قلم يا پين جو انسان جي زندگي ۾ ڪيترو اهم استعمال آهي اها ته سڀ ڪنهن کي خبر آهي، اسڪرين ٽيڪنالاجي کانپوءِ ٿورو گهڻو اثر ضرور ٿيو آهي جو قلم هر ڪنهن جي مجبوري ناهي رهيو پر تنهن باوجود به پين يا قلم جي اهميت پنهنجي جاءِ تي موجود آهي.
قلم جا قسم به پنهنجي پنهنجي حوالي سان الڳ الڳ تاريخ رکن ٿا، جهڙو ڪِلڪ جيڪا ڪانهه جي ڪاني مان ٺاهي ويندي هئي وغيره. اهڙي ئي ريت مس واري پين يا نِب واري پين وغيره جو به پنهنجو دور ۽ تاريخ هئي. انهن بابت ڪڏهن ٻئي ڀيري لکبو، اڄ اسان اوهان بال پين جي تاريخ، ان جي بناوت واري خيال ۽ ٻين ڳالهين بابت ٻڌائينداسين ۽ دعويٰ سان چئون ٿا ته توهان انهن سڀني ڳالهين بابت مڪمل طور ڄاڻ توهان کي اڳ ۾ نه هوندي.
1888ع ۾ آمريڪي موجد جان جي. لاؤڊ هڪ دلچسپ مشاهدي جي بنياد تي نئين قسم جي قلم جو تصور پيش ڪيو. هن ڏٺو ته جيڪڏهن هڪ ننڍڙو گول بالڙو مس يا ڪنهن گهاٽي مادي ۾ ڦرندي رهو ته اهو جنهن سطح تي هلندو ، اتي پنهنجي پويان هڪ لڳاتار نشان ڇڏيندو. لاؤڊ ساڳيو اصول قلم ۾ استعمال ڪرڻ جو خيال پيش ڪيو ۽ قلم جي چهنب تي هڪ ننڍڙي گهمندڙ اسٽيل جي گولي يا بالڙو لڳائي ڇڏيو.
بال پوائنٽ پين ۾ موجود ننڍڙي گولي هڪ ئي وقت ٻه ڪم ڪندي آهي. جڏهن قلم ڪاغذ تي هلايو وڃي ٿو ته گولي گهمندي آهي. ان جو هڪ حصو قلم اندر موجود مس سان رابطي ۾ رهي ٿو، جڏهن ته ٻيو حصو ڪاغذ کي ڇهندو آهي. گولي جي گردش سان مس ڪاغذ تائين پهچندي آهي ۽ قلم لڳاتار ليڪ ٺاهيندو ويندو آهي.
اهو ئي بنيادي اصول اڄ جي بال پوائنٽ پين ۾ به استعمال ٿئي ٿو، جيتوڻيڪ جديد قلمن ۾ استعمال ٿيندڙ ٽيڪنالاجي ۽ مس اڳ جي ڀيٽ ۾ گهڻي بهتر ٿي چڪي آهي.
جان جي. لاؤڊ جو شروعاتي ڊزائن هڪ اهم خيال ضرور هو، پر ان کي روزاني لکڻي لاءِ مڪمل طور موزون نه سمجهيو ويو. ان دور ۾ مس جي رواني، گولي جي ڦاسڻ ۽ مختلف سطحن تي لکڻ جهڙا مسئلا موجود هئا. ان ڪري بال پوائنٽ پين کي عملي صورت اختيار ڪرڻ ۽ وڏي پيماني تي مقبول ٿيڻ ۾ ڪيترائي ڏهاڪا لڳي ويا.
انکانپوءِ مختلف موجدن ۽ انجنيئرن هن تصور تي وڌيڪ ڪم ڪيو ۽ اهڙا قلم تيار ڪيا، جيڪي ڪاغذ تي وڌيڪ سولائيءَ سان لکي سگهندا هئا ۽ مس کي بهتر انداز ۾ منتقل ڪندا هئا.
روايتي قلمن ۾ مس وهڻ، پکڙجڻ يا ڪاغذ تي ضرورت کان وڌيڪ مقدار ۾ اچڻ جو مسئلو ٿي سگهي ٿو. بال پوائنٽ پين هڪ ننڍڙي گهمندڙ گولي ذريعي ان مسئلي جو نسبتاً آسان حل پيش ڪيو. انکانپوءِ اهو قلم سستو، قابلِ اعتماد ۽ استعمال ۾ آسان هجڻ سبب سڄي دنيا ۾ مقبول ٿي ويو.
اڄ اسڪولن، آفيسن ۽ گهرن ۾ استعمال ٿيندڙ عام بال پوائنٽ پين دراصل هڪ اهڙي سادي خيال جي ياد ڏياري ٿو، جنهن ۾ هڪ ننڍڙي گولي جي گردش لکڻ جي سموري طريقي کي تبديل ڪرڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.
جان جي کي بال پوائنٽ جو اصل خيال به زمين يا مٽي واري هنڌ تي گهمندڙ ننڍي چِدن يا بالن تان آيو هو جنهن جي پٺيان هن انهن جو رستو ڏسي انکي قلم جي صورت ۾ ڏيڻ جو خيال آندو.
