34 رڪني وفاقي ڪابينا پاڪستان کي مشڪل گهڙي مان ڪڍي سگهندي.؟

تحرير: غلام مصطفيٰ جمالي

هن وقت شهباز شريف جي آڏو سڀ کان ڏکيو ڪم هن گهڻ رخي اتحاد کي گڏ کڻي هلڻ آهي.محسن داوڙ ۽ علي وزير به ان اتحاد جو حصو آهن، جيڪي شروع کان ئي حڪمران حلقن سان لاڳاپا ڇڪتاڻ جي چڪر ۾ آهن. شهباز شريف جو ٻيو چئلينج چونڊ سڌارا آڻڻ آهي، هن وقت اليڪٽرونڪ ووٽنگ مشين ۽ اوورسيز پاڪستانين جي ووٽ جو حق اهڙا قانون آهن جن جي موجودگي ۾ ايندڙ اليڪشن شهباز شريف ۽ سندس اتحادين لاءِ مشڪل ثابت ٿي سگهي ٿي.

شهباز شريف کي درپيش ٽيون چئلينج ملڪي معيشت کي ٺيڪ ڪرڻ پڻ آهي. تيل ۽ بجلي جي قيمتن کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ آءِ ايم ايف کي بجلي ۽ تيل جي قيمتن ۾ واڌ نه ڪرڻ تي راضي ڪرڻ ڏکيو ڪم آهي،ڇو ته ملڪ جن حالتن مان گذري رهيو آهي ان مان صاف ظاهر آهي ته ملڪ ۾ مهانگائي جو طوفان اچڻ وارو آهي، ايندڙ ڪجهه ئي هفتن ۾ ٻيو ته ان جا آثار پڻ ظاهر ٿئي چڪا آهن هن وقت تائين کير ۽ گوشت  جي قيمتن ۾ گذريل ٻن سالن ۾ 50 سيڪڙو کان وڌيڪ اضافو ٿيو آهي.ڪراچي سميت پوري ملڪ  ۾ هن وقت کير جو اگهه 150 رپيا آهي، ايندڙ 18 مهينن ۾ 200 رپيا ٿي ويندو. هن وقت کير ۽ گوشت غريبن جي پهچ کان ٻاهر آهي ۽ مستقبل ۾ اهو وچولي طبقي جي پهچ کان ٻاهر هوندو. ڪڻڪ جو موجوده اگهه 2200 رپيا آهي جيڪو هن سياري ۾ 2600 کان وڌيڪ ٿي سگهي ٿو. 2023ع جي سياري ۾ ڪڻڪ جو اگهه 3000 ۽ کير 200 رپيا في ڪلو ۽ گوشت 1200 رپيا في ڪلو هوندو. سره جو اگهه ٻن سالن ۾ 2500 کان 5500 رپيا ٿي ويو آهي. گهي هاڻي 500 رپيا في ڪلو آهي. جيڪڏهن اهو معاملو آهي ته پوءِ اهو لڳ ڀڳ 700 رپيا ٿيندو. جيڪڏهن ڀاڻن جي فراهمي اهڙي ئي رهي ته ايندڙ ڏينهن ۾ فصلن جي پيداوار سخت متاثر ٿي سگهي ٿي.

هاڻي سوچيو ته اهڙين حالتن ۾ ايندڙ چونڊون ٿينديون ۽ انهن سمورين پارٽين کي گڏجي چونڊ اتحاد ۾ رکڻ شهباز شريف ۽ آصف زرداري لاءِ چئلينج آهي. زرداري  مولانا ۽ شهباز شريف جي ملڪي معيشت کي سنڀالڻ لاءِ ٽانڊن تي پير رکڻو پوندو. ن ليگ هاڻي کان ئي اهي ئي غلطيون ڪري رهي آهي جهڙيون پي ٽي آءِ  حڪومت سنڀالڻ وقت ڪيون هنيون.ان صورت ۾ انهن لاءِ عمران خان به مٿي جو سور بڻيل آهي انڪري عمران کي سوڙهو ڪرڻ لاءِ هاڻي مسلم ليگ ن عمران خان تي دٻاءُ وجهندي ته توشه خاني جي حوالي سان بي ايماني ثابت ڪري ڇو ته خزاني جو معاملو ڪروڙين روپين جو آهي. ٻئي پاسي جواب ۾  عمران خان به شريف خاندان جي اربين رپين جو اسڪينڊل اٿاريندو. اهو سوال آهي ته ڪير کٽندو ۽ ڪير هارائيندو اهو وقت فيصلو ڪندو هن وقت عمران حڪومت جي بدانتظامي کي نشانو بڻايو پيو وڃيَ ۽ شهباز شريف ترقي جو پنهنجو پراڻو فارمولو کڻي اچي رهيو آهي، هاڻي کيس ادارا ٺاهڻ گهرجن ته جيئن ترقي ڪنهن هڪ فرد تي منحصر نه رهي.

نواز شريف جي آمد به  شهباز شريف لاءِ به هڪ امتحان هوندو. اهڙين حالتن ۾ ميڊيا جو ڌيان مريم نواز تي وڌيڪ هوندو. پنجاب جا معاملا به شهباز شريف لاءِ پريشان ڪن آهن ڇو ته حمزا شهباز اهڙي وڏي صوبي جا معاملا ڪيئن هلائيندو، جتي پرويز الاهي جهڙو عالمي سطح جو تجربيڪار ۽ سياستدان سندس سامهون هجي. عمران خان جون ملاقاتون الڳ مسئلو آهن.

پاڪستان تحريڪ انصاف ايندڙ ڏينهن ۾ پنجاب اسيمبلي تان استعيفيٰ پڻ ڏئي سگهي ٿي ۽ عمران خان ۽ عدليه وچ ۾ ڇڪتاڻ اڃا به وڌي سگهي ٿي. هن وقت عمران خان پنهنجو بيان تمام سٺي انداز ۾ پيش ڪيو آهي، عوام جو وڏو انگ سندس خودمختياري واري نعري جو شڪار ٿي رهيو آهي. ڪي پي ڪي ۾ اليڪشن ان ڳالهه جو ثبوت آهي ڪي پي ڪي اڄ به عمران خان جو مضبوط قلعو آهي.

ٻئي پاسي پاڪستان ۾ وفاقي ڪابينا به مڪمل ٿي چڪي آهي ۽ 34 رڪني وفاقي ڪابينا حلف کڻي ورتو آهي. مسلم ليگ ن، پيپلز پارٽي، جميعت علماءِ اسلام، ايم ڪيو ايم، مسلم ليگ ق ۽ شاهه زين بگٽي جي ناراض ڌرين کي ڪابينا ۾ نمائندگي ڏني وئي. 34 رڪني ڪابينا ۾ 30 وزير ۽ 4 مملڪتي وزير شامل آهن. تحريڪ انصاف جي منحرف جماعت جي هڪ ميمبر کي وزيراعظم جو صلاحڪار مقرر ڪيو ويو آهي. وزيراعظم جو عهدو سنڀالڻ کانپوءِ شهباز شريف جي ترجيحن جو اندازو سندس تازين ملاقاتن، پيغامن، بيانن ۽ ترقياتي منصوبن جي دورن مان لڳائي سگهجي ٿو.

هن وزارت عظميٰ جو عهدو سنڀالڻ سان ئي پگهار ۽ پينشن ۾ 10 سيڪڙو واڌ جو اعلان ڪيو. ملڪ جي معاشي مسئلن تي بريفنگ کانپوءِ کيس ٻئي ڏينهن فيصلو واپس وٺڻو پيو. وزيراعظم ديا مير ڀاشا ڊيم جي تعميراتي ڪم جو معائنو ڪيو. چيئرمين واپڊا ٻڌايو ته ڊيم جو تعميراتي ڪم 2029ع تائين مڪمل ڪيو ويندو. وزيراعظم هدايت ڪئي ته ڪم تيزي سان مڪمل ڪيو وڃي ۽ منصوبي کي 2026ع تائين مڪمل ڪيو وڃي. وزيراعظم اسلام آباد ۾ پشاور جنڪشن کان ايئرپورٽ تائين ميٽرو بس منصوبي جو افتتاح ڪيو، ٻئي پاسي عالمي بئنڪ ۽ ايشيائي ترقياتي بئنڪ ديا مير ڀاشا ڊيم لاءِ قرض ڏيڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو هو، جنهن بعد اڳوڻي چيف جسٽس ثاقب نثار سپريم ڪورٽ جي نگراني ۾ اسپيشل فنڊ قائم ڪيو هو. عوام اربين رپيا ان فنڊ ۾ جمع ڪرايا، پاڪستان جي هٿياربند فوج ۽ سرڪاري ملازمن سميت پوري قوم ان نيڪ ڪم ۾ حصو ورتو. وزيراعظم پاڙيسري ملڪ ڀارت جي وزيراعظم نريندر مودي کي نيڪ خواهشن جو خط موڪلي ٻه طرفن لاڳاپن کي پرامن بنيادن تي قائم ڪرڻ جي خواهش جو اظهار ڪيو.

وفاقي ڪابينا ۾ شامل نالن مان ظاهر آهي ته تجربيڪار ماڻهن کي قلمدان ڏنا ويا آهن. پيپلز پارٽي، مسلم ليگ ن ۽ پي ٽي آءِ جي حڪومتن ۾ لڳ ڀڳ سمورا ميمبر وزارتي عهدا رهيا آهن. ڪابينا ۾ سڀ کان وڏو حصو مسلم ليگ ن ۽ پيپلز پارٽي کي ڏنو ويو آهي. اتحادي حڪومت اڃا تائين صوبائي گورنرن، سينيٽ جي چيئرمينن ۽ خودمختيار ادارن جي سربراهن جي مقرري تي غور ڪري رهي آهي. ڪجهه معاملن تي اختلافن جي خبرن باوجود حڪمران جماعت پي ٽي آءِ حڪومت کي گهر موڪليندڙ اتحادي هڪ ٻئي سان سهڪار ڪندي نظر اچي رهيا آهن،جنهن سبب نئين چونڊن طرف اڳتي وڌڻ جو اشارو پڻ ڏنو ويو آهي. هن چيو ته نئين حڪومت کي پنهنجي حڪومت ۾ واڌ نه ڪرڻ گهرجي. اقتدار قوم جي امانت آهي جيڪا قوم کي سونپي وڃي. اهڙو اظهار مسلم ليگ ن جي سينيئر اڳواڻ خواجا آصف به ڪيو آهي. سندس چوڻ آهي ته حڪمران اتحاد کي هاڻي نئين مينڊيٽ تي غور ڪرڻ گهرجي. فيصلو عوام تي ڇڏڻ گهرجي ته هو ڇا ٿي چاهي.

ٽي ڏينهن اڳ آرمي چيف جنرل قمر جاويد باجوا لاهور ۾ رٽائرڊ فوجي آفيسرن سان ملاقات ڪئي. ملاقات دوران ملڪي سلامتي ۽ سياسي صورتحال تي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي. سينيئر رٽائرڊ آفيسرن جو چوڻ هو ته آرمي چيف جلد چونڊن جو امڪان ظاهر ڪندي چيو آهي ته جيڪڏهن عمران خان اڪثريت حاصل ڪري ورتي ته کيس روڪيو نه ويندو، هن وقت تائين پاڪستان ۾ جمهوري حڪومتن خلاف ٻن بنيادن تي ڪارروائي ڪئي وئي آهي. جنهن ۾ چيو ويو ته حڪومتون ڪرپشن ۽ اقتدار جي غلط استعمال تي پاڻ کي ذميوار نه ٿيون سمجهن. ٻيو مسئلو پارليامينٽ جي ميمبرن جو آهي جيڪي وفاداريون تبديل ڪن ٿا، انهن ٻنهي معاملن بابت آئين ۾ شقون موجود آهن پر اهي شقون ڪنهن به مسئلي جو حل نه ٿيون ڏئي سگهن، ڇاڪاڻ ته انهن تي موثر عمل درآمد جو طريقو واضح نه آهي. ڏٺو ويو آهي ته جڏهن احتساب جو عمل نيب يا احتساب سيل جي صورت ۾ ادارو بڻجي ويندو آهي ته سياستدان ان تي سياسي انتقام جو الزام لڳائيندا آهن. ڪڏھن ڪڏھن ڏوھ جا ٺوس ثبوت ملي ويندا آھن پر عدالتي عمل کي ايترو تڪراري بڻايو ويندو آھي جو سڄو ڪيس شڪي ٿي ويندو آھي. اهي ڳالهيون پارليامينٽ جي بالادستي جي راهه ۾ رڪاوٽ بڻيل آهن. عام طور تي حڪمران پارٽي مختصر مدت جي فائدن جي بنياد تي حڪمت عملي اختيار ڪندي آهي. ماضيءَ ۾ حڪومت ۾ شامل تقريبن سمورين پارٽين جو اهو رويو رهيو آهي، جمهوريت پنهنجي غلطين مان سبق سکي فيصلا ڪرڻ کان اڳتي وڌي. جيڪڏهن ائين نه ڪيو ويو ته نه سياسي اتحاد ۽ نه حڪومت ڪم ڪندي.

ان ۾ ڪو شڪ ناهي ته پاڪستان کي جمهوري نظام جي ضرورت آهي. جيڪڏهن اهو ڪجهه خاندانن ۽ مٿين طبقن جي مفادن جو محافظ رهيو ته پوءِ عام ماڻهو ان کان بيزار ٿي ويندو. عمران خان جنهن طريقي سان جلسا ڪري عوامي جذبن کي پاڻ ڏانهن موڙي رهيو آهي اهو هڪ نئين تحريڪ جي شروعات ٿي سگهي ٿو. قوم  کي رڳو سياست جي نه پر روزگار، سماجي ترقي ۽ تعليم ۽ صحت جي ضرورت آهي. اهو ئي خاص سبب آهي ته ان تي عمل ممڪن ناهي جنهن ڪري اتحادين جي وچ ۾ اتفاق راءِ گهڻي وقت تائين قائم نه رهي سگهندو. مختلف نظريا ۽ مفادن کي صرف رياستي وسيلن ۽ طاقت جي ورهاست سان گڏ نٿو ڪري سگهجي. صورتحال کي مستحڪم ڪرڻ جو بهترين طريقو عام چونڊون ڪرائڻ آهي. سسٽم کي پنهنجو رستو ٺاهڻ جي اجازت ڏيڻ گهرجي. جنهن پارٽي کي عوام مينڊيٽ ڏئي ان کي حڪومت تسليم ڪندي پنجن سالن جو آئيني مدو پورو ڪرڻ ڏنو وڃي ته بهتر آهي.

 

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.