنيون آهن.اجلاس ۾ اهو انڪشاف ٿيو آهي ته سوئي ناردرن جا پنهنجا ملازم 410 ملين رپين کان وڌيڪ جي گيس پائپن جي چوري ۾ ملوث هئا. اجلاس ۾ اهو انڪشاف ٿيو ته سوئي ناردرن جا پنهنجا ملازم گيس پائپن جي چوري ۾ ملوث هئا.مانگا منڊي ۾ گيس پائپن جي چوري سان 410 ملين رپين کان وڌيڪ جو نقصان ٿيو آهي. آڊٽ عملدارن موجب، اسٽور مان 410 ملين رپين کان وڌيڪ جي گيس پائپ چوري ٿيا ۽ ايف آءِ اي هن چوري تي ڪل 41 انڪوائريون ڪيون آهن. آفيسرن جو چوڻ آهي ته ايس اين جي پي ايل اسٽور مان سامان ٽرڪ لوڊ ذريعي هٽايو ويو آهي.
